ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Συγκλονιστική αποκάλυψη: Στο φως αρχαίο κείμενο Ελληνα γιατρού

news room 3 λεπτά ανάγνωση
αρχαιο κείμενο

Ενα ιατρο­φαρ­μα­κευ­τικό κείμενο του διά­ση­μου Έλληνα γιατρού της αρχαιό­τη­τας Γαληνού απο­κά­λυ­ψαν ερευ­νη­τές στις ΗΠΑ σε ένα παλίμ­ψη­στο χει­ρό­γραφο, κρυμ­μένο κάτω από ένα επι­φα­νειακό κείμενο με ψαλμούς και άρχισαν να το δια­βά­ζουν. Είναι η πρώτη φορά μετά από 1.000 περίπου χρόνια, αφότου σκε­πά­στηκε το αρχαίο χει­ρό­γραφο, που δια­βά­ζε­ται και πάλι.

Πρό­κει­ται για το έργο του Γαληνού «Για τα μείγ­ματα και τις δυνά­μεις των απλών φαρ­μά­κων», το οποίο μετα­φρά­σθηκε τον 6ο αιώνα μ.Χ. στα συριακά, μια γλώσσα που απο­τέ­λεσε τη γέφυρα ανάμεσα στα ελλη­νικά και στα αραβικά, βοη­θώ­ντας σημα­ντικά στη διάδοση των γνώσεων του Γαληνού στον ισλα­μικό κόσμο.

Η συριακή αυτή μετά­φραση είναι η πιο πλήρης εκδοχή του έργου που έχει φθάσει ως τις μέρες μας, αλλά είχε καλυ­φθεί τον 11ο αιώνα από χρι­στια­νι­κούς ψαλμούς, μια συνήθης πρα­κτική κατά τον Μεσαί­ωνα. Αυτά τα κείμενα σε παπύ­ρους ή περ­γα­μη­νές που έχουν επι­κα­λυ­φθεί από άλλα κείμενα, λέγο­νται παλίμ­ψη­στα.

Οι ερευ­νη­τές του Πανε­πι­στη­μίου Στάν­φορντ της Καλι­φόρ­νια, με επι­κε­φα­λής τον Ούβε Μπέρ­γκ­μαν, χρη­σι­μο­ποί­η­σαν την ακτι­νο­βο­λία του συγ­χρό­τρου SSRL (Stanford Synchrotron Radiation Lightsource) του Εθνικού Επτα­χυ­ντή SLAC του υπουρ­γείου Ενέρ­γειας των ΗΠΑ για να μελε­τή­σουν το παλίμ­ψη­στο. Όπως ανα­κοί­νω­σαν, έχουν ήδη κατα­φέ­ρει να απο­κα­λύ­ψουν το μεγα­λύ­τερο μέρος του κρυμ­μέ­νου ιατρι­κού κει­μέ­νου.

Για «τρο­μα­κτική επι­τυ­χία» έκανε λόγο ο Μπέρ­γκ­μαν, ο οποίος είπε ότι αρχικά οι ερευ­νη­τές έλπιζαν ότι θα είχαν απο­μεί­νει ελά­χι­στα ίχνη του κρυμ­μέ­νου μελα­νιού για να δια­βά­σουν μία – δύο λέξεις, αλλά τελικά έφεραν στο φως σχεδόν όλο το κείμενο.

Ο πιο διά­ση­μος γιατρός της ελληνο-ρωμαϊκής αρχαιό­τη­τας μετά τον Ιππο­κράτη, ο Γαληνός από την Πέργαμο, γιατρός μεταξύ άλλων του ρωμαίου αυτο­κρά­τορα Μάρκου Αυρή­λιου, υπήρξε πολυ­γρα­φό­τα­τος και άσκησε τρομερή επί­δραση για πολλούς αιώνες μετά το θάνατό του στη δυτική -και όχι μόνο- ιατρική.

Εδώ και σχεδόν μια δεκα­ε­τία, μια διε­πι­στη­μο­νική επι­στη­μο­νική ομάδα προ­σπα­θεί να ξεκλει­δώ­σει τα μυστικά του «Συρια­κού Παλίμ­ψη­στου του Γαληνού» με προ­χω­ρη­μέ­νες τεχνι­κές απει­κό­νι­σης και ψηφιο­ποί­η­σης. Όλες οι σελίδες του κει­μέ­νου θα μετα­τρα­πούν σε ψηφια­κές εικόνες υψηλής ανά­λυ­σης και θα γίνουν ελεύ­θερα δια­θέ­σι­μες online.

«Αν θέλει κανείς να κατα­νο­ή­σει την ιατρική στη Μέση Ανατολή, πρέπει να μελε­τή­σει την μετά­φραση. Ελπί­ζουμε ότι το κείμενο αυτό θα μας βοη­θή­σει να κατα­λά­βουμε πώς αντι­με­τώ­πι­ζαν και θερά­πευαν τις αρρώ­στιες ιστο­ρικά σε εκείνη την περιοχή του κόσμου», δήλωσε ο καθη­γη­τής κλασ­σι­κών και ελληνο-αραβικών σπουδών Πίτερ Πόρμαν του Πανε­πι­στη­μίου του Μάν­τσε­στερ.

Η δερ­μα­τό­δετη περ­γα­μηνή είχε αρχικά εμφα­νι­σθεί στη Γερ­μα­νία στις αρχές του 20ού αώνα και, μετά από μελέτη, οι ειδικοί κατέ­λη­ξαν ότι προ­ερ­χό­ταν από τη Μονή της Αγίας Αικα­τε­ρί­νης στο Σινά. Στην πορεία διάφορα φύλλα του συρια­κού χει­ρο­γρά­φου δια­χω­ρί­σθη­καν και κατέ­λη­ξαν σε βιβλιο­θή­κες στην Ευρώπη, στην Αφρική και στις ΗΠΑ (πανε­πι­στη­μίου Χάρ­βαρντ, Παρι­σιού, Βατι­κα­νού, Μονής Σινά κ.α.).

Στόχος των ερευ­νη­τών είναι να επα­νε­νώ­σουν ψηφιακά όλο το χει­ρό­γραφο και γι’ αυτό ήδη με ειδικές κάμερες έχουν φωτο­γρα­φή­σει όλα τα δια­σκορ­πι­σμένα ανά τον κόσμο μέρη του.

Οι προ­σπά­θειες ξεκί­νη­σαν το 2009, αλλά απο­δεί­χθηκε δύσκολο να δια­βά­σουν τη συριακή μετά­φραση του έργου του Γαληνού κάτω από το βιβλίο των Ψαλμών, επειδή και τα δύο κείμενα ήσαν γραμ­μένα με παρό­μοιο μελάνι, ενώ το υπο­κεί­μενο ιατρικό κείμενο είχε σβηστεί καλά από τους μεσαιω­νι­κούς γραφείς με τη χρήση δια­δο­χι­κών στρώ­σεων ασβε­στίου.

Όμως, χάρη στον ισχυρό επι­τα­χυ­ντή του συγ­χρό­τρου SLAC, κατέστη δυνατό το κρυφό κείμενο να δια­βα­στεί σελίδα-σελίδα. Χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε η τεχνική της φασμα­το­σκο­πίας φθο­ρι­σμού ακτίνων Χ, που είχε αξιο­ποι­η­θεί και σε ένα άλλο παλίμ­ψη­στο, το οποίο έκρυβε ένα μαθη­μα­τικό έργο του Αρχι­μήδη.

Για το «σκα­νά­ρι­σμα» κάθε μιας από τις 26 σελίδες χρειά­σθη­καν περίπου δέκα ώρες. Τώρα, οι ερευ­νη­τές χρη­σι­μο­ποιούν υπο­λο­γι­στικά συστή­ματα με τεχνητή νοη­μο­σύνη για να δια­βά­σουν το κείμενο.

Ειδικοί αλγό­ριθ­μοι ανα­γνω­ρί­ζουν δια­φο­ρε­τικά μέρη του κρυμ­μέ­νου χει­ρο­γρά­φου και ανα­κα­τα­σκευά­ζουν έγχρω­μες ψηφια­κές εικόνες του κει­μέ­νου. Όταν το έργο ολο­κλη­ρω­θεί, θα είναι δυνατό πλέον να μελε­τη­θεί το περιε­χό­μενο του έργου του Γαληνού.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.