Το υπουργείο στέλνει στα θρανία 3.000 θεολόγους

Στα θρανία για να «μάθουν» το νέο μοντέλο διδα­σκα­λίας των Θρη­σκευ­τι­κών άρχισαν να κάθο­νται από την περα­σμένη εβδο­μάδα 3.000 θεο­λό­γοι σε όλη τη χώρα, οι οποίοι κλή­θη­καν από το Ινστι­τούτο Εκπαι­δευ­τι­κής Πολι­τι­κής (ΙΕΠ) σε υπο­χρε­ω­τική επι­μόρ­φωση.

Η εντολή του υπουρ­γείου Παι­δείας που μετέ­φε­ραν οι επι­μορ­φω­τές στους θεο­λό­γους και στους καθη­γη­τές άλλων ειδι­κο­τή­των που διδά­σκουν το μάθημα αυτό ήταν η εξής:

¢ Το μάθημα των Θρη­σκευ­τι­κών θα είναι ένα μάθημα με ορθό­δοξο άξονα αλλά εκσυγ­χρο­νί­ζε­ται, αποκτά ανοίγ­ματα στα κοι­νω­νικά και πολι­τι­σμικά περι­βάλ­λο­ντα των μαθητών. Η ορθο­δο­ξία δηλαδή μπαίνει δίπλα και απέ­να­ντι με τις άλλες χρι­στια­νι­κές θρη­σκευ­τι­κές παρα­δό­σεις. Συζη­τάει και συν­δια­λέ­γε­ται μαζί τους.

¢ Στο μάθημα εισά­γο­νται νέες εκπαι­δευ­τι­κές μέθοδοι. Καταρ­γεί­ται ο τρόπος της «μετω­πι­κής» διδα­σκα­λίας και αντι­κα­θί­στα­ται με το μοντέλο της διδα­κτι­κής μέσω της έρευνας.

¢ Η διδα­σκα­λία θα γίνεται με τη χρήση νέων τεχνι­κών μάθησης, με έμφαση στη βιω­μα­τική και διε­ρευ­νη­τική προ­σέγ­γιση.

¢ Η προ­σέγ­γιση των θεμάτων αλλάζει ριζικά, καθώς οι μαθητές δεν θα παίρ­νουν «μαση­μένη τροφή» αλλά θα καλού­νται να ερευ­νή­σουν τα πάντα, με στόχο την καλύ­τερη κατα­νό­ηση της ύλης.

Το κρίσιμο ερώτημα

Το πιο κρίσιμο σημείο, αυτό για το οποίο το υπουρ­γείο Παι­δείας δεν έχει κατα­λή­ξει ακόμη, είναι αν το μάθημα των Θρη­σκευ­τι­κών θα έχει υπο­χρε­ω­τικό ή προ­αι­ρε­τικό χαρα­κτήρα.

Υπέρ της προ­αι­ρε­τι­κό­τη­τας του μαθή­μα­τος με τη σημε­ρινή του μορφή είχε ταχθεί ως γνωστόν ο τέως υπουρ­γός Παι­δείας κ. Νίκος Φίλης. Ο κ. Φίλης έχει ταχθεί με καθαρό λόγο υπέρ της ανα­μόρ­φω­σης του μαθή­μα­τος ως προ­ϋ­πό­θεση για να παρα­μεί­νει υπο­χρε­ω­τική η διδα­σκα­λία του σε όλους τους μαθητές. Σε αντί­θετη περί­πτωση, είχε πει, αυτό θα μετα­τρα­πεί σε προ­αι­ρε­τικό.

Αυτά έλεγε ο κ. Φίλης. Επειδή όμως ο υπουρ­γός Παι­δείας άλλαξε, εξαι­τίας αυτής της αντι­πα­ρά­θε­σής του με την Εκκλη­σία που πήρε μέγι­στες πολι­τι­κές δια­στά­σεις, το ευαί­σθητο αυτό σημείο παρα­μέ­νει μέχρι σήμερα ανοιχτό και επα­φί­ε­ται πλέον στην κρίση του κ. Γαβρό­γλου να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά, και μάλιστα χωρίς να κάψει κανέναν.

Με βάση τον σχε­δια­σμό που έχει κάνει το ΙΕΠ για τη νέα προ­σέγ­γιση στη διδα­σκα­λία των Θρη­σκευ­τι­κών, έχει δια­μορ­φω­θεί ένα πρό­γραμμα σπουδών το οποίο έχει επί­κε­ντρο τη θρη­σκευ­τική παρά­δοση του τόπου, την παρά­δοση της ορθό­δο­ξης χρι­στια­νι­κής Εκκλη­σίας όπως αυτή απο­τυ­πώ­νε­ται στη ζωή και στα μνημεία του πολι­τι­σμού του.

Οπως είπαν στο «Βήμα της Κυρια­κής» επι­μορ­φω­τές που κλή­θη­καν να μετα­φέ­ρουν στους θεο­λό­γους τις ανάγκες του ανα­μορ­φω­μέ­νου προ­γράμ­μα­τος σπουδών, το μάθημα των Θρη­σκευ­τι­κών θα είναι ένα μάθημα που θα υπερ­βαί­νει την κατή­χηση και την ομο­λο­γιακή ταυ­το­λο­γία. Το μάθημα θα πρέπει πλέον να υπη­ρε­τεί τους εξής στόχους:

1 Κάθε μαθητής, ανε­ξαρ­τή­τως της θρη­σκευ­τι­κής του ταυ­τό­τη­τας, οφείλει να γνω­ρί­ζει τη θρη­σκευ­τική παρά­δοση του τόπου κατα­γω­γής αλλά και της μόνιμης δια­μο­νής του. Αυτή είναι η πρώτη και βασική αρχή του μαθή­μα­τος.

2 Κάθε μαθητής είναι ανα­γκαίο να γνω­ρί­ζει τις μεγάλες χρι­στια­νι­κές παρα­δό­σεις που συνα­ντώ­νται στην Ευρώπη και γενι­κό­τερα στον κόσμο, εκτός της Ορθο­δο­ξίας, όπως ο ρωμαιο­κα­θο­λι­κι­σμός και ο προ­τε­στα­ντι­σμός με τις βασικές του ομο­λο­γίες.

3 Η διδα­σκα­λία του μαθή­μα­τος θα περι­λαμ­βά­νει στοι­χεία από τα μεγάλα θρη­σκεύ­ματα και ιδίως όσα ενδια­φέ­ρουν την ελλη­νική κοι­νω­νία περισ­σό­τερο, δηλαδή τις μονο­θεϊ­στι­κές παρα­δό­σεις του ιου­δαϊ­σμού και του ισλάμ, καθώς και άλλες θρη­σκείες που κατά τόπους ή κατά περί­πτωση κρί­νε­ται ότι παρου­σιά­ζουν σήμερα αυξη­μένο ενδια­φέ­ρον.

4 Η ορθό­δοξη χρι­στια­νική διδα­σκα­λία κατα­λαμ­βά­νει μεγάλο κομμάτι στο νέο πρό­γραμμα σπουδών, καθώς κρίθηκε ότι δεν μπορεί σε ένα ελλη­νικό σχολείο να μην είναι κεντρι­κός ο λόγος της ορθό­δο­ξης θεο­λο­γίας και παρά­δο­σης.

Το νέο πρό­γραμμα σπουδών για το μάθημα των Θρη­σκευ­τι­κών κινεί­ται πάνω σε νέο μαθη­σιακό μοντέλο, που περι­λαμ­βά­νει μια πολυ­ε­πί­πεδη πρόταση θρη­σκευ­τι­κής αγωγής η οποία οφείλει να αντα­πο­κρί­νε­ται στο σήμερα και στις σύγ­χρο­νες ανάγκες της κοι­νω­νίας. Στο επί­κε­ντρο της πρό­τα­σης μπορεί μεν να βρί­σκε­ται η ορθό­δοξη παρά­δοση, αλλά αυτή δια­φο­ρο­ποιεί­ται από την κατή­χηση, που είναι καθαρά έργο της Εκκλη­σίας.

Το νέο πρό­γραμμα σπουδών και τα βιβλία

Οι μεγάλες αλλαγές στο μάθημα των Θρη­σκευ­τι­κών αφορούν κυρίως τους τρόπους και τις τεχνι­κές διδα­σκα­λίας, όχι το περιε­χό­μενό του. Η προ­σέγ­γιση των θεμάτων αλλάζει ριζικά, καθώς ο καθη­γη­τής θα καλεί τον μαθητή να ερευ­νή­σει το θέμα που πραγ­μα­τεύ­ε­ται κάθε φορά το μάθημα ώστε να το κατα­νο­ή­σει μέσα από τη δική του προ­σω­πική έρευνα.

Τα σημε­ρινά βιβλία των Θρη­σκευ­τι­κών της Γ’ και της Δ’ Δημο­τι­κού έχουν κατη­χη­τικό τόνο. Οσο για τα βιβλία των τριών τάξεων του Γυμνα­σίου, αυτά δεν περι­λαμ­βά­νουν καμία αναφορά σε άλλα θρη­σκεύ­ματα.

Πώς είναι λοιπόν δυνατόν, ανα­ρω­τιέ­ται το υπουρ­γείο Παι­δείας, να φτάνει ο μαθητής στο Λύκειο και να συναντά εκείνη τη στιγμή, στα βιβλία των Θρη­σκευ­τι­κών, κάποια κεφά­λαια για άλλες θρη­σκείες, όταν από την Α’ τάξη του Δημο­τι­κού έχει στο διπλανό του θρανίο κάποιο παιδί με άλλον θρη­σκευ­τικό προ­σα­να­το­λι­σμό;

Τα νέα προ­γράμ­ματα σπουδών θα μπουν για να δοκι­μα­στούν εφέτος στο σχολείο. Αλλωστε ούτε ο χρόνος επι­τρέ­πει τη δυνα­τό­τητα συγ­γρα­φής νέων βιβλίων. Γι’ αυτό τα εγχει­ρί­δια που θα μπουν στα σχολεία από τον Σεπτέμ­βριο του 2017 για το μάθημα των Θρη­σκευ­τι­κών θα έχουν χαρα­κτήρα φακέλου. Θα περι­λαμ­βά­νουν όλα τα υλικά που αντα­πο­κρί­νο­νται στον κορμό των και­νούρ­γιων προ­γραμ­μά­των σπουδών. Δηλαδή, πηγές, κείμενα ανα­φο­ράς, παρα­δείγ­ματα βιω­μα­τικά, υλικό της θεο­λο­γι­κής επι­στή­μης και της ορθό­δο­ξης παρά­δο­σης, καθώς και ασκή­σεις – ερω­τή­σεις για τους μαθητές σχετικά με τη διορ­γά­νωση του μαθή­μα­τος. Ο φάκελος θα περιέ­χει πολύ μεγάλη χρήση υλικού, εικόνας, λογο­τε­χνι­κών ανα­φο­ρών, παρα­δό­σεων, πολι­τι­σμι­κών δεδο­μέ­νων.

Αυτό που θέλουν να πετύ­χουν τα νέα προ­γράμ­ματα σπουδών για το μάθημα των Θρη­σκευ­τι­κών είναι να οδη­γή­σουν τα παιδιά από τις πρώτες τάξεις του δημο­τι­κού, ώστε να δια­μορ­φώ­σουν στάση απο­δο­χής και σεβα­σμού προς τον κάθε δια­φο­ρε­τικό συμ­μα­θητή τους, θρη­σκευ­τικά ή πολι­τι­σμικά. Μόνο τότε θα μπο­ρέ­σει να δια­χει­ρι­στεί το παιδί ομαλά τη συμ­βί­ωση μαζί του ώστε να κατα­πο­λε­μη­θούν ο φανα­τι­σμός, η μισαλ­λο­δο­ξία και η επι­θε­τι­κό­τητα.

BHMA