Σχίσμα στην Ορθοδοξία – Τι γίνεται στα Δωδεκάνησα

Τους δεσμούς της με το Πατριαρ­χείο απο­φά­σισε να δια­κό­ψει η Ρωσική Ορθό­δοξη Εκκλη­σία. Σχεδόν 1.000 χρόνια μετά το Σχίσμα του 1054 ή Σχίσμα των δύο Εκκλη­σιών -της διαί­ρε­σης και διά­σπα­σης της κοι­νω­νίας μεταξύ της Δυτικής και της Ανα­το­λι­κής Εκκλησίας- έρχεται τώρα ένα νέο Σχίσμα, μέσα στον 21ο αιώνα και μάλιστα στους κόλπους της Ορθο­δο­ξίας.

Πολλοί μιλούν για Σχίσμα ανάμεσα στον Σλαβικό κόσμο, όμως δεν παύει να αφορά την Ορθο­δο­ξία.

Να σημειω­θεί πάντως, ότι μετά τις εξε­λί­ξεις ανάμεσα στην Κων­στα­ντι­νού­πολη και στο Φανάρι, συνο­λικά τέσ­σε­ρις από τις δεκα­τέσ­σε­ρις Ορθό­δο­ξες Εκκλη­σίες του κόσμου βρί­σκο­νται αυτή τη στιγμή σε διακοπή Κοι­νω­νίας μεταξύ τους με φόντο τις εδα­φι­κές δια­φω­νίες.

Το Πατριαρ­χείο Αντιο­χείας έχει δια­κό­ψει την Κοι­νω­νία με το Πατριαρ­χείο Ιερο­σο­λύ­μων λόγω της διεκ­δί­κη­σης της περιο­χής του Κατάρ, ενώ η Ουκρα­νία έγινε η αιτία για την διακοπή της κοι­νω­νίας ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Η απόφαση της

Ρωσικής Εκκλη­σίας

Η Ιερά Σύνοδος της Ρωσικής Ορθό­δο­ξης Εκκλη­σίας που συνε­δρί­ασε την Δευτέρα 15 Οκτω­βρίου 2018 στο Μίνσκ της Λευ­κο­ρω­σίας, έκρινε ότι είναι αδύνατο να υπάρ­ξουν περαι­τέρω επαφές με την Κων­στα­ντι­νού­πολη, όπως ανα­κοί­νωσε στα ΜΜΕ ο Μητρο­πο­λί­της Βολο­κο­λάμσκ Ιλαρίων, επι­κε­φα­λής Εξω­τε­ρι­κών Σχέσεων της Ρωσικής Εκκλη­σίας.

Η απόφαση ελήφθη μετά την απόφαση του Φανα­ρίου για παρα­χώ­ρηση αυτο­κε­φα­λίας στην Ουκρα­νική Εκκλη­σία, οδη­γώ­ντας σε “ιερό πόλεμο -Σχίσμα” τις σχέσεις με την Μόσχα.

Η Ιερά Σύνοδος του Πατριαρ­χείου Μόσχας και Πασών των Ρωσιών που συνέρ­χε­ται στο Μινσκ της Λευ­κο­ρω­σίας -για πρώτη φορά στην ιστορία της εκτός Ρωσικού εδάφους- εξέδωσε και ανα­κοί­νωση όσον αφορά στην “επι­βουλή” του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου Κων­στα­ντι­νου­πό­λεως στην κανο­νι­στική επι­κρά­τεια της Ρωσικής Εκκλη­σίας.

Η ανα­κοί­νωση που αναρ­τή­θηκε στην επίσημη ιστο­σε­λίδα της ρωσικής εκκλη­σίας ανα­φέ­ρει μεταξύ άλλων:

«Η αποδοχή δια­λό­γου με σχι­σμα­τι­κούς και πρόσωπα στα οποία έχει επι­βλη­θεί ανάθεμα από εκκλη­σία άλλης δικαιο­δο­σίας, η επι­βουλή σε ξένα κανο­νι­στικά όρια, η προ­σπά­θεια απο­ποί­η­σης δικών της ιστο­ρι­κών απο­φά­σεων και υπο­χρε­ώ­σεων, όλα αυτά θέτουν το Πατριαρ­χείο της Κων­στα­ντι­νου­πο­λεως έξω από τα όρια του κανο­νι­στι­κού πεδίου και προς μεγάλη μας λύπη κάνει πλέον για εμάς αδύνατη την επαφή της ευχα­ρι­στίας με τους ιεράρ­χες, τους πνευ­μα­τι­κούς και τους πιστούς…».

Στο εξής και μέχρι την άρση των αντι­κα­νο­νι­κών απο­φά­σεων που πήρε το Πατριαρ­χείο Κων­στα­ντι­νου­πό­λεως οι ιερείς του Πατριαρ­χείου Μόσχας είναι αδύνατο να συλ­λει­τουρ­γούν με τους κλη­ρι­κούς της Εκκλη­σίας της Κων­στα­ντι­νου­πό­λεως και για τους πιστούς (αδύνατη) η συμ­με­τοχή σε πράξεις λατρείας σε ναούς αυτής», όπως ανα­φέ­ρε­ται στην ανα­κοί­νωση.

Δωδε­κά­νησα -Πάτμος -Άγιον Όρος

επη­ρε­ά­ζο­νται άμεσα

Μεταξύ των περιο­χών που επη­ρε­ά­ζο­νται από την απόφαση είναι οι Μητρο­πό­λεις των Δωδε­κα­νή­σων, η Πατριαρ­χική Εξαρχία της Πάτμου που υπά­γο­νται απευ­θείας στο Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο, η Εκκλη­σία της Κρήτης, όλες οι Μητρο­πό­λεις των λεγό­με­νων “Νέων Χωρών” (της Ηπείρου, της Μακε­δο­νίας, της Θράκης και του Βορείου Αιγαίου) οι οποίες πνευ­μα­τικά υπά­γο­νται επίσης στην Κων­στα­ντι­νού­πολη.

Οι εξε­λί­ξεις είναι δρα­μα­τι­κές καθώς ανα­μέ­νο­νται αλυ­σι­δω­τές αντι­δρά­σεις που φυσικά θα έχουν συνέ­πειες στις σχέσεις της Ελλάδας με την Ρωσία τόσο σε εκκλη­σια­στικό όσο και σε άλλα επίπεδα, με δεδο­μένο ότι ήδη οι διπλω­μα­τι­κές σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες βρί­σκο­νται επίσης επί ξυρού ακμής.

Πηγές προ­σκεί­με­νες σε εκκλη­σια­στι­κούς κύκλους, ανέ­φε­ραν στην “δ” ότι οι Μητρο­πό­λεις της Δωδε­κα­νή­σου έκριναν “ανα­με­νό­μενη” την απόφαση αυτή ενώ η Πάτμος, φέρεται να μην… ταρά­χθηκε ιδιαί­τερα.

Οι φόβοι και οι ανη­συ­χίες γυρί­ζουν τώρα μόνον στο επίπεδο του Του­ρι­σμού καθώς στην περιοχή μας, αλλά και στις εκκλη­σίες περιο­χής ευθύνης του Φανα­ρίου, προ­σέρ­χο­νταν κάθε χρόνο εκα­το­ντά­δες Ρώσοι πιστοί για προ­σκυ­νή­ματα και επι­σκέ­ψεις σε εκκλη­σίες. Απο­μέ­νει να δούμε πώς θα εξε­λι­χθούν τα πράγ­ματα, καθώς εάν η Ρωσική Εκκλη­σία αφήσει μια “σιωπηρή” οδηγία, ίσως να υπάρξει πρό­βλημα σε επι­σκέ­ψεις, ανταλ­λα­γές μαθητών, προ­σκυ­νη­τές κ.λπ.

Μητρο­πο­λί­της Ρόδου

Κύριλ­λος:

Το Φανάρι, ικα­νο­ποί­ησε

ένα αίτημα

του Ουκρα­νι­κού λαού

Με δηλώ­σεις του, στην ΕΡΑ Ρόδου, ο σεβα­σμιό­τα­τος μητρο­πο­λί­της Ρόδου κ. Κύριλ­λος υπο­γράμ­μισε τα εξής:

«Η απόφαση του Πατριαρ­χείου Μόσχας σημαί­νει ότι δεν υπάρχει πλέον ευχα­ρι­στη­ριακή κοι­νω­νία, δηλαδή οι πιστοί, οι αρχιε­ρείς και ιερείς της Ρωσικής Εκκλη­σίας θα βρί­σκο­νται σε ‘Σχίσμα’. Δεν θα μπο­ρούμε να συλ­λει­τουρ­γή­σουμε με τους Ρώσους ιεράρ­χες και ιερείς. Οι πιστοί δεν θα μπορούν να κοι­νω­νή­σουν (οι Ρώσοι στις εκκλη­σίες δικαιο­δο­σίας του Οικου­με­νι­κού Θρόνου και αντί­στοιχα, οι πιστοί που ανήκουν στις εκκλη­σίες του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου δεν θα μπορούν να κοι­νω­νή­σουν σε ρωσικές εκκλη­σίες.

Ένα Σχίσμα το οποίο δια­τα­ράσ­σει την Ενότητα, είναι πάντα πολύ πικρό. Δεν είναι κάτι θετικό, είναι αρνη­τικό όπως και να το κάνουμε. Ωστόσο όντας Συνο­δι­κός, μπορώ να σας δια­βε­βαιώσω πως το Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο δεν απο­φά­σισε να δια­κό­ψει την κοι­νω­νία με την Μόσχα. Εμείς δεν έχουμε κανέναν λόγο να δια­κό­ψουμε την κοι­νω­νία με το Ρωσικό Πατριαρ­χείο. Εμείς δεν πράξαμε εκδι­κη­τικά ενα­ντίον του Πατριάρχη Μόσχας, ούτε έχουμε προη­γού­μενα μαζί του. Το Φανάρι, πολύ απλά ικα­νο­ποί­ησε ένα αίτημα ενός λαού, του Ουκρα­νι­κού, που θέλει Αυτο­κε­φα­λία. Έτσι έγινε και με την Μόσχα όταν ζήτησε Αυτο­κε­φα­λία επί Πατριάρ­χου Ιερεμία, όπως επίσης όταν ζήτησε Αυτο­κε­φα­λία η Εκκλη­σία της Ελλάδος όταν έγινε ανε­ξάρ­τητο κράτος, όπως και με την Βουλ­γα­ρία, η Σερβία, η Ρου­μα­νία και άλλες τόσες εκκλη­σίες. Γιατί να δικαιού­ται το Πατριαρ­χείο Μόσχας αυτο­κέ­φαλη εκκλη­σία ως κράτος της Ρωσίας και να μην δικαιού­ται η Ουκρα­νία που είναι αυτή την στιγμή ανε­ξάρ­τητο κράτος; Το Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο δηλαδή, αντα­πο­κρί­θηκε σε ένα νόμιμο αίτημα της Ουκρα­νίας και προ­σπα­θούσε μέσα από διάλογο να λύσει αυτό το πρό­βλημα με τον Πατριάρχη της Μόσχας. Εκείνος δεν ήθελε κάτι τέτοιο μέχρι και σήμερα. Κι αυτό διότι διά μέσου της Ρωσικής Εκκλη­σίας, η Ρωσική κυβέρ­νηση ασκεί την πολι­τική της στην Ουκρα­νία. Από την στιγμή που δεν δεχόταν η Μόσχα να το συζη­τή­σει, το Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο άσκησε το δικαί­ωμα που έχει, το προ­νό­μιο δηλαδή να χορηγεί “αυτο­κέ­φαλο”. Σε αυτή την περί­πτωση υπάρχει μια μεγάλη υπο­κρι­σία από την Μόσχα.

Η Ορθό­δοξη Εκκλη­σία έχει το πολί­τευμά της, το οποίο εδρά­ζε­ται σε κανόνες Οικου­με­νι­κών Συνόδων -είναι ένα γεγονός χιλιά­δων χρόνων. Ο Πατριάρ­χης Μόσχας ενδια­φέ­ρε­ται να πάρει την πρω­το­κα­θε­δρία στην Ορθό­δοξη Εκκλη­σία. Το Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο αυτό που κάνει είναι να υπο­στη­ρί­ζει αυτά που του κλη­ρο­δό­τη­σαν. Έχει προ­νό­μια από τις Οικου­με­νι­κές Συνό­δους. Ο Πατριάρ­χης Μόσχας, ό,τι έχει το πήρε από το Φανάρι. Δεν είναι πρω­το­γε­νής Αρχή. Κι αυτά όλα τα Αυτο­κέ­φαλα (Μόσχας, Σερβίας, Ελλάδος κ.λπ.) παρα­πέ­μπο­νται σε κάποια Οικου­με­νική Σύνοδο η οποία θα συνέλ­θει στο μέλλον για να απο­φαν­θεί ορι­στι­κώς. Αυτό βέβαια, δεν συμ­βαί­νει στις περι­πτώ­σεις της Αυτο­κε­φα­λίας των Πατριαρ­χείων Ιερο­σο­λύ­μων, Κύπρου, Αντιο­χείας, Αλε­ξαν­δρείας που έχουν απο­κτή­σει Αυτο­κε­φα­λία από Οικου­με­νι­κές Συνό­δους», υπο­γράμ­μισε ο κ. Κύριλ­λος.

Ο μητρο­πο­λί­της Ρόδου είπε ακόμη ότι «το ζητού­μενο τώρα, είναι ότι η Ρωσική Εκκλη­σία θα κοι­τά­ξει να βρει ποιες εκκλη­σίες θα την ακο­λου­θή­σουν και αν αυτό προ­χω­ρή­σει, το Σχίσμα θα είναι πολύ μεγάλο. Ωστόσο, το Φανάρι δεν μπορεί να κωφεύει στο αίτημα ενός λαού εδώ και τόσα χρόνια ενώ το ζητού­σαν και όλες οι κυβερ­νή­σεις. Εμείς προ­χω­ρή­σαμε ώστε να επι­κρα­τή­σει ενότητα στην Ουκρα­νία. Όσοι βλέπουν επιρροή των ΗΠΑ θέλουν να δικαιο­λο­γή­σουν τις αντι­δρά­σεις τους, ουσια­στικά και προ­βάλ­λουν αυτό το επι­χεί­ρημα».

Όσον αφορά το Άγιον Όρος, δήλωσε ότι ‘μνη­μο­νεύει ακόμη τον Οικου­με­νικό Πατριάρχη’ ενώ ξεκα­θά­ρισε πως υπάρχει έντονη παρα­πλη­ρο­φό­ρηση για το ζήτημα.

«Δεν πρέπει να αδι­κούμε το Φανάρι. Υπάρχει αντι­πα­λό­τητα απέ­να­ντι στον Πατριάρχη ενώ κατα­γρά­φε­ται και μία… Ρωσο­λα­γνεία με την λογική ότι οι Ρώσοι θα έρθουν να μας σώσουν. Αυτό ας το μελε­τή­σουν σωστά οι Έλληνες κατά πόσο είναι αληθές. Επι­πλέον, ο Πατριάρ­χης Μόσχας δεν ήρθε ούτε στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο. Βλέ­πουμε λοιπόν ότι είναι ξεκά­θαρο για ποιους λόγους θέλει η Ρωσική Εκκλη­σία την επιρροή στην Ουκρα­νία. Είναι μια μεγάλη χώρα, έχει εκα­τομ­μύ­ρια πιστούς, το ποίμνιο είναι πιο ευσεβές και πιο συμπα­γές».

Τέλος, είπε πως το Κρεμ­λίνο ενδια­φέ­ρε­ται για την επιρροή του στην Ουκρα­νία για γεω­πο­λι­τι­κούς λόγους αλλά η Εκκλη­σία δεν θα έπρεπε να πράττει με τέτοιον τρόπο.

«Εμείς προ­σπα­θή­σαμε. Ο Οικου­με­νι­κός Πατριάρ­χης είπε ότι έπρεπε να θερα­πευ­τεί το πρό­βλημα, αλλά ο Πατριάρ­χης της Μόσχας δεν το θέλησε αυτό. Εμείς δεν βάζουμε πρώτα το κράτος και μετά την Εκκλη­σία στις ενέρ­γειές μας. Οι Ρώσοι όμως, δεν το κάνουν αυτό…», κατέ­ληξε ο μητρο­πο­λί­της Ρόδου.