Eλληνικό Δίκτυο Mικρών Nησιών: Πρωτοβουλία για νέους δείκτες στα μικρά νησιά και παρέμβαση για ΦΠA

Μια μεγάλη προ­σπά­θεια για την άρση της αδικίας που βαραί­νει τα μικρά κυρίως νησιά, ξεκί­νησε το Ελλη­νικό Δίκτυο Μικρών Νησιών σε συνερ­γα­σία με το Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου Τμήμα Ναυ­τι­λίας και Επι­χει­ρη­μα­τι­κών Υπη­ρε­σιών, για την ανά­πτυξη του καθενός με βάση τις ανάγκες και τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τές του και άμεσα θα πρέπει να ανα­μέ­νο­νται τα πρώτα απο­τε­λέ­σματα.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «δημο­κρα­τι­κής», η προ­σπά­θεια αυτή του Δικτύου επι­κε­ντρώ­νε­ται στην ανά­πτυξη ενός συστή­μα­τος παρα­κο­λού­θη­σης και αξιο­λό­γη­σης της ανά­πτυ­ξης των μικρών νησιών, με την χρήση κρί­σι­μων δεικτών από­δο­σης.

Από την εποχή των Ολο­κλη­ρω­μέ­νων Μεσο­γεια­κών Προ­γραμ­μά­των (ΜΟΠ) η κατα­νομή των κοι­νο­τι­κών πόρων γινόταν κατά βάση, με στα­τι­στι­κούς δείκτες. Οι δείκτες που χρη­σι­μο­ποιεί η Ευρω­παϊκή (EUROSTAT) και η Ελλη­νική Στα­τι­στική Υπη­ρε­σία (ΕΛΣΤΑΤ) συλ­λέ­γο­νται από μεγα­λύ­τε­ρες πλη­θυ­σμια­κές ομάδες, με απο­τέ­λε­σμα να δημιουρ­γεί­ται στρέ­βλωση, σχετικά με την πραγ­μα­τική εικόνα των μικρών νησιών.

Εξάλλου, οι δείκτες εκείνοι που αφορούν στα μικρά νησιά και στην εξάρ­τηση των νησιω­τι­κών περιο­χών, δεν μπορούν να υπο­λο­γι­στούν λόγω ανε­πάρ­κειας δεδο­μέ­νων. Αυτό σημαί­νει ότι ιδιαί­τερα σε ό,τι αφορά στα δεδο­μένα για τη μακρο­οι­κο­νο­μική και χρηματο-οικονομική κατά­σταση στις νησιω­τι­κές περι­φέ­ρειες, δεν μπορούν να εξα­χθούν ασφαλή συμπε­ρά­σματα και τα απο­τε­λέ­σματα τα βλέ­πουμε καθη­με­ρινά στη νησιω­τική Ελλάδα.

Το πανευ­ρω­παϊκό φαι­νό­μενο αυτής της στρέ­βλω­σης, οδήγησε πολλές φορές σε λάθος απο­φά­σεις κατα­νο­μής κον­δυ­λίων και η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου απο­τε­λεί το απτό παρά­δειγμα αυτής της κατά­στα­σης.

Ενδει­κτικά να ανα­φέ­ρουμε ότι ευρω­παϊκά χρήματα που παίρνει η χώρα μας για στήριξη του αγρο­πρω­το­γε­νούς τομέα στα μικρά νησιά, εντέλει δια­νέ­μο­νται σε μεγα­λύ­τερα. Μια δεύτερη μεγάλη στρέ­βλωση είναι η έλλειψη «έξυπνων δεικτών». Κατά πόσο δηλαδή και πώς αυτό μετρά­ται, κι αν είχαμε απο­τε­λέ­σματα ανα­με­νό­μενα ή αντί­θετα με τους στόχους.

Το Ελλη­νικό Δίκτυο Μικρών Νησιών και η Ευρω­παϊκή Ομο­σπον­δία μικρών νησιών, ανέ­λα­βαν πρω­το­βου­λία και ζήτησαν από την πολι­τεία να τις αντι­με­τω­πί­σει άμεσα. Είναι βέβαιο ότι δείκτες μετρη­μέ­νοι στη Μύκονο και στη Σαντο­ρίνη δεν «δεί­χνουν» την Κάσο και την Χάλκη και σε καμία περί­πτωση δεν αντα­πο­κρί­νο­νται στις ανάγκες τους

Σύμφωνα με τις ίδιες πλη­ρο­φο­ρίες της «δ», το πρώτο βήμα έγινε πρό­σφατα, καθώς εγκρί­θηκε από το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μίας και Ανά­πτυ­ξης η πρόταση του Ελλη­νι­κού Δικτύου Μικρών Νησιών. Ηδη, όπως ανα­φέ­ρουν οι πλη­ρο­φο­ρίες, ξεκί­νησε να υλο­ποιεί­ται η μελέτη και η αξιο­ποί­ηση των δεικτών για τα μικρά νησιά.

Στην επόμενη φάση, που ανα­μέ­νε­ται σύντομα, θα προσ­διο­ρι­στεί συνά­ντηση στην οποία θα συμ­με­τέ­χουν αυτο­διοι­κη­τι­κοί παρά­γο­ντες, επι­στή­μο­νες και εμπει­ρο­γνώ­μο­νες του χώρου προ­κει­μέ­νου να αξιο­λο­γή­σουν και να κατα­τά­ξουν με κρι­τή­ριο την κρι­σι­μό­τητα, αυτούς τους δείκτες. Οι «Νέοι Δείκτες» θα παρέ­χουν την δυνα­τό­τητα σχε­δια­σμού υλο­ποί­η­σης και χρη­μα­το­δό­τη­σης που θα είναι περισ­σό­τερο στο­χευό­μενη στις πραγ­μα­τι­κές ανάγκες των μικρών νησιών, μιας κατη­γο­ρίας νησιών η οποία εδώ και δεκα­ε­τίες ολό­κλη­ρες φθίνει πλη­θυ­σμιακά.

Μεγάλο ενδια­φέ­ρον θα έχει για τα μικρά νησιά η κατα­γραφή μιας σειράς δεδο­μέ­νων όπως η ανεργία σε σύγκριση με τις θέσεις εργα­σίας, οι αιτίες θανάτων, η δυνα­τό­τητα κάλυψης των εκπαι­δευ­τι­κών αναγκών, η κατάρ­τιση, η δυνα­τό­τητα χρήσης ασύρ­μα­των δικτύων και η μετα­φορά δεδο­μέ­νων, η ακτο­πλοϊκή σύνδεση και η συν­δυα­σμένη μετα­φορά, τα απο­τε­λέ­σματα στο περι­βάλ­λον των δικών μας ανθρω­πί­νων παρεμ­βά­σεων, η ίδια η ποιό­τητα ζωής, το αίσθημα ασφά­λειας, ο πολι­τι­σμός αλλά και η πραγ­μα­τική πρό­σβαση των επι­χει­ρή­σεων σε χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία.

Ο πρώτος στόχος είναι η δημιουρ­γία πραγ­μα­τι­κής εικόνας και ο δεύ­τε­ρος στόχος, είναι η χρήση τους στην κατα­νομή των κον­δυ­λίων ώστε να επι­τευ­χθεί η χάραξη περισ­σό­τερο εξει­δι­κευ­μέ­νης πολι­τι­κής. Ο τρίτος στόχος είναι η αυτο-αξιολόγηση των νησιών. Έχοντας για πρώτη φορά δείκτες, τα μικρά νησιά θα μπορούν να μετρούν τους στόχους τους, να βελ­τιώ­νουν τις πολι­τι­κές τους και την εν γένει εικόνα του νησιού τους.

Όλα αυτά, απο­τυ­πώ­νο­νται ξεκά­θαρα και σε έρευνα με θέμα «Χωρικές ανι­σό­τη­τες εισο­δή­μα­τος, ανά­πτυ­ξης και φτώ­χειας στην Ελλάδα» την οποία χρη­μα­το­δό­τησε το Ιδρυμα Λάτση, στην οποία μεταξύ των άλλων ανα­φέ­ρε­ται:

Τα ευρή­ματα της έρευνας είναι ιδιαί­τερα ενδια­φέ­ρο­ντα· ορι­σμένα από αυτά επι­βε­βαιώ­νουν παλαιό­τε­ρες μελέτες, όπως για παρά­δειγμα το χάσμα στο επίπεδο ανά­πτυ­ξης μεταξύ αστικών –αγρο­τι­κών περιο­χών, ενώ άλλα δίνουν μια νέα διά­σταση στη μελέτη των ζητη­μά­των αυτών. Αξιο­ση­μεί­ωτη είναι η κατη­γο­ριο­ποί­ηση νησιω­τι­κών Δήμων με ιδιαί­τερα ανα­πτυγ­μένο το του­ρι­στικό προϊόν και σχετικά υψηλό ΑΕΠ σε επίπεδο Περι­φέ­ρειας, όπως η Ρόδος, η Σαντο­ρίνη και η Ζάκυν­θος, στο 20% του πλη­θυ­σμού της Ελλάδας με το υψη­λό­τερο επίπεδο φτώ­χειας με βάση το συν­θε­τικό Δείκτη Ανθρώ­πι­νης Ανά­πτυ­ξης του ΟΗΕ. Αυτό ενδε­χο­μέ­νως να οφεί­λε­ται τόσο στον ορισμό του δείκτη όσο και στο ότι ο παρα­γό­με­νος πλούτος κατά την καλο­και­ρινή περίοδο δε διο­χε­τεύ­ε­ται απα­ραί­τητα στους μόνι­μους κατοί­κους των νησιών. Η Περι­φέ­ρεια της Ηπείρου εμφα­νί­ζει το υψη­λό­τερο ποσοστό κατοί­κων με εισό­δημα κάτω από τα όρια της φτώ­χειας, ενώ η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου κατα­γρά­φει το χαμη­λό­τερο ποσοστό κατοί­κων με εισό­δημα κάτω από τα όρια της φτώ­χειας, το μεγα­λύ­τερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ και τη μικρό­τερη ανι­σο­κα­τα­νομή εισο­δή­μα­τος. Χαμηλές επι­δό­σεις στο Δείκτη Ανθρώ­πι­νης Ανά­πτυ­ξης εμφα­νί­ζουν αγρο­τι­κοί Δήμοι στη Θράκη και Δήμοι μικρών νησιών στα Δωδε­κά­νησα, όπως οι Δήμοι Χάλκης, Λειψών, Αγα­θο­νη­σίου. Το χαμη­λό­τερο δηλωθέν εισό­δημα κατά μέσο όρο εμφα­νί­ζε­ται τους Δήμους Αγα­θο­νη­σίου και Λειψών στα Δωδε­κά­νησα ενώ το μέγιστο στο Δήμο Φιλο­θέης – Ψυχικού.

«Να μην απε­μπο­λή­σει

η Ελλάδα το δικαί­ωμα του μειω­μέ­νου ΦΠΑ στα νησιά»

Εξάλλου, κοινή επι­στολή στον πρω­θυ­πουργό της χώρας κατέ­θε­σαν ο πρό­ε­δρος του Ελλη­νι­κού Δικτύου Μικρών Νησιών Λευ­τέ­ρης Κεχα­γιό­γλου και ο επί­τι­μος πρό­ε­δρος του Δικτύου Νησιω­τι­κών Επι­με­λη­τη­ρίων της ΕΕ (INSULEUR) Γιώργος Μπε­νέ­τος σχετικά με το μειω­μένο ΦΠΑ στα νησιά. Συγκε­κρι­μένα με την επι­στολή τους, ζητούν από τον πρω­θυ­πουργό να μην απε­μπο­λή­σει η χώρα το δικαί­ωμα αυτό, ζητώ­ντας να μην αλλάξει η Οδηγία 112 που δίνει τη δυνα­τό­τητα όποτε επι­θυ­μεί η Ελλάδα να επα­να­φέ­ρει χαμηλό συντε­λε­στή ΦΠΑ στα νησιά. Τονί­ζουν στην επι­στολή, ότι η Ελλάδα πρέπει να θέσει ακόμα και βέτο, γιατί αν αλλάξει η Οδηγία δεν θα μπο­ρέ­σει να το επα­να­φέ­ρει, χάνο­ντας έτσι ένα εντα­ξιακό της δικαί­ωμα.