“Στη Ρόδο, το σταυροδρόμι των πολιτισμών, η ιστορική συνάντηση του Διγενή Ακρίτα με το Βιτσέντζο Κορνάρο”

«Κρήτη και Πόντος μια αγκαλιά,

σμίξαν και γίναν ένα»…

Σε ένα πρω­το­φα­νές «σμίξιμο» αυτό της Κρήτης και του Πόντου, πρό­κει­ται να ξεδι­πλω­θούν οι χοροί και τα τρα­γού­δια, των δύο ακοί­μη­των φρουρών του ελλη­νι­σμού, με τις γερές ρίζες από το παρελ­θόν,  των δύο ξεχω­ρι­στών πολι­τι­σμών, με το επι­βλη­τικό πνεύμα. Το προ­σω­πικό στοί­χημα του Περι­φε­ρειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιώργου Χατζη­μάρ­κου για την ανά­δειξη του πολι­τι­σμού μας συνε­χί­ζε­ται και βρίσκει αντα­πό­κριση από τους συνερ­γά­τες του ιδίου.

Όπως δήλωσε ο Εντε­ταλ­μέ­νος Περι­φε­ρεια­κός Σύμ­βου­λος Πολι­τι­σμού, Κάλ­λι­στος Δια­κο­γε­ωρ­γίου, με πρω­το­βου­λία του οποίου και σε συνερ­γα­σία με τους Συλ­λό­γους Κρητών και Ποντίων Ρόδου, διορ­γα­νώ­νε­ται το ζευ­γά­ρωμα των δύο αρχέ­γο­νων και δια­χρο­νι­κών παρα­δό­σεων. Στις 4 Οκτω­βρίου, η Ρόδος θα υπο­δε­χθεί, με σεβασμό, αυτό το παρα­δο­σιακό αντά­μωμα, με πρω­τα­γω­νι­στές τον πυρ­ρί­χιο και το πεντο­ζάλι, τον μαλε­βι­ζιώτη και τον κότσαρι, το ριζί­τικο τρα­γούδι και το επικό του Πόντου.

Όλοι θα χει­ρο­κρο­τή­σουμε το ταξίδι, με τις δυο αδελφές λύρες, την κρητική του Βασίλη Σκουλά και την Ποντιακή των αδελφών Κων­στα­ντί­νου και Ματ­θαίου Τσα­χου­ρίδη, ο ρυθμός των οποίων, θα παρα­σύ­ρει σε αντι­κρι­στούς χορούς, τα χορευ­τικά της Αδελ­φό­τη­τος Κρητών «Ο Ψηλο­ρεί­της» και του Συλ­λό­γου Ποντίων Ρόδου «Ο Διγενής».

Το παρα­δο­σιακό υπερ­θέ­αμα, στο Θέατρο Μεσαιω­νι­κής Τάφρου, θα τύχει υπο­δο­χής, από τη γνωστή, ροδί­τισσα καλ­λι­τέ­χνη Χρι­στίνα Κόζα και το μουσικό συγκρό­τημα που θα τη συνο­δεύ­σει, προ­κει­μέ­νου στις νότες, να συνα­ντη­θεί η ανα­το­λική παρά­δοση, με αυτήν του βορά και του νότου. Δωδε­κά­νησα, Πόντος, Κρήτη, σε ένα αντά­μωμα, ύμνο και  ελά­χι­στο φόρο τιμής, στο πλαίσιο του « έτους Νίκου Καζαν­τζάκη», στον Οικου­με­νικό συγ­γρα­φέα.

Οι χοροί και τα τρα­γού­δια Κρητών και Ποντίων, ενώ­νο­νται μέσα από  πανάρ­χαιους ρυθμούς, μελω­δίες, ήθη και έθιμα, προ­αιώ­νιες παρα­δό­σεις και γλώσσα, ανα­δει­κνύ­ο­ντας τα στοι­χεία που ενώνουν τους δύο πολι­τι­σμούς, με τα κοινά χαρα­κτη­ρι­στικά και ξυπνούν αγέρωχα και τρυφερά συναι­σθή­ματα, καλώ­ντας το Θέατρο της Μεσαιω­νι­κής Τάφρου, να μοι­ρα­στεί μαζί τους τα αθάνατα μυστή­ρια της ιστο­ρίας και να συντο­νι­στεί με τους αρχέ­γο­νους κρα­δα­σμούς.

Η συνά­ντηση, που για πρώτη φορά, μετά το Ηρώδειο και σε επι­λεγ­μέ­νες πόλεις χώρας μας, θα  γίνει στα Δωδε­κά­νησα, δεν είναι τυχαία. Η ιστορία κατα­γρά­φει την κατά καιρούς εσω­τε­ρική μετα­νά­στευση των Ποντίων προς την Κρήτη, αρχής γενο­μέ­νης από τη ναυτική εκστρα­τεία του Νικη­φό­ρου Φωκά το 960 μ.Χ. Είναι γνωστό άλλωστε, το ότι κοντά στη Σητεία, χτί­στηκε από τους Πόντιους μετα­νά­στες, μια άλλη Τρα­πε­ζού­ντα και άλλα ποντιακά χωριά.  Δεν είναι τυχαίο το ότι, ακόμα και στον Ερω­τό­κριτο, συνα­ντάμε ποντια­κές λέξεις.

Και πέρα από τα ιστο­ρικά στοι­χεία που τους ενώνουν, υπάρχει μεταξύ τους ένα δυνατό μυστικό δέσιμο και αυτό είναι εμφανές, σε κάθε τους συνά­ντηση, όπου επι­κρα­τούν, η λεβε­ντιά και η περη­φά­νια… Οι Δωδε­κα­νή­σιοι, οι περή­φα­νοι ακρίτες του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου, με τη βαθειά κουλ­τούρα, που παρά­γουν και προ­ά­γουν πολι­τι­σμό, θα απο­δεί­ξουν, πόσο εκτι­μούν αυτό το «σμίξιμο» των δύο παρα­δό­σεων, που είναι τόσο μακριά και ταυ­τό­χρονα τόσο κοντά…

…Κρήτη και  Πόντος δυο καημοί, ένας Θεός και μια κραυγή,

ήλιος και ουρανός μαζί, αυτή η γη έχει φωνή…»