Χαμηλοσυνταξιούχοι έχασαν έως και το 48% του εισοδήματος από την έναρξη της κρίσης

Εφιαλ­τικό φαντά­ζει για εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες συντα­ξιού­χους το εγγύς μέλλον, καθώς η πρό­σφατη συμ­φω­νία κυβέρ­νη­σης – πιστω­τών «κλεί­δωσε» ένα βαρύ πακέτο περι­κο­πών που εξαϋ­λώ­νει τα εισο­δή­ματά τους. Από το 2010 έως το 2019, οπότε θα εφαρ­μο­στεί η περι­κοπή των «προ­σω­πι­κών δια­φο­ρών», η συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των συντα­ξιού­χων θα έχει χάσει το 1/3 των συντά­ξεών της, ενώ υπάρ­χουν περι­πτώ­σεις, και μάλιστα αυτών με τα πλέον χαμηλά εισο­δή­ματα, που οι μειώ­σεις θα αγγί­ξουν το 50%.

Η «Κ» παρου­σιά­ζει σήμερα ενδει­κτικά παρα­δείγ­ματα σύμφωνα με τα οποία, από την έναρξη της κρίσης, οι συντα­ξιού­χοι χάνουν ακόμη και το 48% του ετήσιου εισο­δή­μα­τός τους από κύριες και επι­κου­ρι­κές συντά­ξεις. Οπως μάλιστα επι­ση­μαί­νει ο δικη­γό­ρος κ. Διο­νύ­σης Ρίζος, που ειδι­κεύ­ε­ται στα θέματα κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης, οι περι­κο­πές που προ­κύ­πτουν στις συντά­ξεις μετά τη συμ­φω­νία κυβέρ­νη­σης – πιστω­τών είναι οι μεγα­λύ­τε­ρες ποσο­τικά από την έναρξη της περιό­δου των μνη­μο­νίων. Θα ανα­τρέ­ψουν τον προ­γραμ­μα­τι­σμό και τη δια­βί­ωση του­λά­χι­στον 1 εκα­τομ­μυ­ρίου συντα­ξιού­χων, στους οποίους συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται χαμη­λο­συ­ντα­ξιού­χοι, δικαιού­χοι συντά­ξεων χηρείας και άτομα με ανα­πη­ρία, και θα ολο­κλη­ρώ­σουν την περι­κοπή του εισο­δή­μα­τός τους έως το 50% μέσα σε λιγό­τερο από 10 χρόνια.

Η παρούσα συμ­φω­νία οδηγεί σε περι­κο­πές μέχρι 300 ευρώ στις κύριες συντά­ξεις και έως 70 ευρώ στις επι­κου­ρι­κές. Οι τελευ­ταίες μπήκαν στο μείγμα των μέτρων για να βγει ο λογα­ρια­σμός (1% του ΑΕΠ) και να μη χάσουν οι κύριες το σύνολο της προ­σω­πι­κής τους δια­φο­ράς που αγγίζει σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις (ΟΑΕΕ – ΤΕΒΕ) το 39%. Οπως μάλιστα επι­ση­μαί­νει ο κ. Ρίζος, δίνει το τελειω­τικό χτύπημα σε χιλιά­δες συντα­ξιού­χους, μειώ­νο­ντας το εισό­δημά τους σωρευ­τικά έως και κατά 48%.

Για παρά­δειγμα, συντα­ξιού­χος του ΙΚΑ με 10.800 ένσημα (28η ασφα­λι­στική κλάση) το 2010 είχε εισο­δή­ματα από κύρια (1.720,79 ευρώ) και επι­κου­ρική σύνταξη (449,5 ευρώ) 30.384.1 ευρώ τον χρόνο. Το 2017, μετά τις συνε­χι­ζό­με­νες περι­κο­πές αλλά και την κατάρ­γηση των δώρων Χρι­στου­γέν­νων και Πάσχα και του επι­δό­μα­τος αδείας (13η και 14η σύνταξη) λαμ­βά­νει εισό­δημα από κύρια (1.351,04 ευρώ) και επι­κου­ρική (106,97 ευρώ) 17,496,12 ευρώ. Το 2019, το εισό­δημά του θα πέσει ακόμη χαμη­λό­τερα, στις 15.520,02 ευρώ τον χρόνο, καθώς η κύρια θα δια­μορ­φω­θεί στα 1.186,48 ευρώ (απώ­λειες σε σχέση με το 2010 της τάξης των 534,3 ευρώ ή 31%) και η επι­κου­ρική θα παρα­μεί­νει στα 106,97 ευρώ (μείωση 76% από το 2010).

Αντι­στοί­χως, γυναίκα συντα­ξιού­χος του ΙΚΑ που συντα­ξιο­δο­τή­θηκε ως μητέρα ανη­λί­κου με 9.900 ένσημα (21η ΑΚ), το 2010 έπαιρνε 1.141,7 ευρώ. Σήμερα, λαμ­βά­νει 1.049,1 ευρώ (-92,6 ευρώ), ενώ το 2019, μετά τον επα­νυ­πο­λο­γι­σμό και τις μειώ­σεις της νέας συμ­φω­νίας, η σύνταξή της θα μειωθεί επι­πλέον κατά 130,06 ευρώ και θα φθάσει στα 919,04 ευρώ. Από την αρχή της κρίσης θα χάσει 222,6 ευρώ τον μήνα, ήτοι το 19,4% της σύντα­ξής της. Η συγκε­κρι­μένη λαμ­βά­νει και επι­κου­ρική, η οποία μάλιστα ενώ δεν κόπηκε το 2016 θα κοπεί το 2019. Ετσι, από 339,13 ευρώ το 2010, έπεσε στα 151,4 ευρώ το 2017 και θα πέσει ακόμη χαμη­λό­τερα, στα 101,05 ευρώ το 2019, με τη συνο­λική απώλεια να ανέρ­χε­ται σε 237,9 ευρώ (-70%). Οι απώ­λειές της σε επίπεδο εισο­δή­μα­τος ανέρ­χο­νται σε 41,67%, καθώς ενώ το 2010 είχε συνο­λικό εισό­δημα 20.731,62 ευρώ, μετά από 20 και πλέον περι­κο­πές και αφού έχουν καταρ­γη­θεί η 13η και η 14η σύνταξη, θα πέσει το 2019 σε 12.241,08 ευρώ (-8.490,54 ευρώ).

Στην περί­πτωση δημο­σίου υπαλ­λή­λου πανε­πι­στη­μια­κής εκπαί­δευ­σης που συντα­ξιο­δο­τή­θηκε με 35ετία, η μείωση από την έναρξη της κρίσης έως σήμερα στην κύρια σύνταξη εκτι­μά­ται σε 374,83 ευρώ (από 1.344,39 ευρώ το 2010 στα 1.182,28 ευρώ το 2017 και στα 969,56 ευρώ το 2019). Αντι­στοί­χως, η επι­κου­ρική σύνταξη έχει πέσει από 301,2 ευρώ το 2010 σε 118,1 το 2017 (απώλεια 118,1 ευρώ ή 39,2%).

Μειώ­σεις της τάξης των 145,1 ευρώ (-59,6%) είχε από το 2010 στο 2017 και στο μέρισμα που λαμ­βά­νει από το Μετο­χικό Ταμείο Πολι­τι­κών Υπαλ­λή­λων, με απο­τέ­λε­σμα το συνο­λικό του εισό­δημα από 26.244,06 να πέσει σε 16.781,76 ευρώ το 2017 και να συρ­ρι­κνω­θεί σε 14.229,12 ευρώ το 2019 (-45,8%).

Τέλος, συντα­ξιού­χος του ΟΑΕΕ με 35ετία, ενώ το 2010 λάμβανε σύνταξη 1.481,2 ευρώ τον μήνα, το 2017 λαμ­βά­νει 1.231,16 ευρώ και το 2019 θα λάβει μόλις 1.009,58 ευρώ.

Αυξή­σεις εισφο­ρών κρύβει η συμ­φω­νία

Νέες ανα­τρο­πές με αυξή­σεις εισφο­ρών για 1,4 εκατ. ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες, αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νους, για­τρούς, μηχα­νι­κούς, δικη­γό­ρους, καθώς και αγρότες «κρύβει» η νέα συμ­φω­νία κυβέρ­νη­σης – δανει­στών. Οι αυξή­σεις μάλιστα έρχο­νται ένα χρόνο πριν από τις μειώ­σεις συντά­ξεων, το 2018, και περνούν μέσα από την αύξηση της βάσης υπο­λο­γι­σμού των εισφο­ρών. Ενώ δηλαδή εντός του 2017 υλο­ποιεί­ται ο νόμος Κατρού­γκα­λου και οι εισφο­ρές υπο­λο­γί­ζο­νται για όλους ως ποσοστό επί του καθαρού φορο­λο­γη­τέου απο­τε­λέ­σμα­τος του προη­γού­με­νου έτους, ήτοι έσοδα μείον δαπάνες και εισφο­ρές, ένα χρόνο μετά, το 2018, θα υπάρξει και νέα αλλαγή, ώστε η ποσο­στιαία εισφορά (π.χ. 27% για κύρια ασφά­λιση και υγεία) να επι­βάλ­λε­ται στο εισό­δημα του προη­γού­με­νου χρόνου, πριν όμως αφαι­ρε­θούν οι ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές.

Οι ειδικοί εκτι­μούν ότι η αύξηση της βάσης υπο­λο­γι­σμού ενδέ­χε­ται να αγγίξει και τις οκτώ ποσο­στιαίες μονάδες, γεγονός που θα κατα­στή­σει σχεδόν ασύμ­φορη την ασφά­λιση…

Ο λογα­ρια­σμός βγάζει, σύμφωνα με τους πρώτους υπο­λο­γι­σμούς, αυξή­σεις εισφο­ρών κατά 110 ευρώ κατά μέσον όρο τον μήνα. Ενδέ­χε­ται δε να ανεβεί ακόμη περισ­σό­τερο, σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών με ετήσιο εισό­δημα από 7.033 ευρώ και πάνω.

Για παρά­δειγμα, ελεύ­θε­ρος επαγ­γελ­μα­τίας, π.χ. έμπορος με ακα­θά­ρι­στο εισό­δημα προ φόρου το 2016 στις 8.500 ευρώ και καθαρό στις 7.000, σύμφωνα με τον νόμο Κατρού­γκα­λου, καλεί­ται να κατα­βάλ­λει τον μήνα για κύρια ασφά­λιση και υγεία (20% συν 6,95% αντί­στοιχα) τις κατώ­τε­ρες δυνατές εισφο­ρές, ήτοι 157,9 ευρώ.

Εφόσον από την 1η Ιανουα­ρίου του 2018 αλλάξει η βάση υπο­λο­γι­σμού των εισφο­ρών και ο υπο­λο­γι­σμός γίνεται πλέον στο ακα­θά­ρι­στο ετήσιο εισό­δημα, οι εισφο­ρές του θα αυξη­θούν στα 191 ευρώ μήνα ή επι­πλέον 33,1 ευρώ που αντι­στοι­χούν σε αύξηση της τάξης του 18%.

Μάλιστα, οι νέες εισφο­ρές αυξά­νο­νται με …γεω­με­τρική πρόοδο, όσο μεγα­λύ­τερα είναι τα εισο­δή­ματα. Ετσι, δικη­γό­ρος με καθαρό φορο­λο­γη­τέο εισό­δημα το 2016 στις 52.000 ευρώ και εισό­δημα προ φόρου 70.000 ευρώ, σύμφωνα με την ισχύ­ουσα σήμερα νομο­θε­σία πλη­ρώ­νει εισφο­ρές 1.207 ευρώ τον μήνα. Εφόσον από την 1/1/2018 αλλάξει η βάση υπο­λο­γι­σμού των εισφο­ρών, θα κληθεί να πλη­ρώ­νει επι­πλέον 558 ευρώ τον μήνα, δηλαδή μηνιαίες εισφο­ρές της τάξης των 1.765 ευρώ, αυξη­μέ­νες κατά 32%/μήνα, επι­πλέον 558 ευρώ.

Προ­κει­μέ­νου να περιο­ρι­στούν οι υπέ­ρο­γκες αυξή­σεις ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών, εξε­τά­ζε­ται να εφαρ­μο­στεί μετα­βα­τική περί­ο­δος ενός έτους, όπου θα δίνεται έκπτωση 15% για το 2018 για όλους τους ασφα­λι­σμέ­νους. Από το 2019 δεν θα υπάρχει καμία έκπτωση.

Καθη­με­ρινή