Η τραγική αλήθεια των αριθμών: Ένας άνθρωπος κάθε δύο δευτερόλεπτα εκτοπίζεται βίαια από τη χώρα του

Οι πόλεμοι, η βία και οι διώξεις προ­κά­λε­σαν νέο ρεκόρ βίαια εκτο­πι­σμέ­νων παγκο­σμίως, για πέμπτη συνεχή χρονιά, καθι­στώ­ντας πιο κρίσιμη από ποτέ μια νέα παγκό­σμια συμ­φω­νία για τους πρό­σφυ­γες, σύμφωνα με έκθεση της Ύπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ που δημο­σιεύ­τηκε στις 19 Ιουνίου 2018.

Σύμφωνα με την ετήσια έρευνα «Global Trends», 68,5 εκα­τομ­μύ­ρια άνθρω­ποι είχαν εκτο­πι­στεί βίαια σε ολό­κληρο τον κόσμο στο τέλος του 2017, γεγονός που υπο­δει­κνύει έναν τερά­στιο αριθμό ανθρώ­πων σε κίνηση και ισο­δυ­να­μεί με 44.500 άτομα που εκτο­πί­ζο­νται κάθε μέρα ή ένα άτομο που εκτο­πί­ζε­ται κάθε δύο δευ­τε­ρό­λε­πτα.

Οι πρό­σφυ­γες που εγκα­τέ­λει­ψαν τις χώρες τους για να απο­φύ­γουν τις συγκρού­σεις και τις διώξεις αντι­προ­σώ­πευαν 25,4 εκα­τομ­μύ­ρια, 2,9 εκα­τομ­μύ­ρια περισ­σό­τε­ροι από ό, τι το 2016. Πρό­κει­ται για τη μεγα­λύ­τερη αύξηση που παρου­σί­ασε ποτέ η Αρμο­στεία σε ένα μόνο έτος.

Ο αριθμός των νέων εκτο­πι­σμέ­νων αυξά­νε­ται επίσης: 16,2 εκα­τομ­μύ­ρια άνθρω­ποι εκτο­πί­στη­καν το 2017, είτε για πρώτη φορά είτε επα­νει­λημ­μένα. Στην κορυφή της λίστας των παρα­γό­ντων που οδή­γη­σαν σε εκτο­πί­σεις κατά τη διάρ­κεια του 2017, ήταν η κρίση στη Λαϊκή Δημο­κρα­τία του Κονγκό, ο πόλεμος στο Νότιο Σουδάν και η διαφυγή στο Μπαν­γκλα­ντές από τη Μιανμάρ εκα­το­ντά­δων χιλιά­δων προ­σφύ­γων Ροχίν­γκια.

Ο αριθμός των αιτού­ντων άσυλο, που ανα­μέ­νουν την έκβαση των αιτη­μά­των τους για χορή­γηση καθε­στώ­τος πρό­σφυγα, αυξή­θηκε κατά περίπου 300.000, σε 3,1 εκα­τομ­μύ­ρια, μέχρι το τέλος Δεκεμ­βρίου του 2017. Οι εκτο­πι­σμέ­νοι στο εσω­τε­ρικό της χώρας τους αντι­προ­σώ­πευαν 40 εκα­τομ­μύ­ρια από το σύνολο, ελαφρώς λιγό­τε­ροι από τους 40,3 εκατ. το 2016.

«Βρι­σκό­μα­στε σε μια λεωφόρο, όπου η επι­τυ­χία στη δια­χεί­ριση της κατα­να­γκα­στι­κής μετα­κί­νη­σης απαιτεί μια νέα και πολύ πιο ολο­κλη­ρω­μένη προ­σέγ­γιση, ώστε να μην αφή­νο­νται οι χώρες και οι κοι­νό­τη­τες να ασχο­λού­νται μόνες με αυτό», ανέφερε ο ύπατος αρμο­στής του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γεςΦίλιππο Γκράντι.

Η έκθεση Global Trends της Ύπατης Αρμο­στείας του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες δημο­σιεύ­ε­ται παγκο­σμίως κάθε χρόνο πριν από την Παγκό­σμια Ημέρα Προ­σφύ­γων στις 20 Ιουνίου.

«Σήμερα, την παρα­μονή της Παγκό­σμιας Ημέρας για τους Πρό­σφυ­γες, το μήνυμά μου προς τα κράτη μέλη είναι να το υπο­στη­ρί­ξετε αυτό», ανέφερε ο κ. Γκράντι. «Κανείς δεν γίνεται πρό­σφυ­γας από επιλογή, αλλά οι υπό­λοι­ποι από εμάς μπο­ρούμε να έχουμε την επιλογή για το πώς βοη­θούμε».

Τα ευρή­ματα στην έκθεση «Global Trends» αμφι­σβη­τούν ορι­σμέ­νες από τις αντι­λή­ψεις σχετικά με την ανα­γκα­στική μετα­κί­νηση. Μεταξύ αυτών είναι η ιδέα ότι οι εκτο­πι­σμέ­νοι στον κόσμο έχουν μετα­κι­νη­θεί κυρίως σε χώρες του παγκό­σμιου βορρά. Τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι το αντί­θετο είναι αλήθεια: 85% των προ­σφύ­γων έχουν κατα­φύ­γει σε ανα­πτυσ­σό­με­νες χώρες, πολλές από τις οποίες είναι απελ­πι­σμένα φτωχές και λαμ­βά­νουν μικρή υπο­στή­ριξη για τη φρο­ντίδα αυτών των πλη­θυ­σμών. Επίσης, τέσ­σε­ρις από τους πέντε πρό­σφυ­γες παρα­μέ­νουν σε χώρες δίπλα στη δική τους.

Ο εκτο­πι­σμός μεγάλης κλί­μα­κας πέραν των συνόρων, είναι επίσης λιγό­τερο συχνός από ό, τι υπο­δη­λώ­νει ο συνο­λι­κός αριθμός των 68,5 εκα­τομ­μυ­ρίων. Σχεδόν τα δύο τρίτα εκείνων που ανα­γκά­στη­καν να εγκα­τα­λεί­ψουν τις εστίες τους είναι εσω­τε­ρικά εκτο­πι­σμέ­νοι που δεν έχουν εγκα­τα­λεί­ψει τις χώρες τους. Από τα 25,4 εκα­τομ­μύ­ρια πρό­σφυ­γες, λίγο περισ­σό­τε­ροι από το ένα πέμπτο είναι οι Παλαι­στί­νιοι υπό τη φρο­ντίδα της UNRWA.

Από τους υπό­λοι­πους, για τους οποίους είναι υπεύ­θυνη η Ύπατη Αρμο­στεία, τα δύο τρίτα προ­έρ­χο­νται από μόλις πέντε χώρες: Συρία, Αφγα­νι­στάν, Νότιο Σουδάν, Μιανμάρ και Σομαλία. Ο τερ­μα­τι­σμός της σύγκρου­σης σε οποια­δή­ποτε από αυτές έχει τη δυνα­τό­τητα να επη­ρε­ά­σει σημα­ντικά την ευρύ­τερη εικόνα της παγκό­σμιας μετα­κί­νη­σης, ανα­φέ­ρει η Αρμο­στεία.

Δύο ακόμα στοι­χεία από την έκθεση «Global Trends» είναι ότι οι περισ­σό­τε­ροι πρό­σφυ­γες ζουν σε αστικές περιο­χές (58%) όχι σε καταυ­λι­σμούς ή αγρο­τι­κές περιο­χές και ότι ο παγκο­σμίως, ο εκτο­πι­σμέ­νος πλη­θυ­σμός είναι νέος: 53% είναι παιδιά, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων πολλών που είναι ασυ­νό­δευτα ή χωρι­σμένα από τις οικο­γέ­νειές τους.

Όπως και με τον αριθμό των χωρών που παρά­γουν μεγά­λους αριθ­μούς εκτο­πι­σμέ­νων, ο αριθμός των χωρών που φιλο­ξε­νούν μεγά­λους αριθ­μούς ήταν επίσης συγκρι­τικά μικρός. Η Τουρκία παρέ­μεινε η κορυ­φαία χώρα που φιλο­ξε­νεί πρό­σφυ­γες σε από­λυ­τους αριθ­μούς, με πλη­θυ­σμό 3,5 εκα­τομ­μυ­ρίων προ­σφύ­γων, κυρίως Σύρων.

Ο Λίβανος φιλο­ξέ­νησε τον μεγα­λύ­τερο αριθμό προ­σφύ­γων σε σχέση με τον εθνικό πλη­θυ­σμό του. Συνο­λικά, 63% όλων των προ­σφύ­γων υπό την ευθύνη της Ύπατης Αρμο­στείας ήταν σε μόλις 10 χώρες, ενώ σε ποσοστό 31% βρί­σκο­νταν στην υπο­σα­χά­ρια Αφρική.

Δυστυ­χώς, οι λύσεις παρέ­μει­ναν περιο­ρι­σμέ­νες. Οι πόλεμοι και οι συγκρού­σεις συνέ­χι­σαν να είναι οι κυριό­τε­ροι μοχλοί, με μικρή ορατή πρόοδο προς την ειρήνη. Περίπου 5 εκα­τομ­μύ­ρια άνθρω­ποι ήταν σε θέση να επι­στρέ­ψουν στα σπίτια τους το 2017, με τους περισ­σό­τε­ρους να επι­στρέ­φουν από τον εσω­τε­ρικό εκτο­πι­σμό. Μεταξύ αυτών ήταν οι άνθρω­ποι που επέ­στρε­φαν κάτω από πίεση ή σε εύθραυ­στα περι­βάλ­λο­ντα.

Λόγω της μείωσης του αριθμού των τόπων που προ­σφέρ­θη­καν, ο αριθμός των προ­σφύ­γων που επα­νε­γκα­τα­στά­θη­καν μειώ­θηκε κατά περισ­σό­τερο από 40% σε περίπου 100.000 άτομα.

Η κατά­σταση στην Ευρώπη και τη Μεσό­γειο

Στη διάρ­κεια του 2018 κατα­γρά­φη­καν από τον Διεθνή Οργα­νι­σμό Μετα­νά­στευ­σης 44.570 αφίξεις στην Ευρώπη (στοι­χεία μέχρι 10 Ιουνίου), ενώ η Ύπατη Αρμο­στεία του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες κατέ­γραψε 40.357 αφίξεις μέσω του υδά­τι­νου δρόμου της Μεσο­γείου (στοι­χεία μέχρι 19 Ιουνίου).

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, το 2017 είχαν περάσει μέσω θαλάσ­σης στην Ευρώπη 172.302 άτομα (29.718 στην Ελλάδα, 119.369 στην Ιταλία και 28.349 στην Ισπανία), το 2016: 362.753 (173.450 στην Ελλάδα, 181.436 στην Ιταλία και 14.094 στην Ισπανία), το 2015: 1.015.078 (856.732 άτομα στην Ελλάδα, 153.842 στην Ιταλία και 16.263 στην Ισπανία) και το 2014: 216.054 (41.038 στην Ελλάδα, 170.100 στην Ιταλία και 11.716 στην Ισπανία).

Εφέτος μέχρι τις 19 Ιουνίου είχαν φθάσει με βάρκες στην Ελλάδα 12.587 άτομα, στην Ιταλία 15.521 και στην Ισπανία 12.237. Στην Ελλάδα φθάνουν κυρίως πρό­σφυ­γες από τη Συρία, το Ιράκ και το Αφγα­νι­στάν, στην Ιταλία από Τυνησία, Ερυ­θραία και Νιγηρία και στην Ισπανία από Γουινέα, Συρία και Μάλι.

Πηγή: ΑΠΕ