Ερευνα ΓΣΕΒΕΕ: Ενα στα δύο νοικοκυριά στηρίζεται σε συντάξεις

Διευ­ρύ­νο­νται οι ανι­σό­τη­τες μεταξύ των χαμηλών μεσαίων εισο­δη­μά­των και ελλο­χεύει κίν­δυ­νος για το κοι­νω­νικό μοντέλο ανά­πτυ­ξης σύμφωνα με τα ευρή­ματα της 6ης κατά σειρά έρευνας οικο­νο­μι­κού κλί­μα­τος της Γενικής Συνο­μο­σπον­δίας Επαγ­γελ­μα­τιών Βιο­τε­χνών Εμπόρων Ελλάδος.

Τρία σημα­ντικά στοι­χεία από την έρευνα όπως είπε ο πρό­ε­δρος της ΓΣΕΒΕΕ Γιώργος Καβ­βα­θάς είναι ότι παρά τα σημάδια βελ­τί­ω­σης των μακρο­οι­κο­νο­μι­κών δεικτών πάνω από 70% των νέων θέλουν να ανα­ζη­τή­σουν εργασία στο εξω­τε­ρικό, το 51% των νοι­κο­κυ­ριών στη­ρί­ζε­ται σε συντά­ξεις παρά τις επι­μέ­ρους περι­κο­πές και 3 στους 4 ανέρ­γους βρί­σκο­νται σε κατά­σταση μακρο­χρό­νιας ανερ­γίας.

«Βόμβα στα θεμέλια της κοι­νω­νι­κής συνοχής» χαρα­κτή­ρισε ο πρό­ε­δρος την κατά­σταση ότι ένα στα πέντε νοι­κο­κυ­ριά εκφρά­ζει φόβο για απώλεια της κατοι­κίας του και 1 στα 4 νοι­κο­κυ­ριά δηλώνει αδυ­να­μία κάλυψης των υπο­χρε­ώ­σεων του.

Τα κυριό­τερα συμπε­ρά­σματα της έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ που έγινε σε συνερ­γα­σία με την εται­ρεία ΜARC ΑΕ σε πανελ­λα­δικό δείγμα 1006 νοι­κο­κυ­ριών, στο διά­στημα 15 έως 21 Νοεμ­βρίου 2017 έχουν ως εξής:

ΕΙΣΟΔΗΜΑ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ

– Οριακή βελ­τί­ωση παρα­τη­ρεί­ται ανα­φο­ρικά με την εισο­δη­μα­τική κινη­τι­κό­τητα. Πάνω από 1 στα 3 νοι­κο­κυ­ριά (34,2%) δηλώνει ότι δια­βιώ­νει με ετήσιο οικο­γε­νειακό εισό­δημα που βρί­σκε­ται στην κατώ­τερη εισο­δη­μα­τική κλίμακα (έως 10.000 ευρώ ).

– Το 62,4% των νοι­κο­κυ­ριών παρου­σί­ασε μείωση των εισο­δη­μά­των το 2017 σε σχέση με το 2016, αλλά και ένα αυξα­νό­μενο ποσοστό (35,6% έναντι 22,2% στην έρευνα 2016) δηλώνει στα­θε­ρο­ποί­ηση της εισο­δη­μα­τι­κής του κατά­στα­σης. Η γενι­κό­τερη κάμψη που παρα­τη­ρεί­ται στα εισο­δή­ματα αντα­να­κλά­ται και από τα ετήσια στοι­χεία που δημο­σιεύει το ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ όπου για το 2017 ο μέσος ετήσιος μικτός μισθός ανήλθε στα 1021,13 ευρώ ελαφρώς χαμη­λό­τε­ρος σε σχέση με το 2016 όπου ήταν στα 1057,21 ευρώ.

– Σαφέ­στατη είναι η τάση διεύ­ρυν­σης της ανι­σό­τη­τας υπέρ των ανώ­τε­ρων εισο­δη­μα­τι­κών κλι­μα­κίων (στην κατη­γο­ρία άνω των 30.000 ευρώ παρου­σιά­ζε­ται αύξηση στο 14,1% του πλη­θυ­σμού). Ιδιαί­τερα ευάλωτα είναι τα νοι­κο­κυ­ριά που έχουν ένα άνεργο στο νοι­κο­κυ­ριό. Επι­πρό­σθετα, είναι αξιο­ση­μεί­ωτο ότι μόνο το 3,1% του πλη­θυ­σμού κατα­φέρ­νει να απο­τα­μιεύ­σει. Σε πρό­σφατη μελέτη της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος (Ιούλιος 2017), επι­ση­μαί­νε­ται ότι τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά έχουν απο­λέ­σει το 26% του εισο­δή­μα­τος και το 37,5% της αξίας των περιου­σια­κών τους στοι­χείων μετά την έναρξη της κρίσης.

– Το 14,6% των νοι­κο­κυ­ριών δηλώνει ότι τα εισο­δή­ματά του δεν επαρ­κούν για να καλύ­ψουν ούτε τις βασικές τους ανάγκες, εύρημα που σχε­τί­ζε­ται με το ποσοστό ακραίας φτώ­χειας που σημειώ­νε­ται στη χώρα (το οποίο υπο­λο­γί­ζε­ται στο 40% του ενδιά­με­σου εισο­δή­μα­τος, ΕΛΣΤΑΤ). Σύμφωνα με τα επίσημα στοι­χεία της Eurostat Έρευνα Εισο­δή­μα­τος και Συν­θη­κών Δια­βί­ω­σης των Νοι­κο­κυ­ριών), το κατώφλι σχε­τι­κής φτώ­χειας μειώ­θηκε από τις 7,178 στο 2010 στις 4.500 ευρώ το 2016, ένδειξη σημα­ντι­κής μείωσης των μεσαίων εισο­δη­μά­των. Αν λαμ­βά­ναμε ως μέτρο σύγκρι­σης το κατώφλι φτώ­χειας του 2010, τότε περίπου τα μισά νοι­κο­κυ­ριά θα θεω­ρού­νταν σήμερα φτωχά (48%).

– Το φαι­νό­μενο της εισο­δη­μα­τι­κής επι­σφά­λειας εμφα­νί­ζε­ται σταθερά υψηλό, καθώς στο ενδε­χό­μενο μιας έκτα­κτης ανάγκης πλη­ρω­μής 500 ευρώ, το 16,3% δηλώνει ότι δεν θα μπο­ρούσε να την πραγ­μα­το­ποι­ή­σει, ενώ το 52,2% θα κάλυπτε αυτή τη δαπάνη με μεγάλη δυσκο­λία. Πάνω από 6 στα 10 νοι­κο­κυ­ριά (61,1%) ανα­γκά­ζο­νται να κάνουν περι­κο­πές για να εξα­σφα­λί­σουν τα ανα­γκαία για την επι­βί­ωση τους. Σημειώ­νε­ται ότι τα πολυ­μελή (άνω 5 ατόμων) νοι­κο­κυ­ριά και τα νοι­κο­κυ­ριά με ανέρ­γους αντι­με­τω­πί­ζουν σοβα­ρό­τερο πρό­βλημα κάλυψης των βασικών αναγκών.

– Οι προσ­δο­κίες των νοι­κο­κυ­ριών για το νέο έτος παρα­μέ­νουν αρνη­τι­κές, καθώς το 63.6% για το 2017- 73,5% για το 2016- ανα­μέ­νει επι­δεί­νωση της οικο­νο­μι­κής του κατά­στα­σης (το 27,9% εκτιμά ότι θα παρα­μεί­νει σταθερή, ενώ μόνο το 5,1% ανα­μέ­νει βελ­τί­ωση των οικο­νο­μι­κών του δυνα­το­τή­των). Τούτο συναρ­τά­ται με τις προ­βο­λές των νοι­κο­κυ­ριών σχετικά με την ικα­νό­τητα τους να αντα­πο­κρι­θούν στις τρέ­χου­σες και μελ­λο­ντι­κές υπο­χρε­ώ­σεις, αλλά και τις χαμηλές προσ­δο­κίες που σχε­τί­ζο­νται με τις προ­ο­πτι­κές βελ­τί­ω­σης των οικο­νο­μι­κών του νοι­κο­κυ­ριού. Ενδει­κτικό είναι το γεγονός ότι ολοένα και μεγα­λύ­τερο τμήμα του πλη­θυ­σμού δηλώνει ότι θα μπο­ρούσε να καλύψει τις βασικές ανάγκες του μήνα με λιγό­τερα από 1.000 ευρώ (34,3% το 2017 έναντι 26,9% το 2014).

– Η σύνταξη παρα­μέ­νει η κυριό­τερη πηγή εισο­δή­μα­τος για περισ­σό­τερα από τα μισά νοι­κο­κυ­ριά, παρά τις επί μέρους περι­κο­πές. Η σύνταξη συνε­χί­ζει να λαμ­βά­νει χαρα­κτη­ρι­στικά στοι­χεία υπο­κα­τά­στα­του κοι­νω­νι­κής προ­στα­σίας. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι χωρίς τις κοι­νω­νι­κές μετα­βι­βά­σεις, ο δείκτης φτώ­χειας θα ανερ­χό­ταν στο 52,9% του πλη­θυ­σμού.

– Τα νοι­κο­κυ­ριά που δηλώ­νουν εισο­δή­ματα από επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα ως κύρια πηγή εισο­δή­μα­τος παρα­μέ­νουν σε πολύ χαμηλά ποσοστά 5,9%, που υπο­δη­λώ­νει αδυ­να­μία των ελλη­νι­κών εγχώ­ριων νοι­κο­κυ­ριών να ανα­πτύσ­σουν βιώ­σι­μες και κερ­δο­φό­ρες επι­χει­ρη­μα­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες στο συγκε­κρι­μένο οικο­νο­μικό περι­βάλ­λον. Είναι προ­φα­νές ότι για μια μεγάλη μερίδα νοι­κο­κυ­ριών, η έναρξη επι­χει­ρη­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας λει­τουρ­γεί ως συμπλη­ρω­μα­τικό εργα­λείο εισο­δη­μα­τι­κής ενί­σχυ­σης (με τη μορφή επι­δό­μα­τος).

ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ-ΑΝΕΡΓΙΑ

– Το 29,9% των νοι­κο­κυ­ριών, δηλαδή περίπου 1 εκ. νοι­κο­κυ­ριά έχουν στην οικο­γέ­νεια ένα του­λά­χι­στο άτομο σε ανεργία. Το ποσοστό της μακρο­χρό­νιας ανερ­γίας ανέρ­χε­ται στο 83,5% του συνο­λι­κού αριθμού των ανέργων. Στο σύνολο των άνεργων μελών των νοι­κο­κυ­ριών, το ποσοστό που λαμ­βά­νει επίδομα ανερ­γίας περιο­ρί­ζε­ται στο 7,3% (το χαμη­λό­τερο από την  πρώτη μέτρηση).

– Περισ­σό­τε­ροι από 1 εκ. πολίτες βρί­σκο­νται ακά­λυ­πτοι για τον κίνδυνο της ανερ­γίας, γεγονός που επι­βε­βαιώ­νει την ανάγκη δια­μόρ­φω­σης ενός ελά­χι­στου πλαι­σίου κοι­νω­νι­κής προ­στα­σίας που θα συν­δυά­ζει οικονομική- κοι­νω­νική στήριξη και παροχές σε είδος, με σκοπό την επα­νέ­νταξη στην αγορά εργα­σίας και όχι την περι­θω­ριο­ποί­ηση. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι σύμφωνα με τα στοι­χεία της έρευνας σχεδόν 3 στους 4 ανέρ­γους βρί­σκο­νται σε κατά­σταση μακρο­χρό­νιας ανερ­γίας, γεγονός που απειλεί με απα­ξί­ωση τον παρα­γω­γικό ιστό και το ανθρώ­πινο κεφά­λαιο της χώρας.

– Η οικο­νο­μική περι­θω­ριο­ποί­ηση δεν αφορά μόνο τον άνεργο πλη­θυ­σμό αλλά και ομάδες εργα­ζό­με­νων. Περισ­σό­τερα από 1 στα 5 νοι­κο­κυ­ριά (21,5%) έχουν ένα μέλος στην οικο­γέ­νεια που εργά­ζε­ται για λιγό­τερα χρήματα από τον επίσημα καθο­ρι­σμένο κατώ­τατο μισθό των 586 ευρώ (490 ευρώ καθαρή αμοιβή).

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ

– Το φαι­νό­μενο της οικο­νο­μι­κής μετα­νά­στευ­σης λαμ­βά­νει χαρα­κτη­ρι­στικά παγί­ω­σης, καθώς το 9,0% των νοι­κο­κυ­ριών δηλώνει ότι είχε ένα του­λά­χι­στο μέλος που μετα­νά­στευσε στο εξω­τε­ρικό για να βρει εργασία (τούτο συν­δέ­ε­ται με μετα­βολή των όρων δια­βί­ω­σης για πάνω από 400,000 οικο­γέ­νειες). Σύμφωνα με τα επίσημα στοι­χεία των στα­τι­στι­κών αρχών, υπάρχει η εκτί­μηση της μετα­νά­στευ­σης περισ­σό­τε­ρων από 710,000 Ελλήνων πολιτών από την απαρχή της κρίσης (2010-2016).

– Ανη­συ­χη­τική θεω­ρεί­ται η τάση συνέ­χι­σης του φαι­νο­μέ­νου, καθώς το μετα­να­στευ­τικό ρεύμα δε φαί­νε­ται να υπο­χω­ρεί. Το 40,1% των νοι­κο­κυ­ριών θα εξέταζε σοβαρά το ενδε­χό­μενο να μετα­να­στεύ­σει στο εξω­τε­ρικό, αν υπήρχαν οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις για εύρεση εργα­σίας. Στις νεό­τε­ρες ηλικίες 18-34 ετών, το ποσοστό αυτό ανέρ­χε­ται στο 72,3%. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι τα ευπο­ρό­τερα και πιο μορ­φω­μένα στρώ­ματα της κοι­νω­νίας, δηλαδή όσοι έχουν σωρεύ­σει υλικό και ανθρώ­πινο κεφά­λαιο στη χώρα μας θεωρούν πιο πιθανό το ενδε­χό­μενο να μετα­να­στεύ­σουν.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ

– Το 19,6% των νοι­κο­κυ­ριών έχει ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές προς την εφορία, ενώ το 55,6% αυτών των οφει­λε­τών έχει υπαχθεί σε κάποιου είδους ρύθμιση, ένδειξη ότι το μεγα­λύ­τερο μέρος των οφει­λε­τών βρί­σκε­ται σε μια πάγια αδυ­να­μία εξυ­πη­ρέ­τη­σης οφειλών και αναζητά λύσεις παρα­τεί­νο­ντας τους χρόνους απο­πλη­ρω­μής. Καθώς οι ρυθ­μί­σεις που θεσπί­στη­καν για τα νοι­κο­κυ­ριά το 2015 πλέον δεν είναι σε ισχύ, ανα­μέ­νε­ται να διευ­ρυν­θεί ο κύκλος των πολιτών που έχουν ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές. Ήδη στο τέλος του 2017, οι ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές νοι­κο­κυ­ριών προς το δημόσιο ξεπέ­ρα­σαν τα 100 δις (από 89 δις το 2016, στοι­χεία ΑΑΔΕ). Τα τελευ­ταία χρόνια, πάνω από 185,000 νοι­κο­κυ­ριά έχουν υποστεί δέσμευση/ ή κατά­σχεση περιου­σια­κών στοι­χείων, ενώ σύμφωνα με την ΑΑΔΕ ανα­μέ­νε­ται να ληφθούν μέτρα ανα­γκα­στι­κής είσπρα­ξης για πάνω από 1 εκ. οφει­λέ­τες. Ο αριθμός ανα­μέ­νε­ται να αυξηθεί, καθώς το επόμενο διά­στημα θα αυστη­ρο­ποι­η­θεί το πλαίσιο εφαρ­μο­γής των ηλε­κτρο­νι­κών πλει­στη­ρια­σμών.

– Το 31,1% (από 27,3% το Δεκέμ­βριο 2016) των νοι­κο­κυ­ριών με δανεια­κές υπο­χρε­ώ­σεις έχει ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές προς τις τρά­πε­ζες (αφορά περίπου 450,000 νοι­κο­κυ­ριά). Πολύ εντο­νό­τερα εκδη­λώ­νε­ται το πρό­βλημα στα φτω­χό­τερα και μονο­μελή νοι­κο­κυ­ριά (με ποσοστά άνω του 40%).

– 1 στα 4 νοι­κο­κυ­ριά εκτιμά ότι δεν θα μπο­ρέ­σει να αντα­πο­κρι­θεί στις φορο­λο­γι­κές υπο­χρε­ώ­σεις το επόμενο έτος, και επι­πρό­σθετα το 14,8% των νοι­κο­κυ­ριών με ιδιό­κτητο ακίνητο δηλώνει ότι αδυ­να­τεί να πλη­ρώ­σει τους φόρους για τα ακίνητα που δια­θέ­τει (ΕΝΦΙΑ). Tο 20,2% των ιδιο­κτη­τών είναι διπλά υπό­χρεοι για το ακίνητό τους: παράλ­ληλα με την κατα­βολή ΕΝΦΙΑ πρέπει να κατα­βάλ­λουν και τις δόσεις του στε­γα­στι­κού δανείου.

– Το 32,2 % εκτιμά ότι δεν θα μπο­ρέ­σει να αντα­πο­κρι­θεί στις δανεια­κές του υπο­χρε­ώ­σεις το επόμενο έτος. 1 στα 5 (21%) νοι­κο­κυ­ριά που δια­μέ­νουν σε ιδιό­κτητο σπίτι έχουν στε­γα­στικό δάνειο, ενώ το 35,8% εξ αυτών των οφει­λε­τών έχει καθυ­στε­ρη­μέ­νες οφειλές. Το συνο­λικό ύψος των δανείων των νοι­κο­κυ­ριών ανέρ­χε­ται, με βάση στοι­χεία της ΤτΕ σε 89,7 δις. Τα 64,1 δις αφορούν στε­γα­στικά δάνεια και τα 25,6% κατα­να­λω­τικά δάνεια. Τα μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα ανοίγ­ματα των νοι­κο­κυ­ριών ανέρ­χο­νται στο 46,1%.

– Από τα στοι­χεία της έρευνας, προ­κύ­πτει ότι οι τρά­πε­ζες έχουν προ­χω­ρή­σει σε ρυθ­μί­σεις στο 48,3% των στε­γα­στι­κών δανείων (αυξη­μένο ποσοστό από το 40% το 2016). Ωστόσο, 1 στα 5 (18,6%) νοι­κο­κυ­ριά εκφρά­ζει φόβο για απώλεια της κατοι­κίας τους εξ αιτίας των συσ­σω­ρευ­μέ­νων υπο­χρε­ώ­σεων που ήδη έχουν και επι­πρό­σθε­των επι­βα­ρύν­σεων που προ­κύ­πτουν (δανεια­κές, φορο­λο­γι­κές και άλλες).

– Παρά τη διό­γκωση του ιδιω­τι­κού χρέους, η δυνα­τό­τητα αντα­πό­κρι­σης των νοι­κο­κυ­ριών στις φορο­λο­γι­κές τους υπο­χρε­ώ­σεις παρου­σιά­ζει σημάδια βελ­τί­ω­σης καθώς σε σχέση με το 2016 κατα­γρά­φε­ται μια μείωση 9 ποσο­στιαίων μονάδων των νοι­κο­κυ­ριών που δηλώνει ότι δεν θα κατα­φέ­ρει να αντα­πο­κρι­θεί στις φορο­λο­γι­κές τους υπο­χρε­ώ­σεις (25% το 2017, από 34% στην έρευνα του 2016).

ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ- ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

– Παρά τη σχετική βελ­τί­ωση ορι­σμέ­νων δεικτών κατα­νά­λω­σης, σε ευρείες ομάδες αγαθών και υπη­ρε­σιών συνε­χί­ζε­ται η πτωτική πορεία της εγχώ­ριας ζήτησης. Σχετικά με τις τάσεις κατα­νά­λω­σης,  μεγάλο τμήμα του πλη­θυ­σμού σημεί­ωσε περι­κο­πές στις δαπάνες ένδυσης- υπό­δη­σης (61,3%), στις εξόδους (48,3%) στα είδη δια­τρο­φής (40,2%) και τα οικιακά είδη (40,1%), που συν­δέ­ε­ται με μετα­βολή κατα­να­λω­τι­κών προ­τύ­πων στην κατα­νά­λωση χαμη­λό­τε­ρης ποιό­τη­τας αγαθών.

– Διευ­ρύ­νε­ται ο αριθμός των νοι­κο­κυ­ριών που δήλωσε ότι αύξησε την ιδιω­τική δαπάνη για τους την υγειο­νο­μική και φαρ­μα­κευ­τική περί­θαλψη (4η συνεχή χρονιά) και τη θέρ­μανση.  Αυτό το εύρημα ανα­δει­κνύει την ανάγκη άμεσης ενερ­γο­ποί­η­σης του νεο­σύ­στα­του προ­γράμ­μα­τος πρω­το­βάθ­μιας φρο­ντί­δας υγείας στο σύνολο του πλη­θυ­σμού καθώς και την ανά­κτηση της εμπι­στο­σύ­νης των πολιτών για τις δημό­σιες δομές υγείας. Η τάση αυτή διεύ­ρυν­σης της ιδιω­τι­κής δαπάνης για την εξα­σφά­λιση αγαθών κοι­νω­νι­κού χαρα­κτήρα (υγεία, θέρ­μανση) απο­τε­λεί ανα­σταλ­τικό παρά­γο­ντα για την κοι­νω­νική ευη­με­ρία εν γένει.

22) Το 47,8% των νοι­κο­κυ­ριών δήλωσε ότι ανέ­βαλλε ή καθυ­στέ­ρησε να λάβει ιατρι­κές συμ­βου­λές  και θερα­πείας λόγω οικο­νο­μι­κής αδυ­να­μίας.  Πάνω από 1 στα 3 νοι­κο­κυ­ριά έχει καθυ­στε­ρή­σει να επι­σκευά­σει οικιακή ηλε­κτρική συσκευή και να κάνει service στο αυτο­κί­νητο. Παράλ­ληλα, πάνω από 1 στα 4 νοι­κο­κυ­ριά καθυ­στε­ρεί να εξο­φλή­σει τα κοι­νό­χρη­στα. Βάσει των στα­τι­στι­κών της ΕΛΣΤΑΤ, τα νοι­κο­κυ­ριά στα κατώ­τατα εισο­δη­μα­τικά κλι­μά­κια έχουν αυξήσει τα έξοδα σε οικια­κούς λογα­ρια­σμούς κατά 17%, και σε μετα­φο­ρές 25% από το 2009.

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ

– Αξιο­ση­μεί­ωτη αύξηση, σημεί­ωσε η χρήση του πλα­στι­κού χρή­μα­τος για την κάλυψη των υπο­χρε­ώ­σεων του νοι­κο­κυ­ριού. Τα στοι­χεία της έρευνας δεί­χνουν θεα­μα­τική μετα­βολή των τάσεων σχετικά με τις συναλ­λα­κτι­κές συμπε­ρι­φο­ρές των κατα­να­λω­τών, καθώς πλέον το 74% των νοι­κο­κυ­ριών χρη­σι­μο­ποιεί πλα­στικό χρήμα και e-banking για αγορά αγαθών και πληρωμή λογα­ρια­σμών, ενώ το 22,8% προτιμά να πλη­ρώ­νει μόνο με μετρητά (από 46,0% στην προη­γού­μενη μέτρηση). Η σημα­ντική αυτή μετα­βολή στην κατα­να­λω­τική συμπε­ρι­φορά πιθα­νό­τατα οφεί­λε­ται στην θεσμο­θέ­τηση της υπο­χρε­ω­τι­κής απο­δο­χής μέσων πλη­ρω­μής με κάρτα για την συντρι­πτική πλειο­ψη­φία των επι­χει­ρή­σεων, στην σύνδεση των ηλε­κτρο­νι­κών συναλ­λα­γών με το χτίσιμο του αφο­ρο­λό­γη­του και στην φορο­λο­τα­ρία. Σε κάθε περί­πτωση είναι προ­φα­νές πως έχουν δημιουρ­γη­θεί όλες οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις για εξορ­θο­λο­γι­σμό ή και εξά­λειψη ακόμα υπέ­ρο­γκων τρα­πε­ζι­κών χρε­ώ­σεων και θα πρέπει να υπάρξει ένα πλαίσιο συμ­μόρ­φω­σης των τρα­πε­ζών με τις οδηγίες της ΤτΕ για τη διευ­κό­λυνση της μετά­βα­σης στη νέα ψηφιακή εποχή για το σύνολο του πλη­θυ­σμού.

ΕΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ

– Σχετικά με τις εισο­δη­μα­τι­κές παρεμ­βά­σεις στο σκέλος της κοι­νω­νι­κής πολι­τι­κής, οι πολίτες φαί­νε­ται να επι­δο­κι­μά­ζουν τις στο­χευ­μέ­νες εισο­δη­μα­τι­κές ενι­σχύ­σεις σε ευπα­θείς ομάδες πλη­θυ­σμού, όπως άνεργοι και χαμη­λο­συ­ντα­ξιού­χοι. Το 37,2% υπο­στη­ρί­ζει ότι το κοι­νω­νικό πλε­ό­να­σμα έπρεπε να δια­νε­μη­θεί σε αυτές τις κατη­γο­ρίες πολιτών. Παράλ­ληλα, το 33,0% θεωρεί δίκαιη μια ανα­λο­γική μείωση του ΕΝΦΙΑ, ενώ το 9,6% αξιο­λο­γεί πιο σημα­ντική την απο­πλη­ρωμή των ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών του δημο­σίου προς τους ιδιώτες.

– Στο σκέλος της αξιο­λό­γη­σης της φορο­λο­γι­κής πολι­τι­κής, φαί­νε­ται να απο­τε­λεί ευρύ αίτημα της κοι­νω­νίας ότι για να λει­τουρ­γή­σουν απο­δο­τικά οι φόροι («να πιάσουν τόπο») θα πρέπει να τεθούν προ­τε­ραιό­τη­τες από την κυβέρ­νηση στον τομέα υγείας (73,2%), την εκπαί­δευση (45,8%) και την τόνωση της απα­σχό­λη­σης και των επεν­δύ­σεων (40,0%).

^{με πλη­ρο­φο­ρίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ}