Κάλλιστος Διακογεωργίου: από τον Πυρρίχιο στο Πεντοζάλι…

«Οι Κρη­τι­κοί κι οι Πόντιοι
έχουν κοινά και μοιά­ζουν
κι οι δυο για την πατρίδα τους
τα πάντα θυσιά­ζουν».

Αντά­μωμα πρε­σβευ­τών του πολι­τι­σμού, στο γρα­φείου του Περι­φε­ρεια­κού Συμ­βού­λου ΠΝΑ, Εντε­ταλ­μέ­νου Πολι­τι­σμού Δωδε­κα­νή­σου Κάλ­λι­στου Δια­κο­γε­ωρ­γίου, με τον  Πρόεδρο της Αδελ­φό­τη­τος Κρητών  Ρόδου  «Ο Ψηλο­ρεί­της»  κ. Γιάννη Νιωτάκη, την Πρόεδρο του Συλ­λό­γου Ποντίων Ρόδου «Ο Διγενής» κ. Φωτεινή Ελευ­θε­ριάδη, στελέχη των συλ­λό­γων και τους υπεύ­θυ­νους του «12ηχος» που έχει την καλ­λι­τε­χνική επι­μέ­λεια.

Η συνά­ντηση, πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε ενόψει του κορυ­φαίου «σμι­ξί­μα­τος» Κρη­τι­κής και Ποντια­κής λύρας του Βασίλη Σκουλά και των αδελφών Κων­στα­ντί­νου και Ματ­θαίου Τσα­χου­ρίδη, χορευ­τι­κών Κρητών και Ποντίων, με τη ροδί­τικη μουσική υποδοχή  της Χρι­στί­νας Κόζα, του Γιάννη Κλαδάκη και των συνερ­γα­τών τους. Η  κορυ­φαία πολι­τι­στική εκδή­λωση, θα λάβει χώρα την Τετάρτη 4 Οκτω­βρίου, στο Θέατρο Μεσαιω­νι­κής Τάφρου «Μελίνα Μερ­κούρη» και απο­τε­λεί, μία ακόμα  προ­σπά­θεια του Περι­φε­ρειάρχη Γιώργου Χατζη­μάρ­κου,για τη διάδοση του πολι­τι­σμού.

«Είναι τιμή κι ευθύνη να είσαι Κρη­τι­κός» δήλωσε στη συνά­ντηση ο κ. Νιω­τά­κης, ενώ η κ Ελευ­θε­ριάδη τόνισε: «Είμαστε Πόντιοι περή­φα­νοι και στα δύσκολα γινό­μα­στε ένα».

«Οι μου­σι­κές παρα­δό­σεις δύο σπου­δαίων τόπων θα ενωθούν, για να προ­σφέ­ρουν ένα θέαμα μονα­δικό που θα μαγέψει τους παρι­στα­μέ­νους» δήλωσε ο κ. Δια­κο­γε­ωρ­γίου και πρό­σθεσε: «Παρα­κο­λου­θώ­ντας την εκδή­λωση, σίγουρα  θα κατα­νο­ή­σουμε τις ομοιό­τη­τες των δύο ακραίων πολι­τι­σμών, του βορρά και του νότου, αφού ο πυρ­ρί­χιος από το πεντο­ζάλι, δεν απέχουν. Πολε­μι­κοί χοροί και οι δύο και ο ένας, θυμίζει τον άλλον.

Ο Πλάτων απ’ όλους τους πολε­μι­κούς χορούς, θεωρεί ως “σπου­δαιο­τέρα και περι­φη­μο­τέρα την Πυρρίχη” τον Πυρ­ρί­χιο χορό, για τον οποίον δέχεται ότι οι Θεοί τον έδωσαν στον άνθρωπο ως θείο δώρο, γιατί μόνον αυτοί, γνω­ρί­ζουν το ρυθμό και την αρμονία.

Την πανάρ­χαια σχέση των Κρη­τι­κών με αυτό το είδος έκφρα­σης βεβαιώ­νει ο μύθος της γέν­νη­σης του Δία. Λέγεται ότι η θεά Ρέα, θέλησε να γεν­νή­σει τον Δία στο Δικταίο Άντρο, προ­κει­μέ­νου να τον προ­φυ­λά­ξει από την οργή του πατέρα του Κρόνου, που γνώριζε ότι, το έμβρυο όταν γεν­νιό­ταν, θα έπαιρνε την θέση του ως Θεός των Θεών. Η Ρέα, για να προ­φυ­λά­ξει το παιδί της, έμαθε στους Κου­ρή­τες έναν χορό, που χόρευαν με θόρυβο, χτυ­πώ­ντας τις ασπίδες τους, θέλο­ντας να καλύ­ψουν το κλάμα του νεο­γέν­νη­του… Έτσι γεν­νή­θηκε ο πυρ­ρί­χιος.

Το πεντο­ζάλι, το πέμπτο βήμα του Δασκα­λο­γιάννη στην Κρητική Επα­νά­σταση,  δημιουρ­γή­θηκε, με μονα­δικό σκοπό, να πολε­μή­σουν οι κρη­τι­κοί αγκα­λια­σμέ­νοι. Γι’ αυτό το λόγο οι χορευ­τές, είναι πια­σμέ­νοι από τους ώμους, σαν αδέρφια. Με το “πεντο­ζάλι” ο Κρη­τι­κός εκφρά­ζει τον ακοί­μητο πόθο της λευ­τε­ριάς, την αγω­νι­στι­κό­τητα, την ηρωική ψυχή του. Η διαφορά από τους άλλους πολε­μι­κούς χορούς της Κρήτης είναι ότι αυτός είναι πρω­τί­στως επα­να­στα­τι­κός» τόνισε.

Και ο ίδιος κατέ­ληξε: «Περι­μέ­νουμε, από τη συγκε­κρι­μένη εκδή­λωση, πρω­τί­στως να διδα­χθούμε πολλά και ουσιώδη, αφού «οι Κρη­τι­κοί τον πόλεμο τον κάνουν πεντο­ζάλι και οι Πόντιοι ανα­γά­γουν τον πυρ­ρί­χιο σε άνεμο, που πέτρες ξερι­ζώ­νει».

Οι χάρτες δεν τα δεί­χνουνε Κρήτη τα όρια σου,
όπου ‘ναι ΕΝΑΣ Κρη­τι­κός είναι τα σύνορά σου…

Πόντος! Εν άστρον φωτει­νόν σ’ Ελλε­νι­κούς αιώνας.

Αργο­ναυ­τών το όρωμαν και τη Ακρίτα κάστρον…