Η κρίση επιδείνωσε το πρόβλημα της υπογεννητικότητας, επισημαίνει το ΔΝΤ

Πτώση του δείκτη γονι­μό­τη­τας, δηλαδή του αριθμού των παιδιών που γεννάει, κατά μέσον όρο, κάθε γυναίκα, από το 1,5 στο 1,3, παρα­τη­ρή­θηκε στην Ελλάδα την περίοδο της κρίσης, και συγκε­κρι­μένα από το 2008 έως το 2016, σύμφωνα με το ΔΝΤ.

Η οικο­νο­μική κρίση έχει αφήσει τα σημάδια της στην παγκό­σμια οικο­νο­μία, καθώς 10 χρόνια μετά παρα­μέ­νουν χαμηλοί οι ρυθμοί ανά­πτυ­ξης και υψηλό το δημόσιο χρέος, ενώ έχει οξυνθεί το πρό­βλημα της υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τας σε πολλές χώρες, σημειώ­νει το Ταμείο στην έκθεσή του για την παγκό­σμια οικο­νο­μία.

Για την Ελλάδα, όπως και την Ισπανία, σημειώ­νει ότι υπέ­στη­σαν «διπλή ύφεση» και ο δείκτης γονι­μό­τη­τας υπο­χώ­ρησε από το 1,5 στο 1,3. Το Ταμείο επα­να­λαμ­βά­νει, μάλιστα, την άποψή του πως αυτός ο χαμηλός ρυθμός θα οδη­γή­σει σε εξα­σθέ­νηση του ρυθμού ανά­πτυ­ξης μακρο­πρό­θε­σμα.

Σημειώ­νε­ται ότι το ΔΝΤ έχει ανα­δεί­ξει το δημο­γρα­φικό ως μείζον πρό­βλημα για την Ελλάδα και έχει πιέσει εξαι­τίας αυτού για περι­κο­πές συντά­ξεων. Το Ταμείο προει­δο­ποιεί ότι η παγκό­σμια οικο­νο­μία δια­τρέ­χει και πάλι τον κίνδυνο μιας μεί­ζο­νος χρη­μα­το­πι­στω­τι­κής κρίσης, διότι κυβερ­νή­σεις και ρυθ­μι­στι­κές αρχές δεν έχουν υλο­ποι­ή­σει τις ανα­γκαίες μεταρ­ρυθ­μί­σεις.

Οπως τονίζει, δέκα χρόνια μετά την πτώ­χευση της Lehman Brothers, η ανά­πτυξη παρα­μέ­νει χαμη­λό­τερη από τα προ κρίσης επίπεδα, του­λά­χι­στον στο 60% των οικο­νο­μιών ανά τον κόσμο. Οι ρυθμοί ανά­πτυ­ξης μειώ­θη­καν περισ­σό­τερο στις 24 χώρες που επλή­γη­σαν από χρη­μα­το­πι­στω­τι­κές κρίσεις.

Το Ταμείο δια­πι­στώ­νει επίσης ότι είναι πολύ μεγα­λύ­τερη η διεύ­ρυνση της ανι­σό­τη­τας στις χώρες που υπέ­στη­σαν τη μεγα­λύ­τερη μείωση του ρυθμού ανά­πτυ­ξης και των θέσεων εργα­σίας. Αυτή η διεύ­ρυνση της ανι­σό­τη­τας είναι, σύμφωνα με το ΔΝΤ, η αιτία που έχει ενι­σχυ­θεί σε μεγάλο βαθμό η εχθρό­τητα κατά του συστή­μα­τος και φαί­νε­ται πολύ πιο ελκυ­στι­κός ο προ­στα­τευ­τι­σμός.

Επι­ση­μαί­νει ότι για να αντι­με­τω­πί­σουν την κρίση οι κυβερ­νή­σεις αύξησαν τις δαπάνες και οι κεντρι­κές τρά­πε­ζες επι­στρά­τευ­σαν μη συμ­βα­τι­κές μεθό­δους, όπως οι αγορές ομο­λό­γων, για να δια­σφα­λί­σουν την επάρ­κεια των πιστώ­σεων. Τονίζει, επίσης, ότι οι ισο­λο­γι­σμοί των κεντρι­κών τρα­πε­ζών είναι σήμερα «πολ­λα­πλά­σιοι» εκείνων που ήταν πριν από την κατάρ­ρευση της Lehman Brothers. Οι έκτα­κτες πολι­τι­κές που εφαρ­μό­στη­καν είχαν ως απο­τέ­λε­σμα, υπο­γραμ­μί­ζει το Ταμείο, τη γενι­κευ­μένη αύξηση του χρέους.

Επι­ση­μαί­νει ότι σήμερα ένα μεσαίο επίπεδο χρέους έχει αυξηθεί στο 52% του ΑΕΠ, ενώ πριν από την κρίση το αντί­στοιχο ποσοστό κυμαι­νό­ταν στο 36% του ΑΕΠ. Προει­δο­ποιεί έτσι πως, εφόσον τα επίπεδα του χρέους είναι σαφώς υψη­λό­τερα από εκείνα της κρίσης του 2008, είναι υπαρ­κτός ο κίν­δυ­νος μιας μεί­ζο­νος κρίσης σε τμήματα του χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού συστή­μα­τος που δεν υπό­κει­νται σε ρυθ­μί­σεις.

Παράλ­ληλα, στην έκθεσή του για τη χρη­μα­το­πι­στω­τική στα­θε­ρό­τητα, το ΔΝΤ ανα­γνω­ρί­ζει ότι στα 10 χρόνια που πέρασαν έχουν γίνει πολλά για να ενι­σχυ­θούν τα απο­θε­μα­τικά των τρα­πε­ζών και για να επι­βλη­θεί αυστη­ρό­τερη επο­πτεία στον χρη­μα­το­πι­στω­τικό τομέα. Προει­δο­ποιεί, όμως, ότι «στη διάρ­κεια των καλών εποχών, όπως ήταν η περί­ο­δος των πολύ χαμηλών επι­το­κίων και της στα­θε­ρό­τη­τας στις αγορές, συσ­σω­ρεύ­ο­νται κίν­δυ­νοι που πάντα μπορούν να μετα­φερ­θούν σε άλλους τομείς».

Ως εστίες κιν­δύ­νου θεωρεί τη θεα­μα­τική αύξηση του δανει­σμού στον λεγό­μενο «σκιώδη κινε­ζικό τρα­πε­ζικό τομέα» και το ότι δεν έχουν επι­βλη­θεί αυστη­ρές ρυθ­μί­σεις στον κλάδο των ασφα­λι­στι­κών και των δια­χει­ρι­στών κεφα­λαίων, που δια­χει­ρί­ζο­νται τρισ. δολάρια.