Νέα πολεοδομικά σχέδια στους 325 δήμους της χώρας

Μια νέα «Επι­χεί­ρηση Πολε­ο­δο­μι­κής Ανα­συ­γκρό­τη­σης» φιλο­δο­ξούν να θέσουν σε εφαρ­μογή τα υπουρ­γεία Περι­βάλ­λο­ντος και Οικο­νο­μίας.

Το Δημόσιο σχε­διά­ζει να ανα­θέ­σει μέσω δια­γω­νι­σμού, στο πρότυπο των δια­γω­νι­σμών κτη­μα­το­γρά­φη­σης, την εκπό­νηση και των 325 Τοπικών Χωρικών Σχεδίων της χώρας, ένα για κάθε δήμο. Μάλιστα η Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων (ΕΤΕπ) έχει κατ’ αρχήν συμ­φω­νή­σει να χρη­μα­το­δο­τή­σει το έργο, το κόστος του οποίου εκτι­μά­ται στα 300-350 εκατ. ευρώ και το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος έχει ξεκι­νή­σει την προ­ερ­γα­σία για τον πρώτο δια­γω­νι­σμό.

Στη χώρα μας ο πολε­ο­δο­μι­κός σχε­δια­σμός και οι χρήσεις γης σε κάθε περιοχή καθο­ρί­ζο­νται μέσα από τα πολε­ο­δο­μικά σχέδια. Ετσι ο πολίτης μπορεί να γνω­ρί­ζει τι επι­τρέ­πε­ται σε κάθε περιοχή, σε ποιες υπάρ­χουν περιο­ρι­σμοί, κοκ. Με δύο νόμους (ν. 4269/14 και 4447/16) η πυρα­μίδα του πολε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού τρο­πο­ποι­ή­θηκε και πλέον το κατώ­τατο επίπεδο του πολε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού ονο­μά­ζε­ται Τοπικό Χωρικό Σχέδιο και εξει­δι­κεύ­ε­ται με πολε­ο­δο­μικά σχέδια εφαρ­μο­γής (στα οποία έχουν συμ­πτυ­χθεί τα παλαιό­τερα δύο στάδια του σχε­δια­σμού, η πολε­ο­δο­μική μελέτη και η πράξη εφαρ­μο­γής).

Το πρό­βλημα του πολε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού στη χώρα μας είναι… ότι είναι ατελής. Στα 17 χρόνια που ίσχυσε το προη­γού­μενο νομικό πλαίσιο για την εκπό­νηση των γενικών πολε­ο­δο­μι­κών σχεδίων (1997-2014) ολο­κλη­ρώ­θηκε μόλις το 16% των μελετών που ανα­τέ­θη­καν, ενώ ακόμα 31% βρί­σκε­ται σε εξέλιξη. Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι ότι το πρώτο γενικό πολε­ο­δο­μικό σχέδιο εγκρί­θηκε 10 χρόνια μετά την ψήφιση του νόμου! Πρό­σφατη μελέτη υπο­λό­γισε ότι το 53% της χώρας, δηλαδή 481 δημο­τι­κές ενό­τη­τες, παρα­μέ­νει χωρίς κανένα ειδικό χωρικό σχε­δια­σμό, δηλαδή η οικι­στική/πολε­ο­δο­μική εξέλιξη των περιο­χών αυτών απλά προ­χω­ρεί με βάση τους γενι­κούς κανόνες της νομο­θε­σίας, χωρίς συγκε­κρι­μένο σχέδιο, ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε περιο­χής (βλ. «Κ» 19.12.2016).

Σαφείς χρήσεις γης

Το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος λοιπόν φιλο­δο­ξεί… να κάνει την έκπληξη και να δρο­μο­λο­γή­σει την ολο­κλή­ρωση του πολε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού στο σύνολο της χώρας. Για το φιλό­δοξο σχέδιο έχει εξα­σφα­λι­στεί επί της αρχής η συναί­νεση της ΕΤΕπ, καθώς η ύπαρξη σαφών χρήσεων γης σε όλη την Ελλάδα έχει (και) προφανή ανα­πτυ­ξιακό χαρα­κτήρα (το σχέδιο παρου­σιά­στηκε από το υπουρ­γείο Οικο­νο­μίας τον Ιούλιο στα κεντρικά της ΕΤΕπ στο Λου­ξεμ­βούργο).

Κατόπιν, στο τέλος Ιουλίου το Πράσινο Ταμείο ενέ­κρινε τη διάθεση 60.000 ευρώ για τη χρη­μα­το­δό­τηση μελέτης που θα προ­ε­τοι­μά­σει το έδαφος: Θα κατα­γρα­φεί η υφι­στά­μενη κατά­σταση «ως προς τον βαθμό ολο­κλή­ρω­σης του χωρικού σχε­δια­σμού σε εθνικό επίπεδο (εγκε­κρι­μένα και υπό εκπό­νηση Γενικά Πολε­ο­δο­μικά Σχέδια-ΓΠΣ, Σχέδια Χωρικής και Οικι­στι­κής Οργά­νω­σης Ανοι­κτών Πόλεων-ΣΧΟΟΑΠ, κλπ.)». Επίσης θα προ­τα­θεί μια κατη­γο­ριο­ποί­ηση και προ­τε­ραιο­ποί­ηση περιο­χών και δήμων «με κρι­τή­ρια τον βαθμό ολο­κλή­ρω­σης σχε­δια­σμού (ανάγκη επι­και­ρο­ποί­η­σης, συμπλή­ρω­σης ή εξαρχής νέου σχε­δια­σμού), την πιθανή ύπαρξη οικι­στι­κών ή ανα­πτυ­ξια­κών πιέσεων, τη θέση στο σύστημα των αστικών κέντρων της χώρας, πιθανές περι­βαλ­λο­ντι­κές πιέσεις, δια­φαι­νό­με­νες συγκρού­σεις χρήσεων γης κλπ.».

Δύο δια­γω­νι­σμοί και πρό­σληψη ειδικού συμ­βού­λου

Το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος δείχνει να κατα­λή­γει στην πραγ­μα­το­ποί­ηση δύο δια­γω­νι­σμών: έναν άμεσα, με τις περιο­χές πρώτης προ­τε­ραιό­τη­τας και έναν δεύτερο για τα υπό­λοιπα. Ο πρώτος δια­γω­νι­σμός θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί από το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας κεντρικά (όπως λ.χ. προ­κη­ρύσ­σει η ΕΚΧΑ την κτη­μα­το­γρά­φηση ομάδων περιο­χών), ενώ σε δεύτερη φάση θα μπορούν δήμοι που δια­θέ­τουν τεχνική επάρ­κεια να χρη­μα­το­δο­τη­θούν για να ανα­θέ­σουν οι ίδιοι την απα­ραί­τητη μελέτη. Το ΥΠΕΝ πρό­κει­ται να προ­σλά­βει με τη βοήθεια του Πρά­σι­νου Ταμείου και ειδικό σύμ­βουλο, για να βοη­θή­σει στην προ­ε­τοι­μα­σία των σχεδίων προ­ε­δρι­κών δια­ταγ­μά­των, με τα οποία εγκρί­νο­νται τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια. Ως προς τη χρη­μα­το­δό­τηση, ο δια­γω­νι­σμός θα καλυ­φθεί αρχικά (μέχρι να υπο­γρα­φεί νέο δάνειο) μέσω της επέ­κτα­σης δανείου που έχει ήδη λάβει από την ΕΤΕπ το Ταμείο Παρα­κα­τα­θη­κών και Δανείων για τους δήμους. Μια πρώτη εκτί­μηση τοπο­θε­τεί το εγχεί­ρημα στα 300-350 εκατ. ευρώ. Πάντως, πρέπει να σημειω­θεί ότι το κόστος θα μπο­ρούσε να ανα­λη­φθεί από το Πράσινο Ταμείο (που έχει πάνω από 2,5 δισ. ευρώ απο­θε­μα­τικό), χωρίς τη σύναψη νέου δανείου, αν δεν υπήρχε ο μνη­μο­νια­κός περιο­ρι­σμός της διά­θε­σης μόλις του 2,5% του απο­θε­μα­τι­κού του ετησίως.

Καθη­με­ρινή