Το Δημόσιο ο μεγαλύτερος …κληρονόμος-Στις 130.000 εκτινάχθηκαν οι αποποιήσεις κληρονομιών

Η εξά­ντληση της φορο­δο­τι­κής ικα­νό­τη­τας των φορο­λο­γου­μέ­νων και η δυσκο­λία αντι­με­τώ­πι­σης της καθη­με­ρι­νό­τη­τας ανα­γκά­ζουν ολοένα και περισ­σό­τε­ρους πολίτες να απο­ποιού­νται κλη­ρο­νο­μιές, κυρίως όταν αυτές σχε­τί­ζο­νται με ακίνητα.

Πλέον, όπως ανα­φέ­ρουν νομικοί, έχουμε ξεφύγει από την απο­ποί­ηση κλη­ρο­νο­μιών λόγω χρεών του κλη­ρο­δότη και παγιώ­νε­ται μία κατά­σταση απο­ποι­ή­σεων ακι­νή­των για να ξεφύ­γουν οι κλη­ρο­νό­μοι από τον ΕΝΦΙΑ, τον φόρο κλη­ρο­νο­μιάς, τα τεκ­μή­ρια και τη συντή­ρησή τους.

Σύμφωνα με τα τελευ­ταία δια­θέ­σιμα στοι­χεία, το 2017 οι απο­ποι­ή­σεις έφθασαν τις 130.000 (ορι­στικά στοι­χεία θα εκδο­θούν το προ­σε­χές διά­στημα ανα­φέ­ρουν κύκλοι του υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης).

Το νούμερο αυτό είναι ιδιαί­τερα εντυ­πω­σιακό, καθώς είναι περίπου τρι­πλά­σιο συγκρι­τικά με τις απο­ποι­ή­σεις του 2016 (54.422) και αυξη­μένο κατά 333% συγκρι­τικά με το 2013. Ετσι, το Δημόσιο γίνεται ο μεγα­λύ­τε­ρος κλη­ρο­νό­μος μιας περιου­σίας που δεν μπορεί να αξιο­ποι­η­θεί. Και αυτό καθώς είναι άγνωστο το τι γίνο­νται τα ακίνητα αυτά, καθώς τα προ­γράμ­ματα πλει­στη­ρια­σμών του Δημο­σίου είναι περιο­ρι­σμένα. Για παρά­δειγμα, το διά­στημα αυτό έχουν αναγ­γελ­θεί προ­γράμ­ματα πλει­στη­ρια­σμών για 3 ακίνητα, ενώ το προη­γού­μενο 15νθήμερο είχαν βγει στον πλει­στη­ρια­σμό 15 ακίνητα (είχαν κηρυ­χθεί άγονοι). Οπως επίσης άγνωστο είναι το απόθεμα των ακι­νή­των που έχει περιέλ­θει στο Δημόσιο από κατα­σχέ­σεις ή εκχω­ρή­σεις ακι­νή­των.

Το μόνο βέβαιο είναι πως πρό­κει­ται για ακίνητα που απα­ξιώ­νο­νται σε καθη­με­ρινή βάση, γεγονός που καθιστά όλο και δυσκο­λό­τερη την εύρεση αγο­ρα­στών στο μέλλον.

Αυτό, όμως, που δείχνει την οικο­νο­μική ανέχεια είναι οι απο­ποι­ή­σεις κλη­ρο­νο­μιών και οι εκχω­ρή­σεις ακι­νή­των προ­κει­μέ­νου να πλη­ρω­θούν οφειλές προς το Δημόσιο. Χιλιά­δες φορο­λο­γού­με­νοι δεν μπορούν να πλη­ρώ­σουν τον φόρο κλη­ρο­νο­μιάς, ενώ άλλοι που αδυ­να­τούν να εντα­χθούν στη ρύθμιση των 12 δόσεων για την πληρωμή των οφειλών τους ανα­γκά­ζο­νται να εκχω­ρούν τα σπίτια τους.

Σε πολλές περι­πτώ­σεις, μάλιστα, οι φόροι και οι οφειλές που καλού­νται να πλη­ρώ­σουν οι φορο­λο­γού­με­νοι υπερ­βαί­νουν ακόμη και την αξία της περιου­σίας που κλη­ρο­νο­μούν. Για τον λόγο αυτό, επι­λέ­γουν να την αφήσουν στο κράτος προ­κει­μέ­νου να μην κλη­ρο­νο­μή­σουν μαζί με την περιου­σία τα χρέη των συγ­γε­νών τους αλλά και να μη βρεθούν αντι­μέ­τω­ποι με φόρους που αδυ­να­τούν να πλη­ρώ­σουν για ακίνητα, τα οποία δύσκολα θα μπο­ρέ­σουν να πωλή­σουν.

Η δια­δι­κα­σία

Η απο­ποί­ηση (αλλά και αποδοχή), από νομική άποψη, είναι μονο­με­ρής δικαιο­πρα­ξία αμε­τά­κλητη και γίνεται στον γραμ­μα­τέα του δικα­στη­ρίου της κλη­ρο­νο­μιάς. Μπορεί, όμως, να ακυ­ρω­θεί συνε­πεία πλάνης, απάτης, απειλής.

Δικαί­ωμα απο­ποί­η­σης έχει κάθε κλη­ρο­νό­μος, είτε εκ δια­θή­κης είτε εξ αδια­θέ­του. Μόνο το Δημόσιο δεν μπορεί να απο­ποι­η­θεί την κλη­ρο­νο­μιά, η οποία περιέρ­χε­ται σ’ αυτό.

Η απο­ποί­ηση γίνεται με δήλωση στη γραμ­μα­τεία του δικα­στη­ρίου της κλη­ρο­νο­μιάς, που είναι το Μονο­με­λές Πρω­το­δι­κείο, στην περι­φέ­ρεια του οποίου κατοι­κούσε ή διέμενε ο κλη­ρο­νο­μού­με­νος.

Η προ­θε­σμία προς απο­ποί­ηση είναι τετρά­μηνη και αρχίζει:

1. Από τον θάνατο του κλη­ρο­νο­μού­με­νου (όταν δεν υπάρχει διαθήκη).

2. Από τη δημο­σί­ευση της δια­θή­κης.

Εάν ο κλη­ρο­νο­μού­με­νος είχε την κατοι­κία του στο εξω­τε­ρικό ή αν ο κλη­ρο­νό­μος διέμενε στο εξω­τε­ρικό, τότε η προ­θε­σμία για την απο­ποί­ηση είναι ένα έτος.

Η αποδοχή και η απο­ποί­ηση κλη­ρο­νο­μιάς δεν μπορούν να γίνουν μερικώς, δια­φο­ρε­τικά είναι άκυρη.