Απόφαση – βόμβα: Θα απολύονται και έγκυες εργαζόμενες

Σε μια απόφαση που ανα­μέ­νε­ται να προ­κα­λέ­σει ποι­κί­λες αντι­δρά­σεις αλλά ήδη έχει προ­κα­λέ­σει πολλά ερω­τή­ματα, προ­χώ­ρησε το Δικα­στή­ριο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης.

Οι δικα­στές έκριναν ότι επι­τρέ­πε­ται η απόλυση εγκύων εργα­ζο­μέ­νων στο πλαίσιο ομα­δι­κών απο­λύ­σεων.

Σύμφωνα με την απόφαση – βόμβα στην περί­πτωση της από­λυ­σης, ο εργο­δό­της οφείλει να γνω­στο­ποι­ή­σει στην έγκυο εργα­ζο­μένη τους λόγους που δικαιο­λο­γούν την απόλυση καθώς και τα αντι­κει­με­νικά κρι­τή­ρια που καθο­ρί­στη­καν για την επιλογή των εργα­ζο­μέ­νων που θα απο­λυ­θούν.

Ιστο­ρικό

Στις 9 Ιανουα­ρίου 2013, η ισπα­νική εταιρία Bankia άρχισε δια­βου­λεύ­σεις με τους εκπρο­σώ­πους των εργα­ζο­μέ­νων ενόψει ομα­δι­κών απο­λύ­σεων. Στις 8 Φεβρουα­ρίου 2013, η δια­πραγ­μα­τευ­τική ομάδα κατέ­ληξε σε συμ­φω­νία με την οποία καθο­ρί­στη­καν τα κρι­τή­ρια επι­λο­γής των προς απόλυση εργα­ζο­μέ­νων καθώς και τα κρι­τή­ρια σχετικά με την προ­τε­ραιό­τητα όσον αφορά τη δια­τή­ρηση των θέσεων εργα­σίας στην επι­χεί­ρηση.Στις 13 Νοεμ­βρίου 2013, η Bankia κοι­νο­ποί­ησε σε έγκυο εργα­ζο­μένη έγγραφο καταγ­γε­λίας της σύμ­βα­σης εργα­σίας κατ’ εφαρ­μο­γήν της συμ­φω­νίας της δια­πραγ­μα­τευ­τι­κής ομάδας. Στο έγγραφο καταγ­γε­λίας ανα­φε­ρό­ταν, μεταξύ άλλων, ότι στη συγκε­κρι­μένη περί­πτωση της επαρ­χίας όπου αυτή εργα­ζό­ταν ήταν επι­βε­βλη­μένη σημα­ντική προ­σαρ­μογή του προ­σω­πι­κού και ότι, στο πλαίσιο της δια­δι­κα­σίας αξιο­λό­γη­σης που διε­νερ­γή­θηκε στην επι­χεί­ρηση κατά τη διάρ­κεια των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων, η βαθ­μο­λο­γία της ήταν μεταξύ των χαμη­λό­τε­ρων στην εν λόγω επαρχία.

Η εργα­ζο­μένη άσκησε αγωγή κατά της από­λυ­σής της ενώπιον του Juzgado de lo Social n° 1 de Mataró (1ο μονο­με­λές δικα­στή­ριο εργα­τι­κών δια­φο­ρών της Mataró, Ισπανία), το οποίο απο­φάν­θηκε υπέρ της Bankia. Εν συνε­χεία άσκησε έφεση κατά της απο­φά­σεως αυτής ενώπιον του Tribunal Superior de Justicia de Cataluña (ανώτερο δικα­στή­ριο της Κατα­λο­νίας, Ισπανία). Το δικα­στή­ριο αυτό ζητεί από το Δικα­στή­ριο να ερμη­νεύ­σει την απα­γό­ρευση από­λυ­σης εγκύων εργα­ζο­μέ­νων, που προ­βλέ­πε­ται στην οδηγία 92/85 για την υγεία και την ασφά­λεια των εγκύων εργα­ζο­μέ­νων , στο πλαίσιο δια­δι­κα­σίας ομα­δι­κών απο­λύ­σεων κατά την έννοια της οδηγίας 98/59 για τις ομα­δι­κές απο­λύ­σεις .

Η απόφαση

Με τη σημε­ρινή απόφασή του, το Δικα­στή­ριο κρίνει ότι η οδηγία 92/85 δεν αντι­τί­θε­ται σε εθνική ρύθμιση η οποία επι­τρέ­πει την απόλυση εγκύου εργα­ζο­μέ­νης στο πλαίσιο ομα­δι­κών απο­λύ­σεων. Το Δικα­στή­ριο υπεν­θυ­μί­ζει καταρ­χάς ότι η απόφαση περί απο­λύ­σεως η οποία λαμ­βά­νε­ται για λόγους που συν­δέ­ο­νται κατ’ ουσίαν με την κατά­σταση εγκυ­μο­σύ­νης της οικείας εργα­ζο­μέ­νης δεν συνάδει με την απα­γό­ρευση από­λυ­σης που προ­βλέ­πει η οδηγία αυτή. Αντι­θέ­τως, απόφαση περί απο­λύ­σεως που λαμ­βά­νε­ται κατά την περίοδο από την έναρξη της εγκυ­μο­σύ­νης μέχρι τη λήξη της άδειας μητρό­τη­τας για λόγους που δεν συν­δέ­ο­νται με την κατά­σταση εγκυ­μο­σύ­νης της εργα­ζο­μέ­νης δεν αντι­βαί­νει στην οδηγία 92/85, εφόσον ο εργο­δό­της δικαιο­λο­γεί δεόντως την απόλυση γραπτώς και η απόλυση της οικείας εργα­ζο­μέ­νης γίνεται δεκτή από την νομο­θε­σία και/ή πρα­κτική του συγκε­κρι­μέ­νου κράτους μέλους. Κατά συνέ­πεια, οι λόγοι που δεν έχουν σχέση με το πρόσωπο των εργα­ζο­μέ­νων και των οποίων μπορεί να γίνει επί­κληση στο πλαίσιο ομα­δι­κών απο­λύ­σεων κατά την έννοια της οδηγίας 98/59 εμπί­πτουν στις εξαι­ρε­τι­κές περι­πτώ­σεις που δεν συν­δέ­ο­νται με την κατά­σταση των εργα­ζο­μέ­νων γυναι­κών κατά την έννοια της οδηγίας 92/85.

Το Δικα­στή­ριο κρίνει εν συνε­χεία ότι η οδηγία 92/85 δεν αντι­τί­θε­ται σε εθνική ρύθμιση η οποία επι­τρέ­πει στον εργο­δότη να απο­λύ­σει έγκυο εργα­ζο­μένη στο πλαίσιο ομα­δι­κών απο­λύ­σεων, εφόσον της κοι­νο­ποι­η­θούν μόνο οι λόγοι που δικαιο­λο­γούν τις ομα­δι­κές απο­λύ­σεις, υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι επι­ση­μαί­νο­νται τα αντι­κει­με­νικά κρι­τή­ρια που καθο­ρί­στη­καν για την επιλογή των εργα­ζο­μέ­νων που θα απο­λυ­θούν. Στο πλαίσιο αυτό, από τον συν­δυα­σμό των δύο οδηγιών προ­κύ­πτει ότι ο εργο­δό­της οφείλει μόνο: (i) να εκθέσει γραπτώς τους λόγους που δεν έχουν σχέση με το πρόσωπο της εγκύου εργα­ζο­μέ­νης και για τους οποίους πραγ­μα­το­ποιεί ομα­δι­κές απο­λύ­σεις (όπως οικο­νο­μι­κούς ή τεχνι­κούς λόγους, ή λόγους σχε­τι­κούς με την οργά­νωση ή την παρα­γωγή της επι­χεί­ρη­σης) και (ii) να επι­ση­μά­νει στη συγκε­κρι­μένη εργα­ζο­μένη τα αντι­κει­με­νικά κρι­τή­ρια που καθο­ρί­στη­καν για την επιλογή των εργα­ζο­μέ­νων που θα απο­λυ­θούν.

Απα­ντώ­ντας σε άλλο ερώτημα του Tribunal Superior de Justicia de Cataluña, το Δικα­στή­ριο κρίνει επίσης ότι η οδηγία 92/85 αντι­τί­θε­ται σε εθνική ρύθμιση η οποία δεν προ­βλέ­πει, ως προ­λη­πτικό μέσο, την καταρ­χήν απα­γό­ρευση της απο­λύ­σεως εγκύου, λεχώνας ή γαλου­χού­σας εργα­ζο­μέ­νης, αλλά προ­βλέ­πει μόνο την ακυ­ρό­τητα της απο­λύ­σεως όταν αυτή είναι παρά­νομη, ως επα­νορ­θω­τικό μέσο. Το Δικα­στή­ριο επι­ση­μαί­νει ότι η οδηγία 92/85 δια­κρί­νει ρητώς μεταξύ, αφενός, της προ­λη­πτι­κής προ­στα­σίας από την απόλυση αυτή καθε­αυ­τήν και, αφε­τέ­ρου, της επα­νορ­θω­τι­κής προ­στα­σίας κατά των επι­πτώ­σεων της από­λυ­σης. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη υπο­χρε­ού­νται να θεσπί­σουν τη διπλή αυτή προ­στα­σία.

Η προ­λη­πτική προ­στα­σία έχει ιδιαί­τερη σημασία στο πλαίσιο της οδηγίας 92/85, λαμ­βα­νο­μέ­νου υπόψη ότι η απόλυση ενδέ­χε­ται να επη­ρε­ά­σει δυσμε­νώς τη σωμα­τική και ψυχική κατά­σταση των εγκύων εργα­ζο­μέ­νων, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του ιδιαί­τερα σοβαρού κιν­δύ­νου να παρα­κι­νη­θεί η εγκυ­μο­νούσα εργα­ζο­μένη να δια­κό­ψει εκου­σίως την κύησή της.

Η προ­βλε­πό­μενη στην οδηγία απα­γό­ρευση από­λυ­σης έχει σκοπό να απο­τρέ­ψει τον κίνδυνο αυτό. Ειδι­κό­τερα, το Δικα­στή­ριο κρίνει ότι η επα­νορ­θω­τική προ­στα­σία, ακόμα και στην περί­πτωση που έχει ως απο­τέ­λε­σμα την επα­να­πρό­σληψη της εργα­ζο­μέ­νης και την κατα­βολή των μισθών που δεν κατα­βλή­θη­καν λόγω της απο­λύ­σεως, δεν μπορεί να αντι­κα­τα­στή­σει την προ­λη­πτική προ­στα­σία. Κατά συνέ­πεια, τα κράτη μέλη δεν μπορούν να περιο­ρί­ζο­νται στην πρό­βλεψη, ως επα­νορ­θω­τι­κού μέσου, της ακυ­ρό­τη­τας της απο­λύ­σεως όταν αυτή δεν είναι δικαιο­λο­γη­μένη.

Απα­ντώ­ντας στα δύο υπό­λοιπα ερω­τή­ματα του ισπα­νι­κού δικα­στη­ρίου, το Δικα­στή­ριο κρίνει ότι η οδηγία 92/85 δεν αντι­τί­θε­ται σε εθνική ρύθμιση η οποία, στο πλαίσιο ομα­δι­κών απο­λύ­σεων δεν προ­βλέ­πει, υπέρ των εγκύων, λεχώνων ή γαλου­χου­σών εργα­ζο­μέ­νων, προ­τε­ραιό­τητα όσον αφορά τη δια­τή­ρηση των θέσεων εργα­σίας τους ή όσον αφορά την τοπο­θέ­τησή τους σε άλλη θέση, η οποία να ισχύει πριν από τις ομα­δι­κές αυτές απο­λύ­σεις. Ειδι­κό­τερα, η οδηγία 92/85 δεν επι­βάλ­λει στα κράτη μέλη την υπο­χρέ­ωση να προ­βλέ­πουν τέτοια προ­τε­ραιό­τητα. Ωστόσο, δεδο­μέ­νου ότι η οδηγία περιέ­χει κατώ­τατα όρια προ­στα­σίας, τα κράτη μέλη έχουν την ευχέ­ρεια να δια­σφα­λί­σουν υψη­λό­τερη προ­στα­σία στις εγκύους, λεχώνες ή γαλου­χού­σες εργα­ζό­με­νες.

tanea.gr