ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Αναταράξεις στον ΣΥΡΙΖΑ από το άρθρο Τσίπρα: «Eίμαστε στην άλλη μεριά του ποταμού από τον Ανδρέα»

news room 4 λεπτά ανάγνωση
Τσίπρας

Αλυ­σι­δω­τές ανα­τα­ρά­ξεις προ­κα­λεί όπως φαί­νε­ται στο εσω­τε­ρικό του ΣΥΡΙΖΑ το κυρια­κά­τικο άρθρο του Αλέξη Τσίπρα για την περίοδο δια­κυ­βέρ­νη­σης Παπαν­δρέου, όπου απο­δέ­χθηκε τον ΣΥΡΙΖΑ ως το κόμμα – συνέ­χεια της «πρω­το­πα­παν­δρει­κής» περιό­δου 1981- 1985. Μετά την χθεσινή απο­στροφή του Γιώργου Κυρίτση όπου είπε πως η εν λόγω σύγκριση αδικεί τον ΣΥΡΙΖΑ, σήμερα ήρθε μία ανα­λυ­τική ανάρ­τηση στον ιστό­τοπο commonality.gr, που έχει ταυ­τι­στεί με τις θέσεις που απηχεί η εσω­κομ­μα­τική ομάδα των «53+». Στο εν λόγω άρθρο, που υπο­γρά­φε­ται από την Κατέ Καζάντη, αφού γίνεται μία ανα­δρομή στην πολι­τική φυσιο­γνω­μία του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ, κατα­λή­γει στο συμπέ­ρα­σμα πως τα κόμματα της ριζο­σπα­στι­κής Αρι­στε­ράς με το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα ήταν στην άλλη μεριά του ποταμού.

Ανα­λυ­τικά:

«Τον Σεπτέμ­βριο του 1938 –λέγεται πως ήταν στις 3 του μηνός-, λίγο πιο έξω απ’ το Παρίσι, διε­ξή­χθη το ιδρυ­τικό συνέ­δριο της Τέταρ­της Διε­θνούς, υπό τον  Λέοντα Τρότσκι, προ­κει­μέ­νου να υπη­ρε­τη­θεί, στον αντί­ποδα του στα­λι­νι­σμού, το πρό­ταγμα της διαρ­κούς παγκό­σμιας επα­νά­στα­σης για τον σοσια­λι­στικό μετα­σχη­μα­τι­σμό. Αν η υπό­μνηση της ημέρας υπήρχε στο πίσω μέρος του μυαλού του πολυ­μή­χα­νου Ανδρέα Παπαν­δρέου, για την επιλογή της Δια­κή­ρυξη της 3ης του Σεπτέμ­βρη, είναι κάτι που η ιστορία δεν θα το μάθει ποτέ.

Ο Α. Παπαν­δρέου ήταν η εποχή του: χαρι­σμα­τι­κός διότι η εποχή του ευνο­ούσε τους «χαρι­σμα­τι­κούς», πρω­το­πό­ρος διότι η εποχή του, του μεγάλου για την Ελλάδα  μετα­σχη­μα­τι­σμού, υπήρξε η εποχή των πρω­το­πό­ρων ιδε­ο­λο­γι­κο­πο­λι­τι­κών ρευ­μά­των για την Ευρώπη γενικώς, κατα­φα­νώς ρεφορ­μι­στής. Και διόλου, μα διόλου, αρι­στε­ρός –ουδέ­ποτε αυτο­ο­ρί­στηκε τέτοιος-, κάτι που εξάλλου δεν ευνο­ούσε η εποχή (αυτή των διώξεων των αρι­στε­ρών) ούτε, βέβαια, η ταξική και η πολι­τική του κατα­γωγή. Χωρίς όμως ταυ­τό­χρονα όλα ετούτα να μειώ­νουν τον ιστο­ρικό του ρόλο.

Ο Α. Παπαν­δρέου πέτυχε κάμποσα, πολλά απ’ τα οποία σήμερα, στην εποχή της οπι­σθο­δρό­μη­σης για τα δικαιώ­ματα λαών, φαντά­ζουν περίπου ριζο­σπα­στικά. Άλλα αυτο­νό­ητα –θα γίνο­νταν έτσι κι αλλιώς- και άλλα όχι. Το ΕΣΥ, το οικο­γε­νειακό δίκαιο, η απο­χου­ντο­ποί­ηση του κράτους, η –σχετική- ανα­δια­νομή του πλούτου είναι κάποια από αυτά. Η πολι­τική του, φυσικά, επι­κρί­θηκε από τους δεξιούς αντι­πά­λους του όπως επίσης και από τους νεο­δε­ξιούς επι­γό­νους του, με τη γνωστή ρητο­ρική: υπερ­χρέ­ωσε τη χώρα, εξαι­τίας των κοι­νω­νι­κών παροχών και του κρα­τι­σμού. Αλλά η μερική διό­γκωση του δημό­σιου χρέους και ο δανει­σμός εντάσ­σε­ται στην οικο­νο­μική φιλο­σο­φία της σοσιαλ­δη­μο­κρα­τίας συλ­λή­βδην. Και ο Α. Παπαν­δρέου δεν έκανε τίποτε περισ­σό­τερο από ό,τι οι λοιπές ευρω­παϊ­κές κυβερ­νή­σεις της εποχής. Συμ­βά­δισε, δηλαδή, με τους σοσιαλ­δη­μο­κρά­τες κυβερ­νώ­ντες την τελευ­ταία δεκα­ε­τία της επι­κυ­ριαρ­χίας τους, η οποία και στα­διακά θάφτηκε στα ερείπια του σοβιε­τι­κού μπλοκ. Οι μικρές ανάσες, πάντως, για τον μέσο Έλληνα, και τον μέσο Ευρω­παίο, της μετα­πο­λε­μι­κής, ψυχρο­πο­λε­μι­κής εποχής, ήταν γεγονός.

Αλλά σε άλλα ο Α. Παπαν­δρέου μετέ­τρεψε το κρασί του σε σκέτο, γάργαρο νεράκι. Στις σχέσεις κράτους – εκκλη­σίας, επί παρα­δείγ­ματι. Στην περι­βό­ητη κρίση του 1987, με επίδικο τον «νόμο Τρίτση» για την εκκλη­σια­στική και μονα­στη­ριακή περιου­σία, ο Α. Παπαν­δρέου οπι­σθο­χώ­ρησε ιδε­ο­λο­γικά και πρα­κτικά. Και έχασε. Ενώ ο νόμος υπερ­ψη­φί­στηκε –μαζί με ΚΚΕ και ΚΚΕεσωτ-, όχι μονάχα δεν εφαρ­μό­στηκε ποτέ αλλά εν τέλει τη μεγάλη νίκη την κατή­γαγε ο τότε αρχιε­πί­σκο­πος Σερα­φείμ. Ο Τρίτσης παραι­τή­θηκε, ενώ στο υπουρ­γείο Παι­δείας τον δια­δέ­χτηκε ο Γιώργος Α. Παπαν­δρέου. Ο δε νόμος Τρίτση παρα­μέ­νει φάντα­σμα, καθώς ακόμη δεν έχει εφαρ­μο­στεί.

Για πολλούς, το κόμ­μα­του Α.Π., το Πανελ­λή­νιο Σοσια­λι­στικό Κίνημα, κατη­γο­ριο­ποι­ή­θηκε δίπλα στα άλλα ποπου­λί­στικα κινή­ματα. Επέν­δυσε στην αθέατη μάζα, που δεν έβλεπε το πρόσωπό της στους λοιπούς πολι­τι­κούς σχε­δια­σμούς, έβαλε στο τραπέζι  χει­ρα­φε­τη­τικά προ­τάγ­ματα, αλλά τα εγκα­τέ­λειψε αμέσως μόλις πιέ­στηκε από τις κατε­στη­μέ­νες δυνά­μεις. Αφο­μοί­ωσε δηλαδή και εμπέ­δωσε τον «κακό» λαϊ­κι­σμό, παρα­με­ρί­ζο­ντας τις προσ­δο­κίες της όντως λαϊκής του βάσης και διαρ­ρη­γνύ­ο­ντας το «συμ­βό­λαιο με τον λαό». Στο εσω­τε­ρικό θριάμ­βευε, λενι­νι­στικώ αλλά και στα­λι­νικώ τω τρόπω. Με τις δια­δο­χι­κές εκκα­θα­ρί­σεις – δια­γρα­φές, κυρίως στε­λε­χών και μελών με σταθερό αρι­στερό προ­σα­να­το­λι­σμό, ο Α.Π. έγινε ο από­λυ­τος κυρί­αρ­χος του, πολλά άλλα υπο­σχό­με­νου, κόμ­μα­τος. Τα πάντα δε διυ­λί­ζο­νταν από την «τρόικα»: μονάς εν τη τριάδι, Γεν­νη­μα­τάς, Λαλιώ­της, Τσο­χα­τζό­που­λος έγιναν το σιδη­ρούν χέρι κόμ­μα­τος και κυβέρ­νη­σης, ενώ στα­διακά απα­ξιώ­νο­νταν θεσμοί και κατα­στα­τικά. Οι συλ­λο­γι­κές απο­φά­σεις και οι δια­δι­κα­σίες από τη βάση πέρασαν στο χρο­νο­ντού­λαπο της ιστο­ρίας.

Αλλά ο Ανδρέας Παπαν­δρέου διείδε πως θα γράψει ιστορία εκμε­ταλ­λευό­με­νος, όχι την πρω­το­πο­ρία των ιδεών, αλλά τις συν­θή­κες της εποχής. Ό,τι κατά­φερε δεν ήταν μόνο υπόθεση των πολι­τι­κών επι­θυ­μιών του, αλλά, κυρίως, απο­τέ­λε­σμα των ευρω­παϊ­κών συμ­μα­χιών. Κι επειδή «σοσια­λι­σμός δεν γίνεται σε μία μόνο χώρα», ως ένα ανθρω­πο­λο­γικό είδος ιδιό­τυ­που τρο­σκι­στή, πέτυχε –αν πέτυχε, ό,τι πέτυχε- για τον λαό διότι η ιστο­ρική συγκυ­ρία της σοσιαλ­δη­μο­κρα­τι­κής Ευρώπης, η οποία και έδινε τη δυνα­τό­τητα πολ­λα­πλών συμ­μα­χιών, τον ευνόησε πέρα για πέρα. Μόλις όμως άλλαξε η ιστο­ρική συνθήκη, από το «Τσοβόλα δωσ’ τα όλα» πέρασε στην εποχή της λιτό­τη­τας. Το κόμμα του, τέκνο της εποχής του, διο­λί­σθησε επίσης. Και έγινε το ίδιο συστη­μικό κατε­στη­μένο, απο­κα­θι­στώ­ντας τάχιστα τις σχέσεις του με τη μεγα­λο­α­στική τάξη. Δημιουρ­γώ­ντας επι­πλέον και νέους εκπρο­σώ­πους του κεφα­λαίου.

Για τα κόμματα της ριζο­σπα­στι­κής Αρι­στε­ράς, το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα, με όλα τα ρηξι­κέ­λευθά του, ήταν μια όλως άλλη, ενίοτε και αντι­θε­τική, περί­πτωση. Επί της ουσίας, στην άλλη μεριά του ποταμού.

Καθη­με­ρινή

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.