Επιστολή Ραγκούση προς Φ.Γεννηματά: Ο “Κλεισθένης” αποδέχεται τον “Καλλικράτη”

“Είμαι ο τελευ­ταίος που θα ισχυ­ρι­στώ πως το θεσμικό πλαίσιο της αυτο­διοί­κη­σης δεν πρέπει να εξε­λίσ­σε­ται. Για την ιστορία απλώς θυμίζω ότι δεν είχα μόνο την ευθύνη να ειση­γηθώ το πρό­γραμμα Καλ­λι­κρά­της αλλά και τις πρώτες αλλαγές που κρί­θη­καν απα­ραί­τη­τες για τη βελ­τί­ωσή του”, τονίζει ο πρώην υπουρ­γός Γιάννης Ραγκού­σης, στο προ­οί­μιο της ανα­λυ­τι­κής επι­στο­λής του προς την Πρόεδρο του Κινή­μα­τος Αλλαγής Φώφη Γεν­νη­ματά.

Ταυ­τό­χρονα, υπε­ρα­σπί­ζε­ται την μεταρ­ρύθ­μιση για την Τοπική Αυτο­διοί­κηση που ο ίδιος υπέ­γραψε ως υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών της κυβέρ­νη­σης του Γιώργου Παπαν­δρέου, σημειώ­νο­ντας ότι “ο Καλ­λι­κρά­της συνιστά ουσια­στικά μια νέα αρχι­τε­κτο­νική της αυτο­διοί­κη­σης και της απο­κε­ντρω­μέ­νης διοί­κη­σης, που στο­χεύει σε ένα καλό κράτος εξού και η επιλογή για το όνομα Καλ­λι­κρά­της.

Πρό­κει­ται για τη μεγα­λύ­τερη μετα­φορά πόρων και αρμο­διο­τή­των στην ιστορία της αυτο­διοί­κη­σης, για μια μεγάλη πράξη εμπι­στο­σύ­νης προς τις τοπικές κοι­νω­νίες.

Απο­τε­λεί μία απο­κλει­στικά ελλη­νι­κού σχε­δια­σμού κι επι­νό­η­σης μεταρ­ρύθ­μιση, που όχι μόνο κράτησε όρθια την αυτο­διοί­κηση τα 8 πέτρινα χρόνια της κρίσης, αλλά την μετέ­τρεψε από παρα­γωγό ελλειμ­μά­των σε παρα­γωγό πλε­ο­νά­σμα­των μετά τις 2011 που ξεκί­νησε η εφαρ­μογή του νόμου”.

Σχετικά με τον Κλει­σθένη 1

Για την απλή ανα­λο­γική:

η καθιέ­ρωση συστή­μα­τος απλής ανα­λο­γι­κής, όχι στην εκλογή Δημάρ­χου ή Περι­φε­ρειάρχη αλλά μόνο στην εκλογή συμ­βού­λων, συνιστά αλλαγή στο εκλο­γικό σύστημα που ίσχυσε από τη δεκα­ε­τία του ´70, δεν καθιε­ρώ­θηκε από τον Καλ­λι­κράτη. Προ­σω­πικά έχω κατε­πα­νά­ληψή τοπο­θε­τη­θεί υπέρ της απλής ανα­λο­γι­κής. Συστή­ματα απλής ανα­λο­γι­κής στην ανά­δειξη της νομο­θε­τι­κής εξου­σίας ισχύουν στις ισχυ­ρό­τε­ρες και παρα­γω­γι­κό­τε­ρες οικο­νο­μίες όπως η γερ­μα­νική, η ολλαν­δική, η ισραη­λινή, αλλά και η κυπριακή.

Ωστόσο η αυτοδιοίκηση-συνολικά ως θεσμός-αποτελεί ιδιά­ζουσα συνι­στώσα της εκτε­λε­στι­κής εξου­σίας, της διοί­κη­σης κατά τη νομο­λο­γία του ΣΤΕ. Δεν απο­τε­λεί μέρος της νομο­θε­τι­κής εξου­σίας. Το ερώτημα λοιπόν είναι αν η καθιέ­ρωση της απλής ανα­λο­γι­κής στην εκλογή δημο­τι­κών και περι­φε­ρεια­κών συμβουλίων-που έχουν οιονεί χαρα­κτήρα νομο­θε­τι­κών σωμάτων- εξου­δε­τε­ρώ­νει, σε βάρος των πολιτών, την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα του συγκε­κρι­μέ­νου θεσμού της εκτε­λε­στι­κής εξου­σίας.

Απά­ντηση: μετά από τα πρώτα 8 χρόνια κατά τη διάρ­κεια των οποίων εδραιώ­θη­καν οι νέες δομές του Καλ­λι­κράτη, η καθιέ­ρωση συστή­μα­τος απλής ανα­λο­γι­κής μπορεί πράγ­ματι να επι­τρέ­ψει στην αυτο­διοί­κηση να υπη­ρε­τή­σει το ρόλο της ως θεσμός εκτε­λε­στι­κής εξου­σίας με 4 προ­ϋ­πο­θέ­σεις:

1.να επε­κτα­θεί για το σύνολο των απο­φά­σεων του συμ­βου­λίου η δια­δι­κα­σία που προ­τεί­νε­ται στη λήψη απο­φά­σεων για τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και το τεχνικό πρό­γραμμα (άρθρα 186 έως 189). Επι­πλέον, για να απο­σο­βη­θεί η ακυ­βερ­νη­σία, πρέπει να κατα­στεί υπο­χρε­ω­τική η υποβολή αντι­πρό­τα­σης καθώς και ρητώς να προ­βλέ­πε­ται ότι αντι­πρό­ταση δεν νοείται η κατα­ψή­φιση πρό­τα­σης.

2.να προ­βλε­φθεί ένα όριο της τάξης του 3% ως προ­ϋ­πό­θεση για την είσοδο ενός συν­δυα­σμού στο δημο­τικό ή περι­φε­ρειακό συμ­βού­λιο.

3.να ενι­σχυ­θεί με συγκε­κρι­μέ­νες εκτε­λε­στι­κές αρμο­διό­τη­τες ο Δήμαρ­χος κι ο Περι­φε­ρειάρ­χης ώστε σε οποια­δή­ποτε περίπτωση-λόγου χάρη συστη­μα­τι­κής αποχής της πλειο­ψη­φίας των συμ­βού­λων από τις συνε­δριά­σεις των συμβουλίων-να μπορεί να λει­τουρ­γεί απρό­σκο­πτα ο Δήμος ή η Περι­φέ­ρεια. Ακόμη, πρέπει να προ­βλε­φθεί πως θέσεις συμ­βού­λων παρα­τά­ξεων που επίσημα ανα­κοι­νώ­νουν την απόφασή τους για αποχή από τις συνε­δριά­σεις των συμ­βου­λίων, θα κατα­λαμ­βά­νουν ανα­λο­γικά υπο­ψή­φιοι σύμ­βου­λοι των υπό­λοι­πων παρα­τά­ξεων.

4.να καταρ­γη­θεί ο σταυρός προ­τί­μη­σης για την επιλογή συμ­βού­λων. Σύστημα απλής ανα­λο­γι­κής και σταυρός προ­τί­μη­σης στην εκλογή συμ­βού­λων δεν μπορούν να συμ­βα­δί­σουν. Η απλή ανα­λο­γική ενι­σχύει τις αντι­λή­ψεις συλ­λο­γι­κό­τη­τας και συνερ­γα­σίας, ενώ αντί­θετα ο σταυρός προ­τί­μη­σης τις σκο­τώ­νει και μάλιστα εν τη γενέσει τους. Το χει­ρό­τερο, ο σταυρός προ­τί­μη­σης είναι ένας από τους 3 αγωγούς μέσω των οποίων διέρ­χε­ται η συνε­ξάρ­τηση πολι­τι­κής κι οικο­νο­μι­κής εξου­σίας, δηλαδή η δια­πλοκή. Η καθιέ­ρωση στα­θε­ρής περιό­δου παρα­τα­ξια­κών προ­κρι­μα­τι­κών εκλογών για την επιλογή υπο­ψη­φίων συμβούλων- κατά το αμε­ρι­κα­νικό ή γερ­μα­νικό πρότυπο- θα ενι­σχύ­σει την κουλ­τούρα συλ­λο­γι­κό­τη­τας και θα δώσει αντι­κει­με­νικά απόλυτη προ­τε­ραιό­τητα όχι στα πρόσωπα αλλά στις πολι­τι­κές, τις ιδέες καθώς και τις προ­τά­σεις για το μέλλον κάθε τοπικής κοι­νω­νίας.

Για την απο­σύν­δεση των Αυτο­διοι­κη­τι­κών από τις Ευρω­ε­κλο­γές και την επα­να­φορά της 4ετούς θητείας

Η απο­σύν­δεση των αυτο­διοι­κη­τι­κών εκλογών από τις ευρω­ε­κλο­γές θα προ­κα­λέ­σει τα εξής αρνη­τικά απο­τε­λέ­σματα:

Στην αυτο­διοί­κηση:

1ο:Από την ώρα που στην αυτο­διοί­κηση ανα­τί­θε­νται όλο και πιο σημα­ντι­κές αρμο­διό­τη­τες, η αφαί­ρεση ενός έτους από την θητεία των αυτο­διοι­κη­τι­κών αρχών θα αφαι­ρέ­σει ζωτικό και πολύ­τιμο χρόνο από τη δράση τους.

2ο:Σήμερα, οι νέες αρχές εκλέ­γο­νται περίπου τον Ιούνιο και ανα­λαμ­βά­νουν καθή­κο­ντα 1η Σεπτεμ­βρίου. Έτσι, δια­θέ­τουν ειδικά τον πρώτο χρόνο ένα διά­στημα 4 μηνών για να προ­ε­τοι­μά­σουν τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, το τεχνικό πρό­γραμμα καθώς και όλες τις σοβαρές κανο­νι­στι­κές απο­φά­σεις που θέλουν να εφαρ­μό­σουν. Με την πρόταση που περιέ­χε­ται στον Κλει­σθένη, οι νέες δημο­τι­κές και περι­φε­ρεια­κές αρχές θα ανα­λαμ­βά­νουν καθή­κο­ντα 1η Ιανουα­ρίου και μέσα σε δημο­τικά και περι­φε­ρειακά συμ­βού­λια απλής ανα­λο­γι­κής θα πρέπει, για να μη βαλ­τώ­σει η έναρξη λει­τουρ­γίας δήμων και περι­φε­ρειών, να ξεκι­νή­σουν βια­στικά και πρό­χειρα με τις πρώτες δύσκο­λες απο­φά­σεις, έχοντας στε­ρη­θεί κι ένα έτος από την 5ετή θητεία που σήμερα δια­θέ­τουν.

3ο:Το πιο σοβαρό. Είναι βέβαιο πως στα­διακά θα συγκλί­νουν όλο και περισ­σό­τερο οι πορείες των δύο θεσμών. Οι ευρω­παϊ­κές πολι­τι­κές θα λαμ­βά­νουν όλο και περισ­σό­τερο υπόψη τους την αυτο­διοι­κη­τική οργά­νωση, ενώ οι αυτο­διοι­κη­τι­κές πολι­τι­κές θα εξαρ­τώ­νται όλο και περισ­σό­τερο από τις απο­φά­σεις της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Η κοινή διε­ξα­γωγή των δύο εκλογών είναι και το προ­στά­διο μιας άλλης μεταρ­ρύθ­μι­σης που θα προ­βλέ­ψει πως του­λά­χι­στον 13 από το σύνολο των Ελλήνων ευρω­βου­λευ­τών θα εκλέ­γο­νται για να εκπρο­σω­πούν, εκτός από το κόμμα τους και από μία περι­φέ­ρεια. Έτσι, κάθε περι­φέ­ρεια θα εκλέγει ταυ­τό­χρονα τον περι­φε­ρειάρχη αλλά και τον ευρω­βου­λευτή της.

Στα δημόσια οικο­νο­μικά και στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία:

1ο: Προ­στί­θε­ται μία εκλο­γική δια­δι­κα­σία με δημο­σιο­νο­μικό κόστος 40 – 60 εκ. € που συνε­πά­γε­ται η διορ­γά­νωσή της.

2ο: Ακόμη χει­ρό­τερα, προ­στί­θε­ται μία προ­ε­κλο­γική περιό­δος, που γνω­ρί­ζουμε πως ανέ­κα­θεν προ­κα­λεί ένα απροσ­διό­ρι­στο κόστος στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία. Πολλές φορές κατά τη διάρ­κεια της μετα­πο­λί­τευ­σης, η προ­ε­κλο­γική περί­ο­δος για τις αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές έλαβε το χαρα­κτήρα ανα­μέ­τρη­σης εθνικών εκλογών. Με την οικο­νο­μία και την κοι­νω­νία να υφί­στα­νται ένα ισο­δύ­ναμο κόστος προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου εθνικών εκλογών. Το πλέον πρό­σφατο παρά­δειγμα και μάλιστα μετά το 1ο μνη­μό­νιο, ήταν οι αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές του Νοεμ­βρίου του 2010. Όταν με δική μας πρω­το­βου­λία ανα­βαθ­μί­στη­καν σε οιονεί εθνικές εκλογές μετά τη δια­τύ­πωση του διλήμ­μα­τος «ή εκλέ­γο­νται οι υπο­ψή­φιοι Δήμαρ­χοι και Περι­φε­ρειάρ­χες που προ­τεί­ναμε ή θα ανα­γκα­στούμε να οδη­γη­θούμε σε εθνικές εκλογές».

Για τη Δημο­κρα­τία

Τελευ­ταίο αλλά και πιο σημα­ντικό ιδίως για τις προ­ο­δευ­τι­κές πολι­τι­κές δυνά­μεις. Με την κοινή διε­ξα­γωγή των δύο εκλογών αντι­με­τω­πί­ζε­ται και το μείζον πρό­βλημα της αποχής από τις ευρω­ε­κλο­γές που τείνει να εξε­λι­χθεί σε μείζον πρό­βλημα για το πολί­τευμα. Αποχή που ευνοεί μόνο τα πολι­τικά τέρατα, τα ακρο­δε­ξιά κι εν γένει αντι­δη­μο­κρα­τικά πολι­τικά μορ­φώ­ματα.

Είναι λάθος και πρέπει να επα­νε­ξε­τα­στούν:

Σε ένα σύνολο επι­μέ­ρους ρυθ­μί­σεων που περι­λαμ­βά­νο­νται στον Κλει­σθένη, υπάρ­χουν και οι ακό­λου­θες που κατά τη γνώμη μου πρέπει να επα­νε­ξε­τα­στούν:

1.η πρό­βλεψη για τη δημιουρ­γία νέων δημο­τι­κών ή περι­φε­ρεια­κών νομικών προ­σώ­πων, εται­ρειών ειδικού σκοπού ή όχι. Τα δημο­τικά και περι­φε­ρειακά συμ­βού­λια απλής ανα­λο­γι­κής πρέπει να είναι πλέον τα μόνα κέντρα λήψης απο­φά­σεων για το σύνολο των θεμάτων σε έναν Δήμο ή σε μία Περι­φέ­ρεια, ιδίως για μεγάλα θέματα όπως τα ενερ­γειακά. Η ιδιό­τυπη ιδιω­τι­κο­ποί­ηση της αυτο­διοί­κη­σης που ξεκί­νησε πριν από τον Καλ­λι­κράτη, οδήγησε στην ίδρυση χιλιά­δων δημο­τι­κών εται­ρειών που εξε­λί­χθη­καν σε εστίες αδια­φά­νειας, δια­φθο­ράς και δια­πλο­κής. Τέσ­σε­ρις έως πέντε χιλιά­δες τέτοιες εται­ρείες καταρ­γή­θη­καν με τον Καλ­λι­κράτη.

2.η κατάρ­γηση του θεσμού του συμπα­ρα­στάτη του δημότη-πολίτη και της επι­χεί­ρη­σης. Ουσια­στικά επι­χει­ρή­ματα ενα­ντίον της κατάρ­γη­σης περιέ­χο­νται στο ψήφισμα του Πανελ­λή­νιου Δικτύου Συμπα­ρα­στα­τών του Δημότη-Πολίτη και της Επι­χεί­ρη­σης. Η αυξη­μένη δε πλειο­ψη­φία που απαι­τεί­ται για την επιλογή ενός συμπα­ρα­στάτη είναι μία ουσια­στικά αντε­στραμ­μένη λογική απλής ανα­λο­γι­κής που ωθεί σε συνερ­γα­σία και συνεν­νό­ηση τις παρα­τά­ξεις.

3.το γεγονός ότι δεν επα­νέρ­χο­νται οι σχε­τι­κές δια­τά­ξεις του Καλ­λι­κράτη με απο­τέ­λε­σμα και με τον Κλει­σθένη να δύναται ένας αιρετός κατα­δι­κα­σμέ­νος σε πρώτο βαθμό για ατι­μω­τικά αδι­κή­ματα όπως δωρο­δο­κία, απάτη κλπ να επα­νέρ­χε­ται στα καθή­κο­ντά του (περί­πτωση Δήμου Βόλου).

Τί σημαί­νει η αρίθ­μηση του Κλει­σθένη;

Ίσως η αρίθ­μηση του Κλει­σθένη ως Κλεισθένης1 να σημαί­νει ότι θα ακο­λου­θή­σει και Κλεισθένης2 οποίος θα περι­λαμ­βά­νει διά­σπαση ιδίως των μεγάλων νησιω­τι­κών δήμων. Επιμένω ότι θα πρό­κει­ται για μεγάλο λάθος. Με τον ένα Δήμο στα νησιά θεσμο­θε­τή­θηκε το ένα κι ενιαίο κέντρο λήψης απο­φά­σεων. Επο­μέ­νως, ουσια­στικά εξα­σφα­λί­στηκε η λήψη ορθο­λο­γι­κών και σωστών απο­φά­σεων για το μέλλον τους. Πέραν του ότι βρι­σκό­μα­στε στην εποχή της ηλε­κτρο­νι­κής εξυ­πη­ρέ­τη­σης των πολιτών-άλλωστε κανένα ΚΕΠ δεν καταρ­γή­θηκε σε δήμους που ενοποιήθηκαν-το πιο σοβαρό ζήτημα που θα ανα­κύ­ψει με την ενδε­χό­μενη διά­σπαση του ενιαίου Δήμου τους, μπορεί εύκολα να το αντι­λη­φθεί κάποιος. Αρκεί να ανα­λο­γι­στεί τι θα είχε συμβεί λόγου χάρη στη Λέσβο με τη δια­χεί­ριση του προ­σφυ­γι­κού προ­βλή­μα­τος, αν λει­τουρ­γού­σαν 2 ή 3 ή 4 Δήμοι. Οι αντι­πα­ρα­θέ­σεις μεταξύ των Δήμων του νησιού για το που θα στη­νό­ταν ο χώρος υπο­δο­χής προ­σφύ­γων θα είχαν προ­κα­λέ­σει με μαθη­μα­τική ακρί­βεια ασυγ­χώ­ρη­τους και δυσβά­στα­χτους εμφύ­λιους στις τοπικές κοι­νω­νίες που σήμερα-τουλάχιστον αυτοί- δεν υπάρ­χουν χάρη την ύπαρξη και λει­τουρ­γία ένος ενιαίου Δήμου.

Οι Δήμοι των νησιών ένα ειδικό πρό­γραμμα ενί­σχυ­σης που εκκρε­μεί από το 2011 χρειά­ζο­νται, όχι διά­σπαση.

«Επόμενη Αυτο­διοί­κηση»

Στη μετα­μνη­μο­νιακή περίοδο, πρέπει να κάνουμε το επόμενο μεγάλο βήμα στην αυτο­διοί­κηση που ακόμη και τώρα εκκρε­μεί. Στην επόμενη Ελλάδα «δημο­κρα­τία» πρέπει να σημαί­νει το «κράτος των δήμων». Στην επόμενη Ελλάδα, οι δεσπό­ζο­ντες θεσμοί της εκτε­λε­στι­κής εξου­σίας πρέπει να είναι οι θεσμοί της αυτο­διοί­κη­σης. Γι αυτό πρέπει να ενι­σχυ­θούν οι ΟΤΑ με επι­στη­μο­νικό προ­σω­πικό καθώς και να μην επα­να­λη­φθούν πολι­τι­κές που τους έβλαψαν καίρια, όπως η ασυγ­χώ­ρητη διάλυση της δημο­τι­κής αστυ­νο­μίας επί Υπουρ­γείας Κυριά­κου Μητσο­τάκη.

Επι­πλέον όμως, δύο μεγάλες πολι­τι­κές απο­φά­σεις απαι­τού­νται:

1.ανα­θε­ώ­ρηση του Συντάγ­μα­τος προ­κει­μέ­νου να απο­κτή­σουν οι θεσμοί της αυτο­διοί­κη­σης οικο­νο­μική αυτο­δυ­να­μία. Παρά τα όσα ανα­κριβή κατά καιρούς λέγο­νται, χωρίς ανα­θε­ώ­ρηση του Συντάγ­μα­τος είναι απα­γο­ρευ­τική η οικο­νο­μική αυτο­δυ­να­μία της αυτο­διοί­κη­σης. Γι αυτό δεν μπο­ρέ­σαμε να τη νομο­θε­τή­σουμε με τον Καλ­λι­κράτη.

2.ότι βασικό πυλώνα για την άσκηση ανα­πτυ­ξια­κών πολι­τι­κών θα απο­τε­λεί ο θεσμός της Περι­φέ­ρειας ενώ ο Δήμος θα απο­τε­λεί το βασικό πρόσωπο του σύγ­χρο­νου κοι­νω­νι­κού κράτους και κράτους πρό­νοιας. Όπως λοιπόν με τον Καλ­λι­κράτη μετα­βι­βά­στηκε στις Περι­φέ­ρειες το ΕΣΠΑ, έτσι και τώρα ήρθε η ώρα να μετα­φερ­θεί το Ευρω­παϊκό Κοι­νω­νικό Ταμείο στους Δήμους.

Πολι­τικό συμπέ­ρα­σμα

Αν επι­τρε­πό­ταν να παρα­φρά­σουμε τον Οδυσσέα Ελύτη, θα μπο­ρού­σαμε να πούμε ότι: εάν απο­συν­θέ­σεις τον Καλ­λι­κράτη, στο τέλος θα δεις να σου απο­μέ­νουν μια αιρετή Περι­φέ­ρεια που επάξια υλο­ποιεί ανα­πτυ­ξια­κές πολι­τι­κές μέσω ΕΣΠΑ, ένας ισχυρός και πλε­ο­να­σμα­τι­κός Δήμος που πλέον μπορεί να εξε­λι­χθεί στη σύγ­χρονη εκδοχή του κοι­νω­νι­κού κράτους, καθώς και η δια­φά­νεια της Δι@ύγειας μαζί με την αξιο­κρα­τία του ΑΣΕΠ στη λει­τουρ­γία τους. Που σημαί­νει: με άλλα τόσα τον ξανα­φτιά­χνεις. Αυτός είναι ο Καλ­λι­κρά­της.

Υπό αυτήν την έννοια, ο Κλει­σθέ­νης δεν αντι­κα­θι­στά τον Καλ­λι­κράτη, παρά τη φιλό­τιμη προ­σπά­θεια κάποιων να δια­μορ­φώ­σουν μια ψυχο­λο­γία για το αντί­θετο. Εκ των πραγ­μά­των απο­δέ­χε­ται τη θεσμική αρχι­τε­κτο­νική καθώς και τις αξίες του, οι οποίες μαζί με το σύστημα απλής ανα­λο­γι­κής μπορούν πράγ­ματι να απο­τε­λέ­σουν ένα ενιαίο σύνολο προ­ο­δευ­τι­κής αντί­λη­ψης για το θεσμό της αυτο­διοί­κη­σης. Η σχέση τους είναι παρα­πλη­ρω­μα­τική κι όχι συγκρου­σιακή. Τα δε επι­τυ­χη­μένα ανα­πτυ­ξιακά συνέ­δρια που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν σε όλη τη χώρα, απο­τε­λούν την καλύ­τερη αξιο­ποί­ηση του Καλ­λι­κράτη, γι αυτό και αξίζει να νομο­θε­τη­θούν κιόλας στο πλαίσιο του Κλει­σθένη. Ίσως σε ευρω­παϊκό επίπεδο να μην υπάρχει αντί­στοιχο παρά­δειγμα, απο­κλει­στικά προ­ο­δευ­τι­κής δια­μόρ­φω­σης των αρχών και των κανόνων ένος τόσο σημα­ντι­κού θεσμού όπως η αυτο­διοί­κηση, με το θεσμικό από­τυ­πωμα της συντη­ρη­τι­κής παρά­τα­ξης δια­χρο­νικά να λάμπει δια της απου­σίας του. Αναμ­φί­βολα πρό­κει­ται για ένα στέρεο πεδίο πάνω στο οποίο μπορεί να ευδο­κι­μή­σει μια πολι­τική συνερ­γα­σιών στις αυτο­διοι­κη­τι­κές εκλογές στο πλαίσιο της συντε­λε­σμέ­νης προ­ο­δευ­τι­κής παρά­τα­ξης. Άλλωστε, υπάρ­χουν πολλοί «Μπου­τά­ρη­δες», γυναί­κες και άνδρες, στην αυτο­διοί­κηση.

Υ.Γ. απευ­θυ­νό­με­νος σε όσους πολι­τι­κούς και δημο­σιο­γρά­φους αυτό το διά­στημα προ­βο­κα­τό­ρικα μου ζητού­σαν να πάρω θέση για τον Κλει­σθένη «για να υπε­ρα­σπι­στώ το νόμο μου»-όπως έγραφαν χαρακτηριστικά- έχω μία ειλι­κρινή ερώτηση να τους υποβάλω: ανα­ρω­τή­θη­καν άραγε κάποια στιγμή εάν προ­σκλή­θηκα έστω σε μία σχετική με τον Κλει­σθένη, σύσκεψη του Κινή­μα­τος Αλλαγής; Απά­ντηση: ούτε σε μία.»