Προσφυγόπουλα και ροδιτόπουλα στην ίδια δράση προβολής της ανθρωπιάς και του φιλόξενου τόπου

Γρά­φει

ο Νε­κτά­ριος Κα­λο­γή­ρου

Η ζω­γρα­φιά πραγ­μα­τι­κά ξε­χώ­ρι­ζε με­τα­ξύ των άλλων δη­μιουρ­γιών των παι­διών.  Ηταν η ει­κό­να μιας τε­τρα­με­λούς οι­κο­γέ­νειας που βά­δι­ζε στα βουνά και σε κά­ποια πλα­γιά ένας σκορ­πιός δά­γκω­σε τη μη­τέ­ρα. Η δια­δρο­μή στα βουνά δεν ήταν εκ­δρο­μή, αλλά τμήμα της μα­κράς πο­ρεί­ας που ακο­λού­θη­σαν τα μέλη της για να ξε­φύ­γουν από την εμπό­λε­μη ζώνη της Συ­ρί­ας, να διέλ­θουν τα τουρ­κι­κά εδάφη, να πε­ρά­σουν στην Ελ­λά­δα και τε­λι­κά να κα­τα­λή­ξουν στη Ρόδο. Η συ­γκλο­νι­στι­κή δράση «ani-mate and meet the other» που κο­ρυ­φώ­θη­κε την πε­ρα­σμέ­νη εβδο­μά­δα στο νησί, έδει­ξε σε όλη της τη διά­στα­ση την αγω­νία της προ­σφυ­γιάς, αλλά και τη με­γά­λη αγκα­λιά της Ρόδου που άνοι­ξε για τους «ξέ­νους».

Στη δράση «ani-mate and meet the others» τα προ­σφυ­γό­που­λα μαζί με τα ρο­δι­τό­που­λα συλ­λει­τούρ­γη­σαν δη­μιουρ­γώ­ντας ει­κό­νες για τις ανά­γκες έκ­θε­σης ζω­γρα­φι­κής, δη­μιούρ­γη­σαν πα­ρα­στά­σεις θε­ά­τρου σκιών, σκη­νο­θέ­τη­σαν ται­νί­ες μι­κρού μή­κους και κα­τά­φε­ραν να δεί­ξουν ότι τα παι­διά έχουν την ικα­νό­τη­τα να επι­κοι­νω­νούν, ακόμα κι αν δεν ομι­λούν την ίδια γλώσ­σα. Αλ­λω­στε οι λέ­ξεις πε­ρισ­σεύ­ουν όταν οι ει­κό­νες είναι τόσο ηχη­ρές. Τα προ­σφυ­γό­που­λα ζω­γρά­φι­σαν βόμ­βες να πέ­φτουν σε σπί­τια, έδει­ξαν θυ­μω­μέ­νους στρα­τιώ­τες, θά­λασ­σες με κύ­μα­τα και αν­θρώ­πους να βου­λιά­ζουν σε βυ­θούς. Βέ­βαια, στα παι­δι­κά τους μάτια, ο βυθός πα­ρέ­μει­νε όμορ­φος, γε­μά­τος χτα­πό­δια και ψάρια (όπως φά­νη­κε σε μία από τις ζω­γρα­φιές), έστω κι αν στον ίδιο βυθό κά­ποιοι άλλοι έχα­ναν τη ζωή τους.

Η αγω­νία της φυγής μα­κριά από το θά­να­το ζω­ντά­νε­ψε από τους συ­ντε­λε­στές «ani-mate and meet the other» και έδωσε την ευ­και­ρία στα ρο­δι­τό­που­λα να γευ­τούν κάτι από εκεί­να που τα προ­σφυ­γό­που­λα έζη­σαν μέχρι να φτά­σουν σε αν­θρώ­πι­νο έδα­φος. Το απο­τέ­λε­σμα της όλης δρά­σης ήταν πραγ­μα­τι­κά εντυ­πω­σια­κό και ταυ­τό­χρο­να έδει­ξε κάτι το με­γα­λειώ­δες. Εδει­ξε ότι η Ρόδος είναι ένα φι­λό­ξε­νο, σταυ­ρο­δρό­μι που απο­δέ­χε­ται και σέ­βε­ται πλή­ρως τη δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τα εκεί­νων που έρ­χο­νται από δύση και ανα­το­λή.

Κα­νέ­νας πρό­σφυ­γας στη Ρόδο δεν ένιω­σε ανε­πι­θύ­μη­τος. Κα­νέ­νας μέχρι σή­με­ρα δεν έκανε λόγο για ρα­τσι­στι­κή συ­μπε­ρι­φο­ρά, ούτε και ποτέ κά­ποιος έφτα­σε σε ση­μείο να νιώ­σει εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νος από θεούς και αν­θρώ­πους. Όλα αυτά στη Ρόδο. Εδώ, όπου οι εθε­λο­ντές δου­λεύ­ουν διαρ­κώς για να βοη­θή­σουν εκεί­νους που έχα­σαν τα πάντα. Εδώ, όπου δεν υπάρ­χουν λοξές μα­τιές στο δρόμο. Πρό­σφυ­γες και Ρο­δί­τες, βα­δί­ζο­ντας αντι­κρι­στά στο πε­ζο­δρό­μιο, πλάι στη θά­λασ­σα (λόγω της θέσης του χώρου φι­λο­ξε­νί­ας), χαι­ρε­τιού­νται με ει­λι­κρί­νεια και εγκαρ­διό­τη­τα. Η μία πλευ­ρά σέ­βε­ται την αγω­νία και η άλλη την αν­θρω­πιά. Αυτό συμ­βαί­νει κα­θη­με­ρι­νά στο νησί.  Εδώ, όπου υπο­τί­θε­ται «η κοι­νω­νία πε­ρι­στρέ­φε­ται απο­κλει­στι­κά και μόνο γύρω από την πα­ρα­γω­γή πλού­του και αδια­φο­ρεί για τα υπό­λοι­πα».  Αυτή η φράση που ει­πώ­θη­κε, βι­ντε­ο­σκο­πή­θη­κε και προ­βλή­θη­κε στη διάρ­κεια της δρά­σης, ήταν από τις πιο ατυ­χείς στιγ­μές της δου­λειάς που έγινε. Ει­πώ­θη­κε από μια φοι­τή­τρια και εν­σω­μα­τώ­θη­κε σ’ ένα από τα μι­κρού μή­κους ντο­κι­μα­ντέρ που προ­βλή­θη­καν στο Δη­μο­τι­κό Θέ­α­τρο Ρόδου. Τα λόγια αυτής της κο­πέ­λας θα τα­ξι­δέ­ψουν σε όλες τις αί­θου­σες προ­βο­λής και στα σί­γου­ρα θα δια­στρε­βλώ­σουν τη δου­λειά που γί­νε­ται στο νησί. Βέ­βαια, εκεί­νοι που ανέ­κα­θεν δού­λευαν, δου­λεύ­ουν και θα δου­λεύ­ουν στο πλευ­ρό των προ­σφύ­γων και θα πα­ρα­μεί­νουν πι­στοί στο έργο τους αυτό, πα­ρα­βλέ­πο­ντας τους άστο­χους χα­ρα­κτη­ρι­σμούς. Σί­γου­ρα τα λόγια αυτής της κο­πέ­λας δεν αντι­κα­το­πτρί­ζουν τη σπου­δαία δου­λειά της ομά­δας «ani-mate and meet the other», όπως και δεν θα δεί­ξουν ποτέ ότι ο χα­ρα­κτη­ρι­σμός «ξένος» για του Ρο­δί­τες υπάρ­χει μόνο ως προσ­διο­ρι­στι­κό της γε­ω­γρα­φι­κής κα­τα­γω­γής κι όχι της αν­θρώ­πι­νης υπό­στα­σης.

Πρέ­πει να ση­μειω­θεί ότι τα έξοδα του «Ani-Mate & Meet the Other» κα­λύ­φθη­καν από το START – Create Cultural Change, ένα πρό­γραμ­μα του Ιδρύ­μα­τος Robert Bosch Stiftung, σε συ­νερ­γα­σία με το Ιν­στι­τού­το Goethe Θεσ­σα­λο­νί­κης και την Ένωση Κοι­νω­νι­κο­πο­λι­τι­στι­κών Κέ­ντρων Γερ­μα­νί­ας (Bundesvereinigung Soziokultureller Zentren e.V.). Η δράση απο­τε­λεί μια ανε­ξάρ­τη­τη κοι­νω­νι­κο­πο­λι­τι­στι­κή πρω­το­βου­λία με τη συ­νερ­γα­σία μιας ομά­δας νέων αν­θρώ­πων, η οποία υπε­ρα­σπί­ζε­ται το δι­καί­ω­μα των παι­διών προ­σφύ­γων στην εκ­παί­δευ­ση και την δια­πο­λι­τι­σμι­κή συ­νύ­παρ­ξη μι­κρών και με­γά­λων στη Ρόδο.