Ο πόλεμος της Ευρώπης στην Airbnb

εκρη­κτική άνοδος που κατα­γρά­φουν οι δια­κο­πές με ενοι­κιά­σεις κατα­λυ­μά­των μέσω Airbnb προ­κα­λεί απο­κλει­σμούς στους ντό­πιους και επί της ουσίας ανα­δια­μορ­φώ­νει τις γει­το­νιές σε ολό­κληρη την Ευρώπη. Ωστόσο, οι προ­σπά­θειες των πόλεων να βάλουν ένα τέλος στην ιστορία αυτή μπλο­κά­ρο­νται από τις πολι­τι­κές της ΕΕ για την προ­ώ­θηση της «οικο­νο­μίας δια­μοι­ρα­σμού» (sharing economy).

«Είναι απο­λύ­τως ξεκά­θαρο» λέει στον Guardian ο Kenneth Haar, συγ­γρα­φέας της μελέτης με τίτλο «UnfairBnB» που μόλις δημο­σιεύ­θηκε από την Corporate Europe Observatory, που εδρεύει στις Βρυ­ξέλ­λες. «Η Airbnb βρί­σκε­ται κάτω από μεγάλη πίεση σε επίπεδο τοπικό σε ολό­κληρη την Ευρώπη και προ­σπα­θεί να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει τα θεσμικά όργανα στα υψηλά κλι­μά­κια της ΕΕ για να αντε­πι­τε­θεί».

Αυτό που ξεκί­νησε ως μια «κοι­νό­τητα» ερα­σι­τε­χνών που έβαλε σε προ­σφορά για τους του­ρί­στες δια­θέ­σι­μους, ελεύ­θε­ρους χώρους ή προ­σω­ρινά κενές κατοι­κίες, εξε­λί­χθηκε σε μια μεγάλη, ισχυρή εται­ρεία, η οποία συν­δέ­ε­ται με εξίσου μεγάλα λόμπι. Η Airbnb κατέ­γραψε από το 2014 τρι­ψή­φια ανά­πτυξη σε πολλές ευρω­παϊ­κές πόλεις» εξηγεί ο Haar.

Η πλατ­φόρμα περι­λαμ­βά­νει περί τις 20.500 διευ­θύν­σεις στο Βερο­λίνο, 18.500 στη Βαρ­κε­λώνη, 61.000 στο Παρίσι και 19.000 στο Άμστερ­νταμ. Τα data της καμπά­νιας InsideAirbnb δεί­χνουν ότι τόσο στις προ­α­να­φερ­θεί­σες πόλεις όσο και σε άλλα του­ρι­στικά hotspots, περισ­σό­τε­ρες από τις μισές -συχνά έως και το 85%-των κατα­χω­ρή­σεων αφορούν ολό­κληρα δια­με­ρί­σματα.

Εκτός αυτού, πολλές από τις κατοι­κίες ενοι­κιά­ζο­νται όλο το χρόνο, που σημαί­νει ότι, δεκάδες χιλιά­δες κατοι­κίες βγαί­νουν αυτο­μά­τως εκτός αγοράς. Ακόμη και στις πόλεις όπου η του­ρι­στική περί­ο­δος είναι περιο­ρι­σμένη, σύμφωνα με τα στοι­χεία, περίπου το 30% των κατα­χω­ρή­σεων στην Airbnb δια­τί­θε­ται για τρεις ή περισ­σό­τε­ρους μήνες το χρόνο. Στις πόλεις που είναι του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί δώδεκα μήνες τον χρόνο, όπως η Ρώμη και η Βενετία, το ποσοστό ξεπερνά το 90%.

«Ναι, μπορεί να βρείτε και τον συντα­ξιούχο ο οποίος ενοι­κιά­ζει το επι­πλέον δωμάτιο του σπιτιού του για ένα μικρό έξτρα εισό­δημα», λέει ο Haar. «Αλλά ως επί το πλεί­στον πρό­κει­ται για επι­χει­ρή­σεις, που συχνά με πολ­λα­πλές λίστες, έχουν τερά­στια κέρδη. Είναι σαφές ότι η κατά­σταση μπλο­κά­ρει την πρό­σβαση των κατοί­κων στην οικο­νο­μικά προσιτή στέγη. Που σημαί­νει ότι δύσκολα οι άνθρω­ποι αυτοί μπορούν να δουν την κατά­σταση ως «οικο­νο­μία δια­μοι­ρα­σμού».

Η Airbnb βεβαίως και αρνεί­ται ότι οι δρα­στη­ριό­τη­τές της έχουν τερά­στιο αντί­κτυπο στα ενοίκια των κατοι­κιών και εννο­εί­ται ότι, η κερ­δο­σκο­πία και η κακή πολι­τική κοι­νω­νι­κής στέγης παίζουν επίσης ρόλο.

Το θετικό είναι ότι οι πόλεις ανα­λαμ­βά­νουν πλέον όλο και μεγα­λύ­τερη δράση: H τοπική κυβέρ­νηση της Πάλμα ντε Μαγιόρκα προ­χώ­ρησε τον περα­σμένο μήνα σε λήψη μέτρων προ­κει­μέ­νου να βάλει φραγμό στις επι­πτώ­σεις του ανε­ξέ­λεγ­κτου του­ρι­σμού. Οι δημο­τι­κές αρχές της πρω­τεύ­ου­σας της Μαγιόρκα δρο­μο­λό­γη­σαν την απα­γό­ρευση της του­ρι­στι­κής ενοι­κί­α­σης κατοι­κιών και δια­με­ρι­σμά­των ιδιωτών. Η Μαγιόρκα απα­γό­ρευσε όλες τις λίστες -την Airbnb και τις παρό­μοιες πλατ­φόρ­μες, όπως το HomeAway- καθώς η κατα­κό­ρυφη αύξηση τους εκτό­ξευσε και τα ενοίκια των κατοι­κιών, τα οποία κατέ­γρα­ψαν με τη σειρά τους αύξηση της τάξης του 40%.

Στο Παρίσι, η εγγραφή για τις βρα­χυ­πρό­θε­σμες μισθώ­σεις είναι πλέον υπο­χρε­ω­τική. Η Βαρ­κε­λώνη ανέ­στειλε όλες τις νέες βρα­χυ­πρό­θε­σμες άδειες μίσθω­σης. Η Μαδρίτη προχωρά σε νέους αυστη­ρό­τα­τους κανο­νι­σμούς, με στόχο να θέσει εκτός νόμου το 95% των του­ρι­στι­κών ενοι­κιά­σεων κατοι­κιών στην ισπα­νική πρω­τεύ­ουσα. Το Άμστερ­νταμ μείωσε το επι­τρε­πό­μενο όριο βρα­χυ­πρό­θε­σμων μισθώ­σεων από δύο μήνες το χρόνο σε έναν και το Βερο­λίνο επα­νέ­φερε παλιούς νόμους προ­σαρ­μό­ζο­ντας τους στα νέα δεδο­μένα.

«Η Κομι­σιόν μοιάζει σχεδόν υπνω­τι­σμένη από την προ­ο­πτική μιας ισχυρής ‘κοινής οικο­νο­μίας’ και δεν ενδια­φέ­ρε­ται πραγ­μα­τικά για τις αρνη­τι­κές συνέ­πειες της», τονίζει ο Haar. «Οι Επί­τρο­ποι μιλούν για ‘ευκαι­ρίες, όχι απειλές’, ενώ πρό­σφατα το Ευρω­κοι­νο­βού­λιο κατα­δί­κασε τις προ­σπά­θειες των πόλεων να περιο­ρί­σουν τις εκμι­σθώ­σεις στις δια­δι­κτυα­κές πλατ­φόρ­μες».

Πριν από δύο χρόνια, όταν 50 πλατ­φόρ­μες, με προ­ε­ξάρ­χουσα την Airbnb, ζήτησαν από την Κομι­σιόν να δια­σφα­λί­σει ότι «οι τοπικοί νόμοι δεν θα περιο­ρί­σουν άσκοπα την ανά­πτυξη της οικο­νο­μίας δια­μοι­ρα­σμού εις βάρος των Ευρω­παίων», «απο­σα­φη­νί­στη­καν» δύο βασικές οδηγίες της ΕΕ που αφορούν το ηλε­κτρο­νικό εμπόριο και τις υπη­ρε­σίες -σε μεγάλο βαθμό προς όφελος της εν λόγω βιο­μη­χα­νίας, εξηγεί ο Haar.

Η Airbnb εξέ­φρασε τότε την ικα­νο­ποί­ησή της, λέγο­ντας ότι η Επι­τροπή παρέχει «σαφείς, απλούς και συνε­πείς» κανόνες που «καταρ­γούν τα εμπόδια για τους απλούς πολίτες οι οποίοι επω­φε­λού­νται από και­νο­το­μίες όπως η Airbnb».

Το πιο σημα­ντικό στην προ­σπά­θεια για τον περιο­ρι­σμό του φαι­νο­μέ­νου, ήταν μια επίσημη καταγ­γε­λία ενα­ντίον της Βαρ­κε­λώ­νης, του Βερο­λί­νου, του Παρι­σιού και των Βρυ­ξελ­λών που κατα­τέ­θηκε από την European Holiday Home Association, της οποίας η Airbnb και η HomeAway είναι μέλη, περί «υπερ­βο­λι­κών κανόνων και περιο­ρι­σμών / απα­γο­ρεύ­σεων». Εάν δεν επι­λυ­θεί από την Κομι­σιόν και τα κράτη – μέλη, η καταγ­γε­λία μπορεί να κατα­λή­ξει στο Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο.

«Οι πόλεις πρέπει να αντα­πο­κρι­θούν στις πιέσεις των κατοί­κων και να δουν τι περι­θώ­ριο έχουν από νομικής πλευράς. Τα κέντρα λήψης απο­φά­σεων στις Βρυ­ξέλ­λες δεί­χνουν να απο­μα­κρύ­νο­νται από την πραγ­μα­τι­κό­τητα που βιώνει κάθε πόλη. Αν θέλουμε να υπε­ρα­σπι­στούμε το δικαί­ωμα στην προσιτή στέγη, αυτή η μάχη πρέπει να δοθεί τώρα» κατα­λή­γει ο Haar.

Πηγή tvxs.gr