Λιγότεροι χρήστες ουσιών αναζητούν θεραπεία

Μεί­ω­ση στον αριθ­μό των χρη­στών ναρ­κω­τι­κών ου­σιών που εντάσ­σο­νται σε προ­γράμ­μα­τα θε­ρα­πεί­ας κα­τα­γρά­φε­ται τα τε­λευ­ταία χρό­νια στη χώρα μας. Σε θε­ρα­πεία για προ­βλή­μα­τα από τη χρήση ου­σιών ει­σήλ­θαν, το 2015, 4.085 άτομα, αριθ­μός που είναι ο χα­μη­λό­τε­ρος της τε­λευ­ταί­ας δω­δε­κα­ε­τί­ας. Η μεί­ω­ση αφορά κυ­ρί­ως το πρό­γραμ­μα χο­ρή­γη­σης υπο­κα­τά­στα­των, καθώς ο ρυθ­μός ίδρυ­σης νέων μο­νά­δων επι­βρα­δύν­θη­κε μετά το 2013.

Πτώση όμως κα­τα­γρά­φε­ται και στον αριθ­μό των χρη­στών που θέ­λουν να εντα­χθούν σε θε­ρα­πεία. Είναι εν­δει­κτι­κό ότι το 2015 κα­τέ­θε­σαν αί­τη­ση για έντα­ξη σε πρό­γραμ­μα φαρ­μα­κευ­τι­κής αντι­με­τώ­πι­σης της εξάρ­τη­σης, στον ΟΚΑΝΑ της Αθή­νας, 524 άτομα ένα­ντι 605 που είχαν υπο­βά­λει αί­τη­ση το 2014. Ταυ­τό­χρο­να, αυ­ξη­τι­κή είναι η τάση των θε­ρα­πευό­με­νων που πα­ρα­μέ­νουν σε θε­ρα­πεία: 9.320 συ­νέ­χι­ζαν το 2015 τη θε­ρα­πεία από το προη­γού­με­νο έτος, ένα­ντι 9.020 που ήταν ο αντί­στοι­χος αριθ­μός το 2014. Την ίδια στιγ­μή, στα­θε­ρός πα­ρα­μέ­νει ο αριθ­μός τόσο των χρη­στών «υψη­λού κιν­δύ­νου» με κύρια ουσία τα οπιοει­δή και ο οποί­ος εκτι­μά­ται στη χώρα μας ότι ξε­περ­νά­ει τις 16.000, καθώς και ο αριθ­μός των χρη­στών που κά­νουν συ­στη­μα­τι­κά ενέ­σι­μη χρήση (εκτι­μώ­νται στους 5.400).

Την ει­κό­να ενός συ­στή­μα­τος που φαί­νε­ται να έχει φτά­σει στα «όριά του» κα­τα­δει­κνύ­ει η τε­λευ­ταία ετή­σια έκ­θε­ση του Ερευ­νη­τι­κού Πα­νε­πι­στη­μια­κού Ιν­στι­τού­του Ψυ­χι­κής Υγιει­νής για την κα­τά­στα­ση του προ­βλή­μα­τος των ναρ­κω­τι­κών στην Ελ­λά­δα. Πρό­κει­ται για την πρώτη που δεν συ­νο­δεύ­ε­ται από τον πρό­λο­γο του κα­θη­γη­τή Κων­στα­ντί­νου Στε­φα­νή, ο οποί­ος έφυγε από τη ζωή πέ­ρυ­σι και πα­ρου­σιά­στη­κε χθες από την εθνι­κή συ­ντο­νί­στρια για την Αντι­με­τώ­πι­ση των Ναρ­κω­τι­κών, δρα Τέτα Πα­που­τσο­πού­λου και την επι­στη­μο­νι­κή υπεύ­θυ­νη του Εθνι­κού Κέ­ντρου Τεκ­μη­ρί­ω­σης και Πλη­ρο­φό­ρη­σης για τα Ναρ­κω­τι­κά, κ. Μα­νί­να Τερ­ζί­δου, με αφορ­μή τη δη­μο­σιο­ποί­η­ση της Ευ­ρω­παϊ­κής Εκ­θε­σης για τα Ναρ­κω­τι­κά 2017. Τα τε­λευ­ταία στοι­χεία της έρευ­νας κα­τα­δει­κνύ­ουν επί­σης και μία δρα­μα­τι­κή εξα­σθέ­νη­ση των δρά­σε­ων για «μεί­ω­ση της βλά­βης» που οφεί­λε­ται κυ­ρί­ως στη λήξη προ­γραμ­μά­των ΕΣΠΑ που τις χρη­μα­το­δο­τού­σαν. Είναι εν­δει­κτι­κό ότι το 2015 δια­νε­μή­θη­καν συ­νο­λι­κά 268.157 σύ­ριγ­γες (εκτί­μη­ση ότι είναι πε­ρί­που 50 σε κάθε χρή­στη), ένα­ντι 368.246 το 2014 (72 σε κάθε χρή­στη) και 429.517 το 2013 (84 ανά χρή­στη). Η κ. Τερ­ζί­δου εξέ­φρα­σε την ευχή ότι θα αυ­ξη­θεί η χρη­μα­το­δό­τη­ση για τις δρά­σεις αυτές, προει­δο­ποιώ­ντας ότι εάν δεν γίνει αυτό «πάντα μία επι­δη­μία, όχι απα­ραί­τη­τα του ιού του έιτζ, όπως κα­τα­γρά­φη­κε το 2011, και­ρο­φυ­λα­κτεί. Και μία επι­δη­μία εμ­φα­νί­ζε­ται γρή­γο­ρα, αλλά αργεί να απο­τυ­πω­θεί σε αριθ­μούς».

Θά­να­τοι

Το 2015 κα­τα­γρά­φη­κε στην Ελ­λά­δα και αύ­ξη­ση στον αριθ­μό των ανα­φε­ρό­με­νων θα­νά­των λόγω χρή­σης ναρ­κω­τι­κών ου­σιών (88 θά­να­τοι ένα­ντι 66 το 2014), που στην έκ­θε­ση απο­δί­δε­ται είτε σε με­τα­βο­λή στην ποιό­τη­τα των ου­σιών είτε σε αυ­ξη­μέ­νη ευα­λω­τό­τη­τα των χρη­στών (π.χ. με­γά­λη ηλι­κία, λοι­μώ­δη νο­σή­μα­τα και άλλοι νόσοι) είτε σε συρ­ρί­κνω­ση των προ­γραμ­μά­των μεί­ω­σης της βλά­βης.

Σε ευ­ρω­παϊ­κό επί­πε­δο, το 2015 ήταν η τρίτη συ­νε­χή χρο­νιά κατά την οποία ο αριθ­μός των θα­νά­των από υπερ­βο­λι­κή δόση κα­τέ­γρα­ψε άνοδο. Εκτι­μά­ται ότι το 2015 υπήρ­ξαν στην Ευ­ρώ­πη (Ε.Ε.-28, Τουρ­κία και Νορ­βη­γία) συ­νο­λι­κά 8.441 θά­να­τοι από υπερ­βο­λι­κή δόση, αριθ­μός αυ­ξη­μέ­νος κατά 6% σε σχέση με το 2014 (7.950 θά­να­τοι). Η ουσία που ευ­θύ­νε­ται για τους πε­ρισ­σό­τε­ρους θα­νά­τους είναι η ηρω­ί­νη, ωστό­σο συχνά εντο­πί­ζο­νται στις το­ξι­κο­λο­γι­κές εκ­θέ­σεις και τα οπιοει­δή που χρη­σι­μο­ποιού­νται στη θε­ρα­πεία υπο­κα­τά­στα­σης. Μά­λι­στα στις Δανία, Ιρ­λαν­δία, Γαλ­λία και Κρο­α­τία, ο αριθ­μός των θα­νά­των που σχε­τί­ζο­νται με τη χρήση με­θα­δό­νης ξε­πέ­ρα­σε τον αριθ­μό των θα­νά­των από ηρω­ί­νη.

Στην τε­λευ­ταία ευ­ρω­παϊ­κή έκ­θε­ση για τα ναρ­κω­τι­κά, γί­νε­ται ει­δι­κή ανα­φο­ρά στα νέα συν­θε­τι­κά οπιοει­δή, ως μία διο­γκού­με­νη απει­λή για την υγεία. Από το 2009 έχουν εντο­πι­στεί στην Ευ­ρώ­πη 25 νέα συν­θε­τι­κά οπιοει­δή, εκ των οποί­ων τα 9 εντός του 2016. Οπως ση­μειώ­νε­ται, πα­ρό­τι αντι­προ­σω­πεύ­ουν μικρό με­ρί­διο της αγο­ράς, αυ­ξά­νο­νται οι ανα­φο­ρές σχε­τι­κά με την εμ­φά­νι­ση των ου­σιών αυτών και των βλα­βών που προ­κα­λούν, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και θα­νά­των. Τέλος, το 2016 κα­τα­γρά­φε­ται επι­βρά­δυν­ση στον εντο­πι­σμό νέων συν­θε­τι­κών ναρ­κω­τι­κών (66 νέες ου­σί­ες ένα­ντι 98 το 2015), ωστό­σο σύμ­φω­να με τους συ­ντά­κτες της έκ­θε­σης η συ­νο­λι­κή δια­θε­σι­μό­τη­τά τους πα­ρα­μέ­νει υψηλή.

Κα­θη­με­ρι­νή