Οικουμενικός Πατριάρχης προς τη νέα γενιά: Καλείστε να διαφυλάξετε και να συνεχίσετε την κληρονομιά των Πατέρων μας

Ομιλία στο πλαίσιο του λαμπρού εορ­τα­σμού της μνήμης των Τριών Ιεραρ­χών στο Φανάρι

Τρίτη, 30 Ιανουα­ρίου 2018

Με ιδιαί­τερη λαμπρό­τητα τιμή­θηκε στην Ιερή Καθέδρα της Πρω­το­θρό­νου Εκκλη­σίας της Κων­στα­ντι­νου­πό­λεως η μνήμη των Τριών Ιεραρ­χών και «Προ­στα­τών των Γραμ­μά­των». Στο μήνυμά του, προς τη νέα γενιά, ο Οικου­με­νι­κός Πατριάρ­χης Βαρ­θο­λο­μαίος, επι­ση­μαί­νει ότι αυτή καλεί­ται να δια­φυ­λά­ξει την κλη­ρο­νο­μιά των Πατέρων μας, και να συνει­δη­το­ποι­ή­σει το προ­νό­μιο να ανήκει στη φωτεινή παρά­δοση της Ορθο­δο­ξίας.

«Εις τους τρεις θεο­φθόγ­γους «θερά­πο­ντας της Τριάδος» δεν συνα­ντώ­μεν μίαν θεο­λο­γίαν απο­κομ­μέ­νην από την ζωήν, αλλά θεο­λο­γι­κόν στο­χα­σμόν εν διαλόγω με την ελλη­νι­κήν φιλο­σο­φίαν, απά­ντη­σιν, επί τη βάσει της βιω­μέ­νης Αλη­θείας της Εκκλη­σίας, εις τας προ­κλή­σεις των καιρών», τόνισε ο Οικου­με­νι­κός Πατριάρ­χης Βαρ­θο­λο­μαίος, στην ομιλία που απηύ­θυνε κατά τη δεξίωση που παρε­τέθη στην Αίθουσα του Θρόνου του Πατριαρ­χι­κού Οίκου, μετά τη Θεία Λει­τουρ­γία που τελέ­στηκε στον Πάν­σε­πτο Πατριαρ­χικό Ναό του Αγίου Γεωρ­γίου, στο Φανάρι. «Η συνά­ντη­σις με την ελλη­νι­κήν σκέψιν», συνέ­χισε ο Οικου­με­νι­κός Πατριάρ­χης, «δεν ωδή­γη­σεν εις «εξελ­λη­νι­σμόν του Χρι­στια­νι­σμού», όπως υπε­στή­ρι­ξαν δυτικοί κρι­τι­κοί της Πατε­ρι­κής θεο­λο­γίας, αλλά εις τον λεγό­με­νον «εκχρι­στια­νι­σμόν» ή τον «εκκλη­σια­σμόν» του Ελλη­νι­σμού, εις το «και­νο­το­μείν τα ονόματα», δηλαδή την μετα­τρο­πήν φιλο­σο­φι­κών κατη­γο­ριών εις όχημα εκφρά­σεως της εκκλη­σια­στι­κής εμπει­ρίας και διδα­σκα­λίας. Όντως, εντυ­πω­σιά­ζει η ευρύτης του πνεύ­μα­τος, η σοφία και το δια­νοη­τι­κόν σφρίγος των Πατέρων. Μας διδά­σκουν ότι ο χρι­στια­νός όχι μόνον δύναται, αλλά ότι και οφείλει να αγαπά την παι­δείαν, την φιλο­σο­φίαν, την τέχνην, τον πολι­τι­σμόν».

Στην ομιλία του ο Οικου­με­νι­κός Πατριάρ­χης ανα­φέρ­θηκε ιδιαι­τέ­ρως στη σημασία της πνευ­μα­τι­κής παρα­κα­τα­θή­κης των τριών μεγάλων σοφών Διδα­σκά­λων της Εκκλη­σίας για την παιδεία.

«Το στίγμα του συγ­χρό­νου πολι­τι­σμού είναι ο εαυ­το­κε­ντρι­σμός, ο οποίος επη­ρε­ά­ζει εντόνως και την ταυ­τό­τητα της παι­δι­κής ηλικίας. Ο εαυ­το­κε­ντρι­κός άνθρω­πος μετα­τρέ­πει τα πάντα εις μέσον της αυτο­πραγ­μα­τώ­σεώς του. Επα­να­στα­τεί ενα­ντίον κάθε περιο­ρι­σμού. Απο­κα­λεί την δέσμευ­σιν και το καθήκον ετε­ρο­νο­μίαν και υπο­τέ­λειαν, την θρη­σκείαν αλλο­τρί­ω­σιν, την αγάπην αδυ­να­μίαν, την ηθικήν κατα­πί­ε­σιν, υποτιμά τον μόχθον, την πει­θαρ­χίαν, ανα­ζη­τεί πάντοτε την εύκολον λύσιν. Ενα­ντίον αυτής της αγόνου υπο­τα­γής εις τον εαυτόν μας ηκούετο, και ηχεί και σήμερον, το Ευαγ­γέ­λιον της χρι­στια­νι­κής ελευ­θε­ρίας, το οποίον ευρί­σκε­ται εις το κέντρον της κατα­νο­ή­σεως της παι­δείας εκ μέρους των Τριών Ιεραρ­χών. Αυτή η θεώ­ρη­σις της αγωγής και της παι­δείας συγκρο­τεί μίαν πρό­τα­σιν προς τους συγ­χρό­νους νέους, «όπως αν εκ των χρι­στια­νι­κών ωφε­λοί­ντο λόγων. Η ένθεος παιδεία δεν μας υπο­δου­λώ­νει εις τον εαυτόν μας και εις τα ατομικά δικαιώ­ματά μας, αφού η αληθής ελευ­θε­ρία ταυ­τί­ζε­ται με την έξοδον από την ειρκτήν του ατο­μι­σμού. Ορθώς ελέχθη ότι η θύρα της ελευ­θε­ρίας ανοίγει μόνον προς τα έξω. Η πείρα αιώνων με την ανθρω­πί­νην φύσιν, μαρ­τυ­ρεί ότι ο άνθρω­πος δεν καλύ­πτε­ται υπαρ­ξια­κώς ούτε από την ικα­νο­ποί­η­σιν των αναγκών του, ούτε με την συνεχή ενα­σχό­λη­σιν με τον εαυτόν του, αλλά ότι επι­θυ­μεί να αφιε­ρωθή εις ένα σκοπόν πέραν του εαυτού, να πραγ­μα­τώση υπε­ρα­το­μι­κάς αξίας, να έχη κοι­νω­νι­κήν προ­σφο­ράν, να μοι­ρά­ζε­ται την ζωήν», ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο Οικου­με­νι­κός Πατριάρ­χης και πρό­σθεσε: «Αυτήν την αλή­θειαν δια­σώ­ζει το χρι­στια­νι­κόν όραμα της παι­δείας πάντοτε εν αναφορά προς τον τελικόν και αιώνιον προ­ο­ρι­σμόν του ανθρώ­που. Εν τω πλαισίω αυτής της «παι­δείας ελευ­θε­ρίας», η νέα γενεά θα διδά­σκε­ται τον λόγον του Σταυρού και της Ανα­στά­σεως, φιλο­θείαν και φιλαν­θρω­πίαν, φιλο­κα­λίαν και ευαι­σθη­σίαν απέ­να­ντι εις το θαύμα της υπάρ­ξεως και εις τα θαυ­μά­σια της δημιουρ­γίας, την θυσια­στι­κήν αγάπην, το μυστή­ριον της αγιό­τη­τος, το πνεύμα το οποίον εκφρά­ζει η φωτεινή μεγα­λο­πρέ­πεια της Αγια-Σοφιάς, τα μέγιστα και πρώ­τι­στα του βίου της ορθο­δό­ξου παρα­δό­σεως, την ευχα­ρι­στια­κήν σχέσιν με την κτίσιν, την αντί­στα­σιν εις τας συγ­χρό­νους συρ­ρι­κνώ­σεις του ανθρώ­που και εις τας τάσεις, αι οποίαι θίγουν την ιερό­τητα του ανθρω­πί­νου προ­σώ­που, θα μάθη την αντί­δρα­σιν εις τον αυτά­ρε­σκον ευδαι­μο­νι­σμόν, εις τον προ­μη­θει­κόν «ανθρω­πο­θεόν», εις το «καθελώ μου τας απο­θή­κας και μεί­ζο­νας οικο­δο­μήσω» (Λουκ. ιβ’, 18) του συγ­χρό­νου άφρονος κερ­δο­σκο­πι­σμού. Πρό­κει­ται περί αλη­θειών αιωνίως επι­καί­ρων. Δεν έχουν ανάγκην εκσυγ­χρο­νι­σμού ο Σταυρός, ο οποίος είναι εις το διη­νε­κές η κρίσις της κρίσεώς μας, η ανυ­πέρ­βλη­τος αγάπη του Καλού Σαμα­ρεί­του, το ασκη­τι­κόν φρόνημα, η ταπει­νο­φρο­σύνη και η μετά­νοια, το μυστή­ριον της εν Χριστώ ελευ­θε­ρίας».

Όπως είπε ο Οικου­με­νι­κός Πατριάρ­χης, αυτές τις αλή­θειες φυλάσ­σει ως κόρην οφθαλ­μού σήμερα η Εκκλη­σία και ειδι­κό­τερα το Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο. «Αυτάς ηγω­νί­σθη η Μήτηρ Εκκλη­σία να υπε­ρα­σπι­σθή καθ᾿ όλην την ιστο­ρι­κήν της πορείαν. Αυτήν την κλη­ρο­νο­μίαν των Πατέρων ημών μετα­βι­βά­ζο­μεν εις την νέαν γενεάν, η οποία καλεί­ται, με την σειράν της, να συνει­δη­το­ποι­ήση το προ­νό­μιον να ανήκη εις την φωτει­νήν Παρά­δο­σιν της Ορθο­δο­ξίας και το μέγεθος της ευθύνης της».

Τον Οικου­με­νικό Πατριάρχη προ­σφώ­νησε ο Άρχων Πρι­μη­κή­ριος της Μ.τ.Χ.Ε., Αθα­νά­σιος Αγγε­λί­δης, Πρό­ε­δρος της Εφο­ρείας της Πατριαρ­χι­κής Μεγάλης του Γένους Σχολής.

Νωρί­τερα, ο Οικου­με­νι­κός Πατριάρ­χης, χορο­στά­τησε στην Θεία Λει­τουρ­γία που τελέ­στηκε στον Πάν­σε­πτο Πατριαρ­χικό Ναό του Αγίου Γεωρ­γίου, συγ­χο­ρο­στα­τού­ντων των Μητρο­πο­λι­τών, Γέρο­ντος Νικαίας Κων­στα­ντί­νου, Γέρο­ντος Χαλ­κη­δό­νος Αθα­να­σίου, Γέρο­ντος Δέρκων Απο­στό­λου, Φιλα­δελ­φείας Μελί­τω­νος, Σεβα­στείας Δημη­τρίου, Μυριο­φύ­του και Περι­στά­σεως Ειρη­ναίου, Μύρων Χρυ­σο­στό­μου, Συνάδων Διο­νυ­σίου, Γαλλίας Εμμα­νουήλ, Ικονίου Θεο­λή­πτου, Καλ­λιου­πό­λεως και Μαδύτου Στε­φά­νου, Προύσης Ελπι­δο­φό­ρου, Κυδω­νιών Αθη­να­γόρα και Σηλυ­βρίας Μαξίμου, και ιερουρ­γού­ντος του Μ.Πρω­το­συ­γκέλ­λου Ανδρέου.

Τον πανη­γυ­ρικό λόγο της ημέρας εκφώ­νησε ο Αρχιμ. Σμά­ρα­γδος Καρα­γιαν­νί­δης, Πρω­το­σύ­γκελ­λος της Ιεράς Μητρο­πό­λεως Χαλ­κη­δό­νος.

Εκκλη­σιά­στη­καν οι Επί­σκο­ποι Edmonton Ιλαρίων, Αλι­καρ­νασ­σού Αδρια­νός και Ερυθρών Κύριλ­λος, οι Καθη­γού­με­νοι των Ι.Μονών Παντο­κρά­το­ρος, Αρχιμ. Γαβριήλ, και Ξενο­φώ­ντος, Αρχιμ. Αλέξιος, η Καθη­γου­μένη του Ι.Ησυ­χα­στη­ρίου Τιμίου Προ­δρό­μου Ακρι­το­χω­ρίου, Γερό­ντισσα Ιακώβη, ο Γενικός Πρό­ξε­νος της Ελλάδας στην Πόλη, Πρέσβης Ευάγ­γε­λος Σέκερης, ο Πρό­ε­δρος του Παγκο­σμίου Ουκρα­νι­κού Κογκρέσ­σου,κ.Ευγέ­νιος Czolij, , ο Πολι­τι­κός Διοι­κη­τής του Αγίου Όρους, κ.Αρίστος Κασμί­ρο­γλου, η Εφορεία με τη Λυκειάρχη, Καθη­γη­τές και μαθητές της Μεγάλης του Γένους Σχολής, Καθη­γη­τές και μαθητές Ομο­γε­νεια­κών σχο­λείων και πλήθος πιστών από την Πόλη, την Ελλάδα και άλλες χώρες του εξω­τε­ρι­κού.

Μετά το πέρας της Θείας Λει­τουρ­γίας, ο Οικου­με­νι­κός Πατριάρ­χης τέλεσε τρι­σά­γιο υπέρ ανα­παύ­σεως των ψυχών των αει­μνή­στων Ιδρυτών, Ευερ­γε­τών, Εφόρων, Σχο­λαρ­χών, Καθη­γη­τών, Διδα­σκά­λων, Επι­με­λη­τών και μαθητών της Μεγάλης του Γένους Σχολής.

Σημεί­ωση:Το πλήρες κείμενο της ομιλίας της Α.Θ.Πανα­γιό­τη­τος, του Οικου­με­νι­κού Πατριάρ­χου Βαρ­θο­λο­μαίου, δημο­σιεύ­ε­ται στην ιστο­σε­λίδα του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου, www.ec-patr.org