ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Νικηφόρος Μανδηλαράς: Πώς δολοφονήθηκε ο δικηγόρος αγωνιστής της Δημοκρατίας

news room 10 λεπτά ανάγνωση
Νικηφόρος Μανδηλαράς

Ο απόρ­ρη­τος φάκελος της Ασφά­λειας –50 χρόνια μετά, οι ακρι­βείς συν­θή­κες του θανάτου του παρα­μέ­νουν αδιευ­κρί­νι­στες

«Αναφέρω ότι σήμερον ώραν 06.00 παρά την θαλασ­σίαν περιο­χήν Αγ. Γεωρ­γίου Γεν­να­δίου ανευ­ρέθη πτώμα ευσώμου ανδρός ηλικίας 35-40 ετών. Φέρει συμ­πτώ­ματα πνιγμού και μώλωπας προ­ερ­χο­μέ­νους εκ προ­σκρού­σεώς του επί βράχων. Χαρα­κτη­ρι­στικά: καστα­νό­μαυρη ίσια κόμη, φέρη μαύρη περι­σκε­λίδα και υπο­κά­μι­σον ελαφρώς σιέλ, άνευ υπο­δη­μά­των. Μάλλον πρό­κει­ται περί κατα­ζη­του­μέ­νου δικη­γό­ρου Μαν­δη­λαρά Νικη­φό­ρου». Αυτά ανέφερε το «σήμα» που εστάλη στις 22 Μαΐου 1967 από τη Διεύ­θυνση Χωρο­φυ­λα­κής Ρόδου προς το υπουρ­γείο Δημο­σίας Τάξεως, το Γενικό Αρχη­γείο Χωρο­φυ­λα­κής και τη Γενική Διεύ­θυνση Εθνικής Ασφα­λείας και το οποίο περιέ­χε­ται μαζί με πλήθος εγγρά­φων για τη δράση του μαχη­τι­κού δικη­γό­ρου και αγω­νι­στή της Δημο­κρα­τίας Νικη­φό­ρου Μαν­δη­λαρά στον φάκελο που δια­τη­ρού­σαν οι αρχές Ασφα­λείας και φέρνει στο φως της δημο­σιό­τη­τας «Το Βήμα». Εναν μήνα μετά το χου­ντικό πρα­ξι­κό­πημα της 21ης Απρι­λίου 1967, ο Νικη­φό­ρος Μαν­δη­λα­ράς εντο­πι­ζό­ταν νεκρός από τους ψαράδες στην παραλία Γεννάδι στη νοτιο­δυ­τική πλευρά της Ρόδου σε αρκετή από­σταση από το κύμα.

Σκη­νο­θε­τη­μέ­νος πνιγμός
Το καθε­στώς απέδωσε τον θάνατό του σε πνιγμό, επι­στρα­τεύ­ο­ντας μάλιστα έναν ιατρο­δι­κα­στή με «ειδική» εμπει­ρία: τον Δημή­τριο Καψάσκη, ο οποίος είχε γνω­μα­τεύ­σει και σε άλλες παρό­μοιες περι­πτώ­σεις συμ­βα­δί­ζο­ντας συμ­πτω­μα­τι­κώς πάντα με την εκδοχή των Αρχών, όπως στην περί­εργη υπόθεση του θανάτου του στρα­τη­γού του ΕΛΑΣ Στέ­φα­νου Σαράφη, ο οποίος παρα­σύρ­θηκε τον Μάιο του 1957 από αυτο­κί­νητο της αμε­ρι­κα­νι­κής στρα­τιω­τι­κής απο­στο­λής που οδη­γούσε ο υπο­σμη­νίας Μάριο Μουζάλι, αλλά και στην κραυ­γα­λέα υπόθεση της δολο­φο­νίας του βου­λευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη από τους παρα­κρα­τι­κούς Γκο­τζα­μάνη και Εμμα­νου­η­λίδη στη Θεσ­σα­λο­νίκη τον Μάιο του 1963, τον θάνατο του οποίου είχε απο­δώ­σει αρχικά σε τροχαίο και όχι στο μοιραίο χτύπημα που δέχθηκε στο κεφάλι με λοστό.
Παρά τις προ­σπά­θειες της χούντας να σκη­νο­θε­τή­σει τον πνιγμό του Μαν­δη­λαρά, τα χτυ­πή­ματα στο κεφάλι αλλά και η οπή στο αρι­στερό στήθος – το πιθα­νό­τερο από σφαίρα – συνη­γο­ρού­σαν υπέρ της στυ­γε­ρής δολο­φο­νίας του. Ο Μαν­δη­λα­ράς ήταν ανυ­πό­τα­κτος και «στιγ­μα­τι­σμέ­νος» από καιρό, ειδικά λόγω της ανά­μει­ξής του ως συνη­γό­ρου υπε­ρά­σπι­σης των δημο­κρα­τι­κών αξιω­μα­τι­κών στις δίκες του 1966-67 για την υπόθεση «ΑΣΠΙΔΑ» που ως βασικό στόχο είχε την ηγεσία της Ενώσεως Κέντρου του Γεωρ­γίου Παπαν­δρέου μέσω της εμπλο­κής του ονό­μα­τος του νεαρού τότε αλλά δυνα­μικά ανερ­χό­με­νου Ανδρέα Παπαν­δρέου. Πενήντα χρόνια μετά, οι λεπτο­με­ρείς συν­θή­κες του θανάτου του Μαν­δη­λαρά παρα­μέ­νουν αδιευ­κρί­νι­στες και η πολύ­κροτη υπόθεσή του βρί­σκε­ται αρα­χνια­σμένη στο αρχείο παρά τις προ­σπά­θειες που έγιναν μετα­πο­λι­τευ­τικά για ανα­ψη­λά­φησή της.
Στο πλοίο «ΡΙΤΑ V»
Στον απόρ­ρητο φάκελο με αριθμό 87669/Α που δια­τη­ρούσε η Υπη­ρε­σία Αστυ­νο­μίας Πόλεων δεν περι­λαμ­βά­νο­νται φυσικά στοι­χεία για τις πραγ­μα­τι­κές συν­θή­κες του θανάτου του τις οποίες το καθε­στώς φρό­ντισε από την αρχή να καλύψει. Υπάρχει μόνον η επίσημη εκδοχή, σύμφωνα με την οποία «ο Μαν­δη­λα­ράς Νικη­φό­ρος του Γεωρ­γίου και της Μαριέτ­τας, γεν­νη­θείς το έτος 1928 εις Κορωνόν Νάξου, δικη­γό­ρος, κάτοι­κος εν ζωή Αθηνών, Λεωφ. Αλε­ξάν­δρας 44, ως προ­έ­κυ­ψεν εκ της ενερ­γη­θεί­σης προ­α­να­κρί­σεως, την 17.5.67 και περί ώραν 13.00, επε­βι­βά­σθη λάθρα (εν γνώσει όμως και τη συγκα­τα­θέ­σει του Πλοιάρ­χου) του φορ­τη­γού πλοίου “ΡΙΤΑ V” προ­κει­μέ­νου να διαφύγη εις το εξω­τε­ρι­κόν». Οντως ο Μαν­δη­λα­ράς προ­σπά­θησε να δια­φύ­γει τη σύλληψη. Μετά το πρα­ξι­κό­πημα της 21ης Απρι­λίου κρυ­βό­ταν επί τρεις εβδο­μά­δες σε δια­φο­ρε­τικά σπίτια. Στόχος του ήταν να δρα­πε­τεύ­σει στο εξω­τε­ρικό.
Στις 16 Μαΐου 1967 συναντά τον πλοί­αρχο του «RITA V» Πέτρο Πόταγα ο οποίος τον μετα­φέ­ρει στο φορτηγό πλοίο που βρι­σκό­ταν στο λιμάνι της Ελευ­σί­νας. Την επομένη ξεκινά το μοιραίο του ταξίδι με προ­ο­ρι­σμό την Κύπρο. Το σχετικό έγγραφο της Γενικής Διεύ­θυν­σης Εθνικής Ασφα­λείας ανα­φέ­ρει: «Καθ’ ον χρόνον, ήτοι την 18.5.67, το πλοίον τούτο παρέ­πλεεν τας ακτάς της Ρόδου, διε­τά­χθη ο Κυβερ­νή­της του όπως οδηγήση αυτό εις τον Λιμένα της Ρόδου προς έλεγχον». Πιθα­νο­λο­γεί­ται βάσιμα ότι η χούντα γνώριζε ότι στο πλοίο επέ­βαινε ο Μαν­δη­λα­ράς. Τα σήματα από το υπουρ­γείο Εμπο­ρι­κής Ναυ­τι­λίας προς το πλοίο ζητού­σαν να ανα­φερ­θεί κατε­πει­γό­ντως αν επι­βαί­νουν σε αυτό «πρόσωπα ξένα προς το πλήρωμα». Ο πλοί­αρ­χος απαντά ότι «κατόπιν λεπτο­με­ρούς ερεύνης ουδείς ανευ­ρέθη». Ομως το δεύτερο σήμα έδινε ρητή εντολή να ανα­κό­ψει τον πλου κρα­τώ­ντας το πλοίο μακριά από κάθε ακτή και ανα­μέ­νο­ντας νεό­τε­ρες οδηγίες, καθώς και να απα­γο­ρεύ­σει την προ­σέγ­γισή του από άλλο σκάφος. Ζητούσε ακόμα ακριβές στίγμα και να παρα­μεί­νει το πλοίο στο σημείο όπου βρι­σκό­ταν. Ο πλοί­αρ­χος συμ­μορ­φώ­θηκε με τις εντολές, ενώ ακο­λού­θησε και τρίτο σήμα από το ΥΕΝ το οποίο του υπε­δεί­κνυε να πλεύσει «διά ανα­το­λι­κών ακτών Ρόδου και εις από­στα­σιν 5 μιλίων εξ αυτών εις λιμένα Ρόδου», δίνο­ντας το στίγμα του και την ταχύ­τητά του όπως και πιθανή ώρα κατά­πλου στον λιμένα της Ρόδου (το ημε­ρο­λό­γιο γέφυρας του πλοίου και τα σήματα που αντηλ­λά­γη­σαν απο­κά­λυψε μετά από χρόνια, τον Αύγου­στο του 1974, ο δημο­σιο­γρά­φος Γιάννης Φάτσης στο «Βήμα της Κυρια­κής»).
Στο Γεννάδι Ρόδου
Από εκεί και πέρα αρχίζει η αντί­στροφη μέτρηση για τον Μαν­δη­λαρά. Κατά την εκδοχή που περιέ­χε­ται στα έγγραφα του φακέλου, «πριν ή το πλοίον φθάση εις τον ειρη­μέ­νον Λιμένα, ο Μαν­δη­λα­ράς, εν συνεν­νο­ή­σει και μετά του Κυβερ­νή­του, ηθέλησε να εγκα­τα­λεί­ψει το σκάφος. Ούτω, περι­βλη­θείς σωσί­βιον, επε­χεί­ρησε κάθοδον εκ του πλοίου εις την θάλασ­σαν τη βοηθεία σχοι­νίου. Κατά την κάθοδον όμως αυτήν, λόγω ολι­σθή­σεως των χειρών του επί του σχοι­νίου, κατέ­πε­σεν ανω­μά­λως εις την θάλασ­σαν με συνέ­πειαν να προ­σκρούση η κεφαλή του επί του σκάφους, να απωλέση τας αισθή­σεις του και να πνιγή». Ο Μαν­δη­λα­ράς βρέθηκε στις 22.5.67 στο Γεννάδι ενώ ως υπαί­τιος για τον θάνατό του παρα­πέμ­φθηκε ο κυβερ­νή­της του σκάφους, στον οποίο φαί­νε­ται ότι φορ­τώ­θη­καν όλα.
Ο προϊ­στά­με­νος της Ιατρο­δι­κα­στι­κής Υπη­ρε­σίας Αθηνών Δημή­τριος Καψά­σκης, ο οποίος εκλήθη εσπευ­σμένα από το εξω­τε­ρικό, και ο ιατρο­δι­κα­στής Αθηνών Γεώρ­γιος Αγιου­τά­ντης στην έκθεση που συνέ­τα­ξαν και η οποία γνω­στο­ποι­ή­θηκε μετά από ημέρες (31.5.67) ανέ­φε­ραν ότι: «Ο θάνατος του υπό τα στοι­χεία ταυ­τό­τη­τός του Μαν­δη­λαρά Νικη­φό­ρου εξε­τα­σθέ­ντος ατόμου, επήλθε συνε­πεία πνιγμού εις την θάλασ­σαν και κατά την νύκτα της 18ης προς 19ην Μαΐου 1967 εις την θαλασ­σίαν περιο­χήν νοτιο­α­να­το­λι­κώς των ακτών της Ρόδου, του πνιγμού δε προη­γήθη πρό­σκρου­σις της κεφαλής επί των τοι­χω­μά­των του πλοίου κατά την πτώσιν του ατόμου εις την θάλασ­σαν, το δε πτώμα φέρον σωσί­βιον και επι­πλεύ­σαν εξευ­ρά­σθη εις την ακτήν της νήσου την νύκτα της 21ης προς 22αν Μαΐου». Η εκδοχή των πρα­ξι­κο­πη­μα­τιών είχε «δεθεί» και ιατρο­δι­κα­στικά.
Εσπευ­σμένη κηδεία
Στις 23 Μαΐου η είδηση δημο­σιεύ­ε­ται στις τοπικές εφη­με­ρί­δες και την επομένη στις αθη­ναϊ­κές. Παρου­σία ισχυρής δύναμης της Χωρο­φυ­λα­κής, ο Μαν­δη­λα­ράς κηδεύ­ε­ται εσπευ­σμένα στις 24 Μαΐου στη Ρόδο πριν καν προ­λά­βει να κατα­φθά­σει η σύζυγός του Ασπα Μαν­δη­λαρά, παρου­σία 4-5 ανθρώ­πων.
Μεταξύ αυτών και οι φίλοι του δικη­γό­ροι Γρη­γό­ρης Κασι­μά­της, Αχιλ­λέας Απο­στό­λου και Γιώργος Χιω­τά­κης οι οποίοι κατά­φε­ραν να μπουν στο νεκρο­το­μείο και είδαν το πτώμα σε κακή κατά­σταση – με χτυ­πή­ματα στο κεφάλι και με μια εμφα­νέ­στατη οπή στο αρι­στερό στήθος προ­φα­νώς από πυρο­βόλο όπλο. Ενώ στις φωτο­γρα­φίες που τράβηξε η Σήμανση φαι­νό­ταν να τρέχει αίμα από το αρι­στερό του αφτί, γεγονός που θεω­ρή­θηκε ότι δεν συνάδει με τον πνιγμό.
Επι­πλέον, ο Μαν­δη­λα­ράς ήταν δεινός κολυμ­βη­τής και γερο­δε­μέ­νος, πρώην κατα­δρο­μέας. Το επι­κρα­τέ­στερο σενάριο της εξό­ντω­σής του, όπως προ­έ­κυψε και από τις κατα­θέ­σεις του πλοιάρ­χου και αλλά και τις μαρ­τυ­ρίες ανθρώ­πων που έζησαν τα γεγο­νότα, είναι ότι ο Μαν­δη­λα­ράς όντως ζήτησε από τον πλοί­αρχο να τον αφήσει να πέσει στη θάλασσα, κατέ­βηκε με σχοινί και κολύ­μπησε μέχρι την παραλία της Λάρδου, όπου κατέ­φυγε σε καλύβα ζητώ­ντας φαγητό.
Στη συνέ­χεια φέρεται να συνά­ντησε έναν χωρικό τον οποίο έστειλε στην πόλη για να βρει τον φίλο του δικη­γόρο και πολι­τευτή της Ενωσης Κέντρου Γιώργο Χιωτάκη ο οποίος τον ανα­ζή­τησε, δίχως όμως να τον βρει. Την ίδια ώρα είχε εξα­πο­λυ­θεί στο νησί ανθρω­πο­κυ­νη­γητό από ισχυρές δυνά­μεις της Χωρο­φυ­λα­κής και του Στρατού, όπως προ­έ­κυψε μετά από χρόνια και από τα σήματα που απο­κα­λύ­φθη­καν.
Οι ψαράδες που εντό­πι­σαν το πτώμα θα πουν αργό­τερα ότι δεν είχε εικόνα τυμπα­νι­σμού ώστε να επι­βε­βαιώ­νε­ται η εκδοχή του πνιγμού, ενώ αρκετοί ήταν εκείνοι που όταν είδαν το πτώμα δια­πί­στω­σαν ότι ήταν κακο­ποι­η­μένο από χτυ­πή­ματα, ότι το χέρι του ήταν σπα­σμένο και ότι έφερε βαθιά τραύ­ματα από πυρο­βο­λι­σμούς (ή μαχαίρι) ενώ υπήρχε και αίμα στα βότσαλα όπου κεί­το­νταν το άψυχο σώμα.
Στις 31.5.1967 ξεκινά στο Τρι­με­λές Πλημ­με­λειο­δι­κείο της Ρόδου η δίκη. Με τις υπ’ αριθμ. 709-710/1967 απο­φά­σεις του έκρινε ένοχο τον καπε­τά­νιο του πλοίου Πέτρο Πόταγα για ανθρω­πο­κτο­νία από αμέλεια και του επέβαλε ποινή φυλά­κι­σης δύο ετών για την πράξη αυτή και συνο­λική ποινή δύο ετών και τριών μηνών, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νων εις αυτήν και των παρα­βά­σεων του Κώδικα Δημο­σίου Ναυ­τι­κού Δικαίου. Λίγους μήνες αργό­τερα, στις 12.12.1967, το Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου με την υπ’ αριθμ. 191/1967 απόφασή του μειώνει την ποινή και κρίνει τον Πόταγα ένοχο για ανθρω­πο­κτο­νία από αμέλεια επι­βάλ­λο­ντας φυλά­κιση 10 μηνών και συνο­λικά για τις λοιπές παρα­βά­σεις του Κώδικα Δημο­σίου Ναυ­τι­κού Δικαίου φυλά­κιση 12 μηνών.
Ο καπε­τά­νιος του μοι­ραίου «RITA V» εξα­γό­ρασε το υπό­λοιπο της ποινής του και έφυγε οικο­γε­νεια­κώς στη Νότια Αφρική. Λίγες ημέρες μετά, στις 9.1.1968, ο Πόταγας κατά δια­βο­λική σύμ­πτωση σκο­τώ­νε­ται σε αυτο­κι­νη­τικό δυστύ­χημα στο Γιο­χά­νε­σμπουργκ, με τους συγ­γε­νείς του να υπο­στη­ρί­ζουν ότι αυτο­πυ­ρο­βο­λή­θηκε.
Η υπόθεση στο αρχείο
Η υπόθεση είχε συνέ­χεια μετά την πτώση της χούντας. Το 1975 η Ολο­μέ­λεια του Εφε­τείου Αθηνών ασκεί ποινική δίωξη για ανθρω­πο­κτο­νία από πρόθεση κατά των πρω­ται­τίων Κων­στα­ντί­νου Παπα­δό­που­λου, αδελφού του αρχι­πρα­ξι­κο­πη­μα­τία Γεωρ­γίου Παπα­δό­που­λου και Ιωάννη Λαδά, αλλά η υπόθεση οδη­γεί­ται το 1978 στο αρχείο, παρότι νεότερα στοι­χεία ενί­σχυαν την εκδοχή ότι πυρο­βο­λή­θηκε και ότι αιτία του θανάτου δεν ήταν ο πνιγμός καθώς δεν υπήρχαν σχε­τι­κές ενδεί­ξεις.
Το 1983 ο ιατρο­δι­κα­στής Αντώνης Κου­τσε­λί­νης, ως πραγ­μα­το­γνώ­μο­νας της οικο­γέ­νειας Μαν­δη­λαρά, δια­πι­στώ­νει εξε­τά­ζο­ντας τα οστά του νεκρού την ύπαρξη συντρι­πτι­κού κατάγ­μα­τος στο κρανίο.
Τον Δεκέμ­βριο του 1984 η Ολο­μέ­λεια του Συμ­βου­λίου Εφετών Αθηνών ασκεί ποινική δίωξη για «ανθρω­πο­κτο­νία εκ προ­θέ­σεως» ενα­ντίον των πρώην συνταγ­μα­ταρ­χών Παπα­δό­που­λου και Λαδά, ενώ το 1986 το Συμ­βού­λιο Εφετών με την απόφασή του χαρα­κτη­ρί­ζει ως ανθρω­πο­κτο­νία εκ προ­θέ­σεως τον θάνατο του Μαν­δη­λαρά, κατο­νο­μά­ζει ως ηθικούς αυτουρ­γούς τούς Παπα­δό­πουλο και Λαδά αλλά η υπόθεση τίθεται τελικώς στο αρχείο.

«Εμφο­ρού­με­νος υπό κομ­μου­νι­στι­κών φρο­νη­μά­των»

Ο Νικη­φό­ρος Μαν­δη­λα­ράς γεν­νή­θηκε το 1928 στην Κόρωνο Νάξου και από τα νεανικά του χρόνια επέ­δειξε αγω­νι­στική στάση. Στην Κατοχή ανήκε στην ΕΠΟΝ ενώ ως μαθητής στο γυμνά­σιο Σύρου «ετύγ­χανε πλήρως κατηρ­τι­σμέ­νος εις την κομ­μου­νι­στι­κήν ιδε­ο­λο­γίαν» και «ενήργει προ­πα­γάνδα και προ­συ­λη­τι­σμόν των νέων εις τον κομ­μου­νι­σμόν», όπως ανα­φέ­ρε­ται στα «Δελτία δράσης» και στα απόρ­ρητα σημειώ­ματα της Υπη­ρε­σίας Πλη­ρο­φο­ριών της Γενικής Ασφά­λειας που υπάρ­χουν στον φάκελό του. Ο Μαν­δη­λα­ράς λόγω της μεγάλης δρα­στη­ριό­τη­τας και της μαχη­τι­κό­τη­τάς του ήταν σταθερά στο «μικρο­σκό­πιο» της Αστυ­νο­μίας. Μάλιστα όπως προ­κύ­πτει από τα ενη­με­ρω­τικά σημειώ­ματα που έφθαναν στην Υπη­ρε­σία Πλη­ρο­φο­ριών την περίοδο 1966-67, υπήρχε συγκε­κρι­μέ­νος αστυ­φύ­λα­κας ο οποίος τον παρα­κο­λου­θούσε στις συγκε­ντρώ­σεις που ελάμ­βανε μέρος, στις συνα­ντή­σεις που έκανε κ.λπ.

Το 1949 είχε συντά­ξει υπό­μνημα προς τον Βασιλιά, τον ΟΗΕ κ.λπ. «διά την απο­φυ­λά­κι­σιν του κομ­μου­νι­στού Γλέζου Εμμα­νουήλ, όστις είχε τότε κατα­δι­κα­σθή εις την εσχάτην των ποινών».

Τελεί­ωσε τη Νομική Σχολή Αθηνών το 1954 και ως δικη­γό­ρος δια­κρί­θηκε πολύ σύντομα για τη μαχη­τική του δράση στην υπε­ρά­σπιση των δημο­κρα­τι­κών δικαιω­μά­των και των συνταγ­μα­τι­κών ελευ­θε­ριών. Ηταν δυνα­μι­κός, αφο­σιω­μέ­νος και ακού­ρα­στος, πλη­θω­ρική προ­σω­πι­κό­τητα με μεγάλες κοι­νω­νι­κές ευαι­σθη­σίες και πνευ­μα­τώ­δης. Στις μεγάλες δίκες του 1960 ήταν δικη­γό­ρος υπε­ρά­σπι­σης των υπό­δι­κων κομ­μου­νι­στών μεταξύ των οποίων και ο Χαρί­λαος Φλω­ρά­κης ενώ το 1961 ήταν υπο­ψή­φιος βου­λευ­τής Κυκλά­δων με τον συνα­σπι­σμό κομ­μά­των – μεταξύ των οποίων και η ΕΔΑ – του ΠΑΜΕ (Παν­δη­μο­κρα­τικό Αγρο­τικό Μέτωπο Ελλάδος). Ο Μαν­δη­λα­ράς ήταν κοντά στην Ενωση Κέντρου, χωρίς ωστόσο να είναι υπο­ψή­φιός της στις εκλογές του 1963 και του 1964 ενώ παίρνει δρα­στή­ριο μέρος στις μεγάλες κινη­το­ποι­ή­σεις των Ιου­λια­νών του 1965, υπε­ρα­σπι­ζό­με­νος παράλ­ληλα όσους διώ­κο­νταν για την πολι­τική και συν­δι­κα­λι­στική τους δράση ανά την Ελλάδα και εκφω­νώ­ντας πύρι­νους λόγους κατά του Παλα­τιού και των Απο­στα­τών.

Τον Μάρτιο του 1966 ήταν συνή­γο­ρος υπε­ρά­σπι­σης στη δίκη της ηγεσίας της Εθνικής Φοι­τη­τι­κής Ενωσης Ελλάδας (Περ. Πάγκα­λος, Ι. Μάνος, Μ. Τσαγ­γα­ρά­κης, Δ. Μπέσσας, Μ. Παπού­λιας) και μέχρι την εκδή­λωση του πρα­ξι­κο­πή­μα­τος θα κυριαρ­χή­σει στους αγώνες για την υπε­ρά­σπιση της Δημο­κρα­τίας, ενώ θα δια­κρι­θεί στη μεγάλη δίκη του «ΑΣΠΙΔΑ» κεραυ­νο­βο­λώ­ντας τους στρα­το­δί­κες και τους στρα­τιω­τι­κούς μάρ­τυ­ρες κατη­γο­ρίας, κάποιοι εκ των οποίων λίγο καιρό αργό­τερα θα έχουν πρω­τα­γω­νι­στικό ρόλο στο πρα­ξι­κό­πημα.

Ο Μαν­δη­λα­ράς θα δεχθεί απειλές ενώ εξορ­γί­ζει τους στρα­το­δί­κες εμφα­νί­ζο­ντας στο δικα­στή­ριο ψυχια­τρική γνω­μά­τευση σύμφωνα με την οποία ο μετέ­πειτα πρα­ξι­κο­πη­μα­τίας Γεώρ­γιος Παπα­δό­που­λος πάσχει από σχι­ζο­φρέ­νεια. Ο ψυχί­α­τρος που εξέδωσε τη γνω­μά­τευση θα βρεθεί την 21η Απρι­λίου 1967 κρε­μα­σμέ­νος στην κλινική του. Ο Μαν­δη­λα­ράς θα ήταν υπο­ψή­φιος με την Ενωση Κέντρου στις Κυκλά­δες στις εκλογές που είχαν προ­γραμ­μα­τι­σθεί για τον Μάιο του 1967, όμως τον πρό­λα­βαν οι συνταγ­μα­τάρ­χες. Από τις τελευ­ταίες του εμφα­νί­σεις ήταν η συμ­με­τοχή του στη συγκέ­ντρωση της Ενωσης Δημο­κρα­τι­κών Δικη­γό­ρων Ελλάδος στο «Ακροπόλ», στην οποία πρω­το­στα­τούσε. Σε μια συγκέ­ντρωση η οποία, αν και είχε απα­γο­ρευ­θεί από την Αστυ­νο­μία, έγινε με τον μαχη­τικό δικη­γόρο να καταγ­γέλ­λει το παρα­κρά­τος και τους σκο­τει­νούς μηχα­νι­σμούς του, οι οποίοι όμως είχαν ήδη προ­γρά­ψει τον Νικη­φόρο Μαν­δη­λαρά.

ΒΗΜΑ

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.