Δήμοι, περιφέρειες και ΑΕΙ γίνονται… παραγωγοί ενέργειας

Σχέδια επί χάρτου κατα­στρώ­νουν δήμοι, φορείς του Δημο­σίου, του ιδιω­τι­κού τομέα και της Εκκλη­σίας, ανώτατα εκπαι­δευ­τικά ιδρύ­ματα, ομάδες αγροτών αλλά και απλοί πολίτες προ­κει­μέ­νου να παρά­γουν οι ίδιοι την ηλε­κτρική ενέρ­γεια που χρειά­ζο­νται, εκμε­ταλ­λευό­με­νοι τις ευνοϊ­κές δια­τά­ξεις της νέας νομο­θε­σίας. Tο 2018 εισέρ­χε­ται δυνα­μικά στον χώρο του «net metering», δηλαδή στην αυτο­πα­ρα­γωγή με παράλ­ληλο συμ­ψη­φι­σμό της παρα­χθεί­σας ενέρ­γειας από Ανα­νε­ώ­σι­μες Πηγές Ενέρ­γειας (ΑΠΕ) με την κατα­να­λω­θείσα ενέρ­γεια σε κτίρια και υπο­δο­μές.

Μάλιστα, προ ημερών, το Ταμείο Παρα­κα­τα­θη­κών και Δανείων, µε τη συνερ­γα­σία του Κέντρου Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών και Εξοι­κο­νό­μη­σης Ενέρ­γειας (ΚΑΠΕ), έθεσε σε δια­βού­λευση ένα νέο χρη­μα­το­δο­τικό πρό­γραμμα (ύψους περίπου 100 εκατ. ευρώ) για την παρα­γωγή ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας σε εγκα­τα­στά­σεις δήμων, περι­φε­ρειών, αλλά και άλλων Νομικών Προ­σώ­πων Δημο­σίου Δικαίου (πανε­πι­στή­μια, Εκκλη­σία της Ελλάδος, μητρο­πό­λεις, μονές, μου­φτίες,  ασφα­λι­στικά ταμεία), μέσω της εγκα­τά­στα­σης φωτο­βολ­ταϊ­κών σταθμών με εφαρ­μογή ενερ­γεια­κού συμ­ψη­φι­σμού.

Είναι αξιο­ση­μεί­ωτο ότι στους δήμους η κατα­νά­λωση ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας αντι­στοι­χεί του­λά­χι­στον στο 80% της συνο­λι­κής κατα­νά­λω­σης ενέρ­γειας και απο­τε­λεί σημα­ντική παρά­με­τρο στη δια­μόρ­φωση των λει­τουρ­γι­κών δαπανών τους. Το χορη­γού­μενο δάνειο θα έχει διάρ­κεια έως 12 έτη, με χαμηλό επι­τό­κιο δανει­σμού, κυμαι­νό­μενο ή σταθερό, κατ’ επιλογή του δανειο­λή­πτη. Οι ανα­γκαίοι πόροι για τη χρη­μα­το­δό­τηση του προ­γράμ­μα­τος προ­έρ­χο­νται κατά 75% από την Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων και κατά 25% από το Ταμείο.

Από την Κρήτη ως την Αττική

Μια πρω­το­βου­λία που… ζυμώ­νε­ται το τελευ­ταίο διά­στημα στρώνει το χαλί για τους 24 δήμους της Κρήτης ώστε να λάβουν άμεσα χρη­μα­το­δό­τηση. Λίγες ημέρες προτού μπει ο νέος χρόνος υπο­γρά­φηκε προ­γραμ­μα­τική σύμβαση μεταξύ της Περι­φέ­ρειας Κρήτης, του Τεχνο­λο­γι­κού Εκπαι­δευ­τι­κού Ιδρύ­μα­τος Κρήτης και των δήμων του νησιού ώστε να προ­χω­ρή­σει η έρευνα για τις ενερ­γεια­κές τους ανάγκες και μια μελέτη σκο­πι­μό­τη­τας για την εφαρ­μογή του μέτρου του ενερ­γεια­κού συμ­ψη­φι­σμού και του εικο­νι­κού ενερ­γεια­κού συμ­ψη­φι­σμού (Virtual Net Metering – αφορά τον συμ­ψη­φι­σμό της παρα­γό­με­νης ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας με εκείνη που κατα­να­λώ­νε­ται σε κτίρια του αυτο­πα­ρα­γω­γού, τα οποία δεν βρί­σκο­νται στον ίδιο χώρο). Μέσα από το συγκε­κρι­μένο ερευ­νη­τικό έργο θα εξε­τα­στεί και η δυνα­τό­τητα ίδρυσης και λει­τουρ­γίας ενερ­γεια­κών συνε­ται­ρι­σμών.

Ωστόσο, όσο στην Κρήτη τρέχουν για την υλο­ποί­ηση των μελετών, στην Αττική επτά δήμοι (Παλαιού Φαλήρου, Αλίμου, Αγίου Δημη­τρίου, Γλυ­φά­δας, Βάρης – Βούλας – Βου­λιαγ­μέ­νης, Αγίων Αναρ­γύ­ρων – Καμα­τε­ρού και Αμα­ρου­σίου) έχουν ήδη τη «μαγιά» και ετοι­μά­ζο­νται να βάλουν μπροστά προς υλο­ποί­ηση έργα για παρα­γωγή ενέρ­γειας. Το έργο «Prodesa», το οποίο βρί­σκε­ται σε εξέλιξη, στο­χεύει στην ευρεία χρήση των ΑΠΕ. Σύμφωνα με τον σχε­δια­σμό, συστή­ματα ισχύος 3,2 MW θα ενσω­μα­τω­θούν σε 74 δημο­τικά κτίρια των επτά δήμων, με την παρα­γό­μενη ηλε­κτρική ενέρ­γεια να φτάνει τις 4,8 GWh/έτος και να καλύ­πτει μεγάλο μέρος των ηλε­κτρι­κών τους αναγκών.

Συνο­λικά, θα ανα­πτυ­χθούν έργα 20 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων μόλις το 1 εκατ. ευρώ θα χορη­γη­θεί από το πρό­γραμμα «Horizon». Τα υπό­λοιπα κον­δύ­λια θα ανα­ζη­τη­θούν σε και­νο­τόμα χρη­μα­το­δο­τικά σχήματα που θα βασί­ζο­νται σε συμ­βά­σεις των δήμων με εξει­δι­κευ­μέ­νες ιδιω­τι­κές εται­ρείες παροχής ενερ­γεια­κών υπη­ρε­σιών, οι οποίες θα χρη­μα­το­δο­τούν τα έργα (ολικώς ή μερικώς) και θα απο­πλη­ρώ­νο­νται σε βάθος χρόνου, βάσει της εξοι­κο­νό­μη­σης ενέρ­γειας που θα επι­τυγ­χά­νε­ται.

Φτωχά νοι­κο­κυ­ριά παρα­γω­γοί ενέρ­γειας

Την ίδια ώρα οι δήμοι Λάρισας και Θεσ­σα­λο­νί­κης ήδη συνερ­γά­ζο­νται με την Greenpeace πάνω σε σχέδια για τη δημιουρ­γία ενερ­γεια­κών κοι­νο­τή­των με φωτο­βολ­ταϊκά πάρκα, σε συν­δυα­σμό με το net metering. Μέρος της ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας που θα παρά­γε­ται θα δια­νέ­με­ται δωρεάν σε ευάλωτα νοι­κο­κυ­ριά της περιο­χής, ώστε να βγουν από το καθε­στώς της ενερ­γεια­κής φτώ­χειας αλλά και να απο­κτή­σουν έναν ενεργό ρόλο στην ενερ­γειακή μετά­βαση της χώρας.

Την τελευ­ταία δεκα­ε­τία όλο και περισ­σό­τε­ροι στην Ευρώπη (νοι­κο­κυ­ριά, μικρές επι­χει­ρή­σεις, τοπικές κοι­νό­τη­τες) «ποντά­ρουν» στη μικρο­πα­ρα­γωγή καθαρής ενέρ­γειας. Ωστόσο από τους 12 εκα­τομ­μύ­ρια ευρω­παί­ους πολίτες που έχουν επεν­δύ­σει στις ΑΠΕ (στοι­χεία 2015), λιγό­τε­ροι από 45.000 βρί­σκο­νται στην Ελλάδα.

Και η Εκκλη­σία στη­ρί­ζει τις ΑΠΕ

«Πρόσω ολο­τα­χώς» για αυτο­πα­ρα­γωγή ενέρ­γειας βρί­σκο­νται και φορείς της Εκκλη­σίας (μονές, μητρο­πό­λεις κ.λπ.). Σύμφωνα με παρά­γο­ντες της ενερ­γεια­κής αγοράς,  ήδη έχουν επι­δεί­ξει ενδια­φέ­ρον για το νέο χρη­μα­το­δο­τικό πρό­γραμμα των 100 εκατ. ευρώ του Ταμείου Παρα­κα­τα­θη­κών και Δανείων και ανα­μέ­νουν την έναρξή του για να εντά­ξουν σε αυτό έργα ενερ­γεια­κού συμ­ψη­φι­σμού. Μάλιστα, πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν ότι ο σεβα­σμιό­τα­τος Μητρο­πο­λί­της Ιωαν­νί­νων κ. Μάξιμος σχε­διά­ζει να κατα­σκευά­σει έναν μικρό υδροη­λε­κτρικό σταθμό στον ποταμό Καλαμά προ­κει­μέ­νου να παράγει ρεύμα για τις ανάγκες της κοι­νό­τη­τας.

Οι αγρότες ετοι­μά­ζο­νται να πάρουν… θέση

Στον… αφρό των ημερών ετοι­μά­ζο­νται να βγουν αγρότες, ομάδες παρα­γω­γών και αγρο­τι­κοί συνε­ται­ρι­σμοί. Το ποδα­ρικό με τον νέο χρόνο έκανε η γαλα­κτο­βιο­μη­χα­νία ΕΒΟΛ, η οποία στο επεν­δυ­τικό της πρό­γραμμα περι­λαμ­βά­νει και φωτο­βολ­ταϊκό πάρκο 500 kW. Οι ηλιακοί συλ­λέ­κτες σχε­διά­ζε­ται να εγκα­τα­στα­θούν σε ιδιό­κτη­τες εκτά­σεις στην περιοχή του Βελε­στί­νου. Η επέν­δυση (600.000 ευρώ) θα είναι επι­δο­τού­μενη κατά 45%, ενώ το υπό­λοιπο ποσό θα καλυ­φθεί με ίδια κεφά­λαια του Αγρο­τι­κού Συνε­ται­ρι­σμού Βόλου, χωρίς δανει­σμό. Σύμφωνα με εκτι­μή­σεις του προ­έ­δρου της ΕΒΟΛ κ. Νικήτα Πρίν­τζου το έργο θα ολο­κλη­ρω­θεί εντός του επό­με­νου τρι­μή­νου και η από­σβεση της επέν­δυ­σης εντός διετίας.

Ωστόσο δεν είναι μόνο η ΕΒΟΛ που ετοι­μά­ζε­ται να παράγει η ίδια το ρεύμα που χρειά­ζε­ται για τη λει­τουρ­γία των εγκα­τα­στά­σεών της. Οπως ανα­φέ­ρει στο «Βήμα» ο πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κής Κτη­νο­τρο­φίας κ. Τάκης Πεβε­ρέ­τος, αρκετοί συνε­ται­ρι­σμοί, ομάδες παρα­γω­γών αλλά και μεμο­νω­μέ­νοι αγρότες σχε­διά­ζουν να ωφε­λη­θούν από τις νέες ρυθ­μί­σεις. «Στον Αγρο­τικό Συνε­ται­ρι­σμό Δαλα­μα­νά­ρας ετοι­μα­ζό­μα­στε να μπούμε στην… αυτο­πα­ρα­γωγή ενέρ­γειας προ­κει­μέ­νου να μειώ­σουμε κυρίως το κόστος της άρδευ­σης. Δυστυ­χώς, δεν μπο­ρούμε να εγκα­τα­στή­σουμε περισ­σό­τερα από 20 κιλοβάτ, λόγω του δικτύου στην Πελο­πόν­νησο» σημειώ­νει ο ίδιος.

Οπως τονίζει, οι παρα­γω­γοί ανα­μέ­νουν ενα­γω­νίως την προ­κή­ρυξη του μέτρου για τα Σχέδια Βελ­τί­ω­σης του νέου Προ­γράμ­μα­τος Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης 2014-2020, καθώς η εγκα­τά­σταση φωτο­βολ­ταϊ­κών για αυτο­πα­ρα­γωγή προ­βλέ­πε­ται ότι θα επι­δο­τεί­ται κατά 70% για συνε­ται­ρι­σμούς και κατά 50% για μεμο­νω­μέ­νους αγρότες. Παρ’ όλα αυτά, όπως επι­ση­μαί­νει, η υλο­ποί­ηση της επέν­δυ­σης δεν είναι εύκολη. «Με τα προ­βλή­ματα ρευ­στό­τη­τας που έχει ο αγρο­τι­κός κόσμος είναι δύσκολο να καλυ­φθεί το υπό­λοιπο 30% ή 50%. Πρέπει να υπάρξει σύνδεση με κάποιους χρη­μα­το­δο­τι­κούς φορείς. Ωστόσο, είναι θετική η πρό­βλεψη στο νέο ΠΑΑ για εκχώ­ρηση των επι­δο­τή­σεων στην εται­ρεία που θα κάνει την εγκα­τά­σταση» υπο­γραμ­μί­ζει.

BHMA