Ανησυχία των ΗΠΑ-Τα τηλεγραφήματα «δείχνουν» και Αιγαίο-

Το «βαρο­με­τρικό χαμηλό» στις αμε­ρι­κα­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις απο­κα­λύ­πτει σήμερα η «Κ», μέσω σειράς διπλω­μα­τι­κών πλη­ρο­φο­ριών και τηλε­γρα­φη­μά­των, τα οποία βρί­σκο­νται στη διάθεση της εφη­με­ρί­δας. Αρκετές πηγές συγκλί­νουν στην εκτί­μηση ότι η αμε­ρι­κα­νο­τουρ­κική κόντρα για τον εξο­πλι­σμό των Κούρδων του YPG από την Ουά­σιγ­κτον θα μπο­ρούσε να δημιουρ­γή­σει συν­θή­κες εξα­γω­γής της κρίσης στο Αιγαίο και στην Κύπρο.

Στις πρό­σφα­τες επαφές που πραγ­μα­το­ποι­ή­σαν στην Ουά­σιγ­κτον στενοί συνερ­γά­τες του προ­έ­δρου της Τουρ­κίας, δεν κατόρ­θω­σαν να βρουν σημεία επαφής με τους Aμερικανούς αξιω­μα­τού­χους, κάτι το οποίο δεν θέτει σε κίνδυνο την επί­σκεψη του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, αλλά μετα­τρέ­πει τη συνά­ντησή του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντό­ναλντ Τραμπ σε γεγονός υψηλής πολι­τι­κής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας. Στην Ουά­σιγ­κτον μετέ­βη­σαν ο υπουρ­γός Δικαιο­σύ­νης Μπεκίρ Μποζ­ντάγ, ο εκπρό­σω­πος του Τούρκου προ­έ­δρου και προ­α­λει­φό­με­νος για το υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών Ιμπρα­χίμ Καλίν, ο αρχηγός της ΜΙΤ Χακάν Φιντάν και ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Χου­λουσί Ακάρ.

Η αμε­ρι­κα­νική πλευρά έθεσε, μεταξύ άλλων, ζήτημα Αιγαίου και Κύπρου, ιδίως προς τον κ. Καλίν. Ο Tούρκος αξιω­μα­τού­χος ανα­φέρ­θηκε και εκείνος στο ζήτημα, δίχως, ωστόσο, να εκφέρει άποψη. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, υψη­λό­βαθ­μες πηγές στο Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ φέρο­νται να χαρα­κτη­ρί­ζουν την τουρ­κική δρα­στη­ριό­τητα στην κυπριακή ΑΟΖ τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες «μη επι­βοη­θη­τική». Στην Αθήνα υπάρχει προ­βλη­μα­τι­σμός για το ενδε­χό­μενο εξα­γω­γής της αμε­ρι­κα­νο­τουρ­κι­κής κόντρας, που αφορά το συριακό ζήτημα, προς το Αιγαίο και την Κύπρο, η αμε­ρι­κα­νική πλευρά, όμως, παρέχει δια­βε­βαιώ­σεις ότι η Ουά­σιγ­κτον δεν πρό­κει­ται να επι­τρέ­ψει να συμβεί κάτι τέτοιο. Αν και υπάρ­χουν παρα­δείγ­ματα υπέρ αυτής της ερμη­νείας, καθώς τους προη­γού­με­νους μήνες η Ουά­σιγ­κτον παρε­νέβη με επι­τυ­χία προς την Τουρκία ώστε να στα­μα­τή­σει η κλι­μά­κωση στο Aιγαίο, αρκετοί εκτι­μούν ότι πλέον οι ΗΠΑ έχουν πολύ πιο περιο­ρι­σμένα περι­θώ­ρια λόγω του άσχημου υφι­στά­με­νου κλί­μα­τος, εξαι­τίας των Κούρδων και της εκκρε­μό­τη­τας Γκιου­λέν.

Ως προς το Κυπριακό, οι Αμε­ρι­κα­νοί δηλώ­νουν –και παρα­μέ­νουν– δια­τε­θει­μέ­νοι να στη­ρί­ξουν τη δια­δι­κα­σία επί­λυ­σής του, όμως είναι ξεκά­θαρο σε αυτούς ότι δεν το θεωρούν ζήτημα άμεσης προ­τε­ραιό­τη­τας. Ωστόσο, όπως ανα­φέ­ρουν στην «Κ» διπλω­μα­τι­κές πηγές, εφόσον οι συνο­μι­λίες προ­χω­ρή­σουν, δεν θα πρέπει να απο­κλεί­ε­ται η επί­σκεψη του υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών των ΗΠΑ ή ακόμη και του Aμερικανού αντι­προ­έ­δρου στη Λευ­κω­σία. Αξίζει να σημειω­θεί ότι τον Ιούνιο, εκτός απρο­ό­πτου, προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται να μεταβεί στις ΗΠΑ και ο πρό­ε­δρος της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας Νίκος Ανα­στα­σιά­δης, δίχως, πάντως, να υπάρ­χουν έως αυτή τη στιγμή πλη­ρο­φο­ρίες για συνά­ντησή του με τον κ. Τραμπ.

Ως προς τη Συρία, οι Αμε­ρι­κα­νοί κατέ­στη­σαν στους Τούρ­κους επι­σκέ­πτες σαφές ότι δεν είναι δια­τε­θει­μέ­νοι να αλλά­ξουν στάση έναντι των Κούρδων του YPG, του­λά­χι­στον μέχρις ότου ανα­κα­τα­λη­φθεί η Ράκα και εκδιω­χθούν οι τζι­χα­ντι­στές. Από την αμε­ρι­κα­νική πλευρά γίνεται προ­σπά­θεια να πει­σθούν οι Τούρκοι ότι η συνερ­γα­σία με τους Κούρ­δους θα είναι τακτι­κού και όχι στρα­τη­γι­κού χαρα­κτήρα, διευ­κρί­νιση που, πάντως, δεν ικα­νο­ποιεί την Αγκυρα. Κίνηση προ­σπά­θειας για τη δημιουρ­γία καλύ­τε­ρης ατμό­σφαι­ρας θεω­ρεί­ται το γεγονός ότι οι Αμε­ρι­κα­νοί αξιω­μα­τού­χοι απηύ­θυ­ναν πρό­σκληση στους Τούρ­κους επι­σκέ­πτες για φωτο­γρά­φιση με τον κ. Τραμπ, κάτι που είναι εντελώς ασυ­νή­θι­στο για τα δεδο­μένα του Λευκού Οίκου. Οι Τούρκοι, από την πλευρά τους, έθεσαν συνο­λικά ως ζήτημα τη σχε­δια­ζό­μενη επίθεση στη Ράκα με τη συμ­με­τοχή των –υπο­στη­ρι­ζό­με­νων από τις ΗΠΑ– Κούρδων, αλλά και το αίτημα της Αγκυρας για έκδοση του ιμάμη Φετου­λάχ Γκιου­λέν.

Η συνά­ντηση Τραμπ – Ερντο­γάν εύλογα προ­κα­λεί το ενδια­φέ­ρον και των Ευρω­παίων. Διπλω­μα­τι­κοί κύκλοι στο Βερο­λίνο εκτι­μούν ότι ο πρό­ε­δρος της Τουρ­κίας δεν πρό­κει­ται να κερ­δί­σει από τη σχε­δια­ζό­μενη επί­σκεψή του στην Ουά­σιγ­κτον σε κανένα από τα βασικά ζητή­ματα που θέτει (Συρία, Ιράκ, Γκιου­λέν). Οι ίδιοι κύκλοι ανα­φέ­ρουν ότι οι Αμε­ρι­κα­νοί έχουν, μάλιστα, ενο­χλη­θεί από τις πρό­σφα­τες τουρ­κι­κές αερο­πο­ρι­κές επι­δρο­μές ενα­ντίον των βάσεων του YPG στο όρος Καρα­τσόκ στη Συρία και κατά κουρ­δι­κών δυνά­μεων στο βόρειο Ιράκ.

Ως προς τα αμιγώς ελλη­νι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος ζητή­ματα, όπως είναι η δράση του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο, οι Γερ­μα­νοί εμφα­νί­ζο­νται απο­φα­σι­σμέ­νοι να στη­ρί­ξουν τη συνέ­χισή της του­λά­χι­στον μέχρι το τέλος του 2017. Ορι­σμέ­νες πηγές εκτι­μούν ότι εφόσον επα­νε­κλε­γεί, η κ. Αγκελα Μέρκελ δύσκολα θα αλλάξει τη στάση της στο συγκε­κρι­μένο ζήτημα.

Την ίδια ώρα, βέβαια, οι ελλη­νο­τουρ­κι­κές επαφές συνε­χί­ζο­νται, ενώ, χθες, όπως ανα­με­νό­ταν, έγινε σε καλό κλίμα στο Πεκίνο και η συνά­ντηση Τσίπρα – Ερντο­γάν, στην οποία ετέθη από την ελλη­νική πλευρά η ανάγκη σεβα­σμού των διεθνών συν­θη­κών, με τον Τούρκο πρόεδρο να φέρεται να ζητεί και εκείνος την πλήρη εφαρ­μογή της Συν­θή­κης της Λωζάν­νης. Σε ανα­λό­γως θετικό κλίμα επι­ση­μαί­νε­ται ότι είχαν συνα­ντη­θεί την Πέμπτη και οι αρχηγοί ΓΕΕΘΑ Ελλάδας και Τουρ­κίας, Ευ. Απο­στο­λά­κης και Χου­λουσί Ακάρ, ενώ επί­κει­ται και η επί­σκεψη του κ. Πρ. Παυ­λό­που­λου στην Αγκυρα.