Το διαδίκτυο αλλάζει τις εργασιακές σχέσεις

Ριζικές αλλαγές στον τρόπο δου­λειάς και τις εργα­σια­κές σχέσεις φέρνουν οι νέες μορφές απα­σχό­λη­σης που ανα­πτύσ­σο­νται διεθνώς αλλά και στη χώρα μας, ως απο­τέ­λε­σμα της ανά­πτυ­ξης του δια­δι­κτύου και των ηλε­κτρο­νι­κών πλατ­φορ­μών παροχής υπη­ρε­σιών.

Το νέο μοντέλο περι­λαμ­βά­νει από εξει­δι­κευ­μέ­νες εργα­σίες (π.χ. μετα­φρά­σεις, ανάλυση δεδο­μέ­νων, προ­γραμ­μα­τι­σμό) που πλη­ρώ­νο­νται καλά, μέχρι λίγα λεπτά ή λίγα ευρώ για συμ­με­τοχή σε δημο­σκο­πή­σεις και έρευνες αγοράς, ενώ προ­κα­λεί ήδη αντι­δρά­σεις από την πλευρά των εργα­ζο­μέ­νων (ΓΣΕΕ).

Οι νέες μορφές απα­σχό­λη­σης απο­τε­λούν το αντι­κεί­μενο μελέτης που εκπό­νη­σαν οι κ.κ. Χάρης Κυρια­ζής και Χρήστος Ιωάννου, σύμ­βου­λοι της διοί­κη­σης του ΣΕΒ για εργα­σιακά θέματα με αφορμή το συνέ­δριο με θέμα “Το μέλλον της εργα­σίας μετά το μνη­μό­νιο” που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε την περα­σμένη εβδο­μάδα στην Αθήνα.

Η μορφή εργα­σίας που κερ­δί­ζει έδαφος ανά τον κόσμο είναι το λεγό­μενο crowdwork: ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες φέρνουν σε επαφή εργο­δό­τες και εργα­ζό­με­νους οι οποίοι ανα­λαμ­βά­νουν έναντι προ­συμ­φω­νη­μέ­νης αμοιβής και με την κατα­βολή συνήθως μιας προ­μή­θειας στην πλατ­φόρμα, να εκτε­λέ­σουν μια εργασία. Συνή­θεις εργα­σίες που ανα­τί­θε­νται μέσω αυτής της δια­δι­κα­σίας είναι μετα­φρά­σεις, υπο­τι­τλι­σμός κινη­μα­το­γρα­φι­κών ταινιών, ανάλυση δεδο­μέ­νων, δημιουρ­γία προ­γραμ­μά­των ή και συμ­με­τοχή σε έρευνες, δημιουρ­γία και αξιο­λό­γηση σχεδίων (design) για προ­ϊ­ό­ντα, κτίρια, κλπ.

Φυσικά, καθώς λείπει η προ­σω­πική επαφή μεταξύ εργο­δότη και εργα­ζό­με­νου (οι οποίοι μπορεί να βρί­σκο­νται όχι μόνο σε δια­φο­ρε­τι­κές χώρες αλλά και σε δια­φο­ρε­τι­κές ηπεί­ρους) χρειά­ζε­ται προσοχή για την εξα­σφά­λιση κατα­βο­λής της αμοιβής.

Στη Μ. Βρε­τα­νία έχουν ανα­πτυ­χθεί οι συμ­βά­σεις απα­σχό­λη­σης μηδε­νι­κών ωρών (zero hours contracts) στο πλαίσιο των οποίων ο εργο­δό­της έχει το δικαί­ωμα (όχι υπο­χρέ­ωση) να ανα­ζη­τή­σει τις υπη­ρε­σίες του συμ­βαλ­λό­με­νου εργα­ζό­με­νου, ο οποίος έχει δικαί­ωμα να απο­δε­χθεί αλλά και να αρνηθεί την πρόταση. Συνο­λικά ο εργα­ζό­με­νος μπορεί να εργα­στεί από μηδέν έως 48 ώρες ενώ αν δεν αντα­πο­κρι­θεί, ο εργο­δό­της μπορεί να απευ­θυν­θεί στον επόμενο.

Σε όλα αυτά προ­στί­θε­νται οι συμ­βά­σεις έργου, ορι­σμέ­νου χρόνου, η μερική απα­σχό­ληση αλλά και οι συμ­βά­σεις με κου­πό­νια (vouchers, όπως το εργό­σημο) που εφαρ­μό­ζο­νται ήδη στη χώρα μας.

“Η συνερ­γα­τική οικο­νο­μία/οικο­νο­μία κοινής χρήσης και οι νέες μορφές απα­σχό­λη­σης που τη συνο­δεύ­ουν δημιουρ­γούν ευκαι­ρίες απα­σχό­λη­σης για ανέρ­γους και ευάλωτα τμήματα του πλη­θυ­σμού -όπως οι νέοι, οι γυναί­κες, οι μακρο­χρό­νια άνεργοι- και για όσους επι­θυ­μούν να έχουν ένα συμπλη­ρω­μα­τικό εισό­δημα σε περι­στα­σιακή βάση. Από αυτήν την άποψη οι νέες μορφές απα­σχό­λη­σης μπορούν να μειώ­σουν την αδήλωτη εργασία και την παρα­οι­κο­νο­μία και να επι­τρέ­ψουν σε τμήματα του πλη­θυ­σμού να μετα­βούν από την άτυπη στην τυπική οικο­νο­μία”, ανα­φέ­ρε­ται στη μελέτη του ΣΕΒ.

Σύμφωνα με τον ΣΕΒ, παρά την ανά­πτυξη των νέων μορφών απα­σχό­λη­σης, οι κλα­σι­κές εργα­σια­κές σχέσεις θα παρα­μεί­νουν ο κανόνας στην πλειο­νό­τητα των περι­πτώ­σεων, και πάντως στη βιο­μη­χα­νία όπου μια γραμμή παρα­γω­γής ή μια βάρδια δεν μπορεί να εξαρ­τά­ται από την ανα­ζή­τηση και τη δια­θε­σι­μό­τητα των εργα­ζό­με­νων. Τονί­ζε­ται επι­πλέον ότι στην Ελλάδα θα πρέπει να αυξηθεί το μερίδιο της μισθω­τής απα­σχό­λη­σης καθώς είναι ήδη υψηλό το μερίδιο της αυτο­α­πα­σχό­λη­σης. “Από αυτήν την άποψη, η Ελλάδα έχει ανάγκη για μεγέ­θυνση της μισθω­τής απα­σχό­λη­σης, δηλαδή καλεί­ται να κινηθεί δια­φο­ρε­τικά από την διεθνή τάση για μείωσή της. Ταυ­τό­χρονα όμως οφείλει να διευ­κο­λύ­νει και να εντάξει στην οικο­νο­μία της τις νέες μορφές απα­σχό­λη­σης που συν­δέ­ο­νται με τις νέες τεχνο­λο­γίες”, τονίζει ο ΣΕΒ.

Η θέση της ΓΣΕΕ, όπως επι­ση­μάν­θηκε στην ημερίδα του ΣΕΒ είναι ότι το uberisation (από την γνωστή πλατ­φόρμα UBER) δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι το μέλλον των εργα­σια­κών σχέσεων, καθώς δημιουρ­γεί νέα και μεγάλα ρίσκα για τους εργα­ζο­μέ­νους σχετικά με την εντα­τι­κο­ποί­ηση της εργα­σίας, την υγεία και την ασφά­λειά τους, για τη σχέση μεταξύ του χρόνου εργα­σίας και του ιδιωτικού-ελεύθερου χρόνου τους. “Οι νέες μορφές απα­σχό­λη­σης, είναι το απο­τέ­λε­σμα της απορ­ρύθ­μι­σης της αγοράς εργα­σίας, είναι η συνέ­πεια ιδε­ο­λη­ψιών ξεπε­ρα­σμέ­νων πολι­τι­κών δογ­μά­των. Το αν οι ψηφια­κές πλατ­φόρ­μες εργα­σίας είναι μέρος της επί­ση­μης αγοράς εργα­σίας δεν εξαρ­τά­ται από την τεχνο­λο­γική μετα­βολή, αλλά από το ρυθ­μι­στικό πλαίσιο της αγοράς εργα­σίας. Είναι απαί­τηση των συν­δι­κά­των η ρύθμιση της ψηφια­κής οικο­νο­μίας”, ανέφερε στην ομιλία του ο πρό­ε­δρος της Συνο­μο­σπον­δίας, Γιάννης Πανα­γό­που­λος. “Ο τρόπος που θα αξιο­ποι­η­θούν, θα εφαρ­μο­στούν και θα ρυθ­μι­στούν οι νέες τεχνο­λο­γίες και η ψηφιο­ποί­ηση θα καθο­ρί­σει το εάν θα βελ­τιώ­σουν την ποιό­τητα ζωής των εργα­ζο­μέ­νων και όλης της κοι­νω­νίας, το βιοτικό επίπεδο των πολλών, ή θα γίνουν το μέσο για τη δημιουρ­γία μεγα­λύ­τε­ρων κερδών για τους λίγους, οξύ­νο­ντας την οικο­νο­μική ανι­σό­τητα και την ανα­σφά­λεια”.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ