Αποζημίωση σε συγγενείς στρατιώτη που πέθανε από συστηματική υπερθερμία!

Το υπ’ αριθμ. Α’ τμήμα του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας, που εξέδωσε την υπ’ αρίθμ. 1638/2017 απόφασή του, επι­λή­φθηκε της αιτή­σεως για αναί­ρεση της 1867/2007 απο­φά­σεως του Διοι­κη­τι­κού Εφε­τείου Πει­ραιώς.

Με την τελευ­ταία, επί αντι­θέ­των εφέσεων των δια­δί­κων κατά της 295/2003 απο­φά­σεως του Διοι­κη­τι­κού Πρω­το­δι­κείου Ρόδου, η μεν έφεση του αναι­ρε­σεί­ο­ντος Ελλη­νι­κού Δημο­σίου απερ­ρί­φθη, η δε έφεση των αναι­ρε­σι­βλή­των έγινε εν μέρει δεκτή και ανα­γνω­ρί­σθηκε ότι τα ποσά που τους είχαν επι­δι­κα­σθεί πρω­το­δί­κως έπρεπε να κατα­βλη­θούν νομι­μο­τό­κως από την επίδοση της αγωγής έως και την εξό­φληση.

Με την πρω­τό­δικη απόφαση, είχε γίνει εν μέρει δεκτή αγωγή των αναι­ρε­σι­βλή­των και είχε ανα­γνω­ρι­σθεί η υπο­χρέ­ωση του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου να κατα­βά­λει σε κάθε έναν εξ αυτών χρη­μα­τική ικα­νο­ποί­ηση, λόγω ψυχικής οδύνης που υπέ­στη­σαν από τον θάνατο του υιού των δύο πρώτων και αδελφού του τρίτου, ο οποίος προ­κλή­θηκε κατά τη διάρ­κεια της στρα­τιω­τι­κής του θητείας από παρά­νο­μες, κατά τους ισχυ­ρι­σμούς τους, πράξεις και παρα­λεί­ψεις των οργάνων του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου.

Ο στρα­τιώ­της σε ηλικία 25 ετών, κατα­τά­χθηκε στις 23 Μαρτίου 1998 στο Κέντρο Εκπαί­δευ­σης Πυρο­βο­λι­κού για να εκτίσει τη στρα­τιω­τική του θητεία.

Μετά την ολο­κλή­ρωση της βασικής του εκπαί­δευ­σης, μετα­τέ­θηκε στο 115ο Τάγμα Εθνο­φυ­λα­κής (Τ.Ε.) στη Ρόδο, στο οποίο παρου­σιά­στηκε, για να ανα­λά­βει υπη­ρε­σία, στις 14 Μαΐου 1998.

Κατά τη διάρ­κεια της θητείας του και, συγκε­κρι­μένα, το πρωί της 29ης Ιουλίου 1998 και ενώ βρι­σκό­ταν σε εργασία συλ­λο­γής δικτύων παραλ­λα­γής, αισθάν­θηκε ζάλη και εξε­τά­στηκε από τον γιατρό του 153ου Τ.Ε., που κάλυπτε προ­σω­ρινά τη μονάδα.

Κατά την εξέταση, δια­πι­στώ­θηκε ότι ο τελευ­ταίος είχε πυρετό 38,5ο C, κόπωση και μυϊκή αδυ­να­μία των άκρων. Για τον λόγο αυτό, του χορη­γή­θηκε αντι­πυ­ρε­τική αγωγή με παρα­κε­τα­μόλη, ενώ του συστή­θηκε κατά­κλιση για ξεκού­ραση.

Το μεση­μέρι της ίδιας ημέρας εξε­τά­στηκε και από γιατρό του 115ου Τ.Ε. στρα­τιώτη υγειο­νο­μι­κού. Κατά τη νεότερη εξέταση του ασθε­νούς, δια­πι­στώ­θηκε ότι η θερ­μο­κρα­σία του είχε ανέλθει στους 39,5ο C, ότι οι σφίξεις του ήταν εκατό (100) ανά λεπτό, ότι η αρτη­ριακή του πίεση ήταν 150/90mmHg, καθώς και ότι είχε διά­σπαρ­τους συρίτ­το­ντες ήχους στους πνεύ­μο­νες και ελαφρά ερυ­θρό­τητα στον φάρυγγα.

Για την καλύ­τερη αντι­με­τώ­πιση της νόσου, κρίθηκε απα­ραί­τητη η παρα­πο­μπή του στον Σταθμό Επα­να­κτη­σί­μων (ΣΤ.ΕΠ.), όπου, μετά από εξέτασή του από τον εφη­με­ρεύ­ο­ντα γιατρό, εισήχθη στο αναρ­ρω­τή­ριο και τέθηκε υπό αντι­πυ­ρε­τική και αντι­βιο­τική φαρ­μα­κευ­τική αγωγή.

Κατά τις πρωινές ώρες της επό­με­νης ημέρας, ο πυρετός του ασθε­νούς είχε διαρ­κείς αυξο­μειώ­σεις, ενώ μετά το μεση­μέρι, κατά τη διάρ­κεια εξε­τά­σεώς του από τον γιατρό εφη­με­ρίας του ΣΤ.ΕΠ., δια­πι­στώ­θηκε ότι είχε μεν καλή γενική κλινική κατά­σταση, πλην, όμως, παρου­σί­αζε ακρο­α­στι­κώς διά­σπαρ­τους ξηρούς ρόγχους αμφο­τέ­ρων των πνευ­μο­νι­κών πεδίων, ελαφρώς εξέ­ρυ­θρα παρί­σθμια και πυρετό 39ο C.

Για τους λόγους αυτούς, απο­φα­σί­σθηκε η συνέ­χιση της αντι­πυ­ρε­τι­κής και αντι­βιο­τι­κής αγωγής που του είχε δοθεί από τον προη­γού­μενο γιατρό εφη­με­ρίας.

Παρά ταύτα, κατά τις νυχτε­ρι­νές ώρες της ίδιας ημέρας ο πυρετός του παρου­σί­ασε σημα­ντική αύξηση (39,2ο C στις 20.00 και 39,6ο C στις 21.00), για τον λόγο αυτό απο­φα­σί­σθηκε να δια­κο­μι­σθεί στο 95ο Τάγμα Υγειο­νο­μι­κού Εθνο­φυ­λα­κής (Τ.Υ.ΕΘ.) για περαι­τέρω κλι­νι­κο­ερ­γα­στη­ριακό έλεγχο.

Στη μονάδα αυτή υπο­βλή­θηκε σε κλινική εξέταση από τον γιατρό εφη­με­ρίας, από την οποία προ­έ­κυψε ότι η θερ­μο­κρα­σία του ασθε­νούς ήταν 39,3ο C, καθώς και ότι παρου­σί­αζε μου­σι­κούς ρόγχους άμφω και ιδιαί­τερα στο άνω και μέσο πνευ­μο­νικό πεδίο δεξιά και εξέ­ρυ­θρα παρί­σθμια με βύσμα πύου στη δεξιά αμυ­γδαλή.

Επι­βε­βλη­μένη κρίθηκε, επίσης, η υποβολή του σε ακτι­νο­γρα­φία θώρακος, η οποία ήταν φυσιο­λο­γική, και σε έλεγχο μηνιγ­γι­τι­δι­κών σημείων Kerning Bruzinsky και δυσκαμ­ψίας του αυχένα, ο οποίος ήταν αρνη­τι­κός.

Βάσει των ευρη­μά­των αυτών, δια­γνώ­σθηκε αμυ­γδα­λί­τιδα, συστή­θηκε δε αντι­πυ­ρε­τική αγωγή και αντι­βιο­τική θερα­πεία με Amoxil.

Στη συνέ­χεια, ο ασθενής επέ­στρεψε στο ΣΤ.ΕΠ. Φρουράς για νοση­λεία, όπου ο γιατρός εφη­με­ρίας εφάρ­μοσε την αγωγή που είχε δοθεί από τον γιατρό του 95ου Τ.Υ.ΕΘ.

Κατά την παρα­κο­λού­θηση του ασθε­νούς κατά τις πρώτες πρωινές ώρες της επό­με­νης ημέρας, δεν παρου­σιά­στηκε κάτι το ανη­συ­χη­τικό.

Τα πράγ­ματα, ωστόσο, επι­δει­νώ­θη­καν ραγδαία μετά το μεση­μέρι της ίδιας ημέρας, κατά την οποία επι­κρα­τού­σαν ιδιαι­τέ­ρως υψηλές θερ­μο­κρα­σίες, οι οποίες δημιούρ­γη­σαν κακές συν­θή­κες περι­βάλ­λο­ντος στον θάλαμο που νοση­λευό­ταν. Σύμφωνα με την κατά­θεση αυτή, στον χώρο του αναρ­ρω­τη­ρίου δεν υπήρχε κλι­μα­τι­σμός, αλλά μόνον ένας ανε­μι­στή­ρας, στον δε ασθενή είχε συστα­θεί μεν να πίνει αρκετές ποσό­τη­τες νερού και να κατα­βρέ­χει συχνά το πρόσωπό του.

Το μεση­μέρι της ίδιας μέρας και περί ώρα 14:30 ανέλαβε υπη­ρε­σία γιατρού εφη­με­ρίας του ΣΤ.Ε.Π. Φρουράς στρα­τιώ­της υγειο­νο­μι­κού, ο οποίος εξέτασε τον ασθενή και δια­πί­στωσε θερ­μο­κρα­σία 39,2ο C υπό αγωγή παρα­κε­τα­μό­λης, χωρίς κανένα κλινικό σύμ­πτωμα λοι­μώ­ξεως.

Λίγο αργό­τερα (15:15) επι­σκέ­φθηκε τον ασθενή η μνηστή του η οποία, επι­βε­βαί­ωσε ότι η θερ­μο­κρα­σία του θαλάμου ήταν ιδιαί­τερα υψηλή (περίπου 40ο C) και ότι υπήρχε μόνον ένας ανε­μι­στή­ρας.

Το από­γευμα της ίδιας ημέρας και περί ώρα 18:00 επι­σκέ­φθηκε και εξέτασε τον ασθενή ο γιατρός της μονάδας του, ο οποίος δεν διέ­γνωσε κάποια εμφανή εστία λοι­μώ­ξεως που να δικαιο­λο­γεί τον υψηλό πυρετό που εμφά­νιζε (39,5ο C). Για τον λόγο αυτό, απο­φά­σισε, από κοινού με το γιατρό εφη­με­ρίας, την εκ νέου παρα­πο­μπή του ασθε­νούς στο 95ο Τ.Υ.ΕΘ.

Κατά την ώρα, όμως, που ετοι­μά­ζο­νταν τα έγγραφα για την παρα­πο­μπή του και ενώ προη­γου­μέ­νως του είχε γίνει ένεση παρα­κε­τα­μό­λης, η κατά­σταση του ασθε­νούς άρχισε να επι­δει­νώ­νε­ται ραγδαία, η θερ­μο­κρα­σία του ανήλθε σε 40,5ο C, άρχισε να παρου­σιά­ζει αστά­θεια βαδί­σεως, έγινε συγ­χυ­τι­κός, παρα­λη­ρούσε, εμφά­νισε μείωση του επι­πέ­δου συνει­δή­σεως και σπα­σμούς και, τελικώς, έπεσε σε κωμα­τώδη κατά­σταση.

Λόγω της ραγδαίας επι­δεί­νω­σης της κατά­στα­σης της υγείας του, ειδο­ποι­ή­θηκε ασθε­νο­φόρο του Ε.Κ.Α.Β., το οποίο τον παρέ­λαβε περί την ώρα 19:45 για δια­κο­μιδή στο Γενικό Νομαρ­χιακό Νοσο­κο­μείο Ρόδου, όπου έφθασε μισή ώρα αργό­τερα.

Στο τμήμα επει­γό­ντων περι­στα­τι­κών που δια­κο­μί­σθηκε, δια­πι­στώ­θηκε ότι βρι­σκό­ταν σε κωμα­τώδη κατά­σταση, χωρίς καμία αντί­δραση σε επώδυνα ερε­θί­σματα ή προ­φο­ρι­κές εντολές, και με δια­τα­ρα­χές στην αναπνοή.

Παρά τα άμεσα μέτρα που λήφθη­καν από τους για­τρούς του Νοσο­κο­μείου, παρου­σί­ασε άπνοια και καρ­διακή ανακοπή και τελικώς, μετά από ανε­πι­τυ­χείς προ­σπά­θειες καρ­διο­α­να­πνευ­στι­κής ανα­ζω­ο­γο­νή­σεώς του, κατέ­ληξε περί την 21:30 ώρα.

Αιτία θανάτου, σύμφωνα με την ιστο­λο­γική εξέταση του θανό­ντος, απο­τέ­λεσε η «συστη­μα­τική υπερ­θερ­μία», με πιθα­νό­τερη αιτία προ­κλή­σεως κάποια ενδο­γενή δια­τα­ραχή (π.χ. φλεγ­μονή).

5 στρα­τιω­τι­κοί γιατροί παρα­πέμ­φθη­καν σε δίκη, κατη­γο­ρού­με­νοι για ανθρω­πο­κτο­νία από αμέλεια, τελικώς, όμως, αθω­ώ­θη­καν με απόφαση του Πεντα­με­λούς Στρα­το­δι­κείου Αθηνών.

Το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας απορ­ρί­πτο­ντας την αναί­ρεση του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου επι­δί­κασε στον πρώτο τον ενα­γό­ντων ποσό 140.000 ευρώ ως χρη­μα­τική ικα­νο­ποί­ηση και 6.163 ευρώ ως απο­ζη­μί­ωση για τα έξοδα κηδείας, στη δεύτερη δε και τον τρίτο εξ αυτών 140.000 ευρώ και 100.000 ευρώ, ως χρη­μα­τική ικα­νο­ποί­ηση, λόγω της ψυχικής οδύνης που υπέ­στη­σαν από την απώλεια του υιού και αδελφού τους, αντι­στοί­χως και διέταξε την κατα­βολή τους νομι­μο­τό­κως από την επίδοση της αγωγής μέχρις εξο­φλή­σεως.