Το νέο μοντέλο της ευρωπαϊκής συνοριοφυλακής

Περι­πο­λίες πολυ­ε­θνι­κών ευρω­παϊ­κών πλη­ρω­μά­των στη Μεσό­γειο και δυνα­τό­τητα μακρό­χρο­νης παρα­χώ­ρη­σης ή ενδε­χο­μέ­νως και μίσθω­σης σκαφών από κράτη-μέλη της Ε.Ε. αλλά και ιδιω­τι­κές εται­ρείες περι­λαμ­βά­νει το νέο μοντέλο της ευρω­παϊ­κής συνο­ριο­φυ­λα­κής, που αναλύει σε συνέ­ντευξή του στην «Κ» ο εκτε­λε­στι­κός διευ­θυ­ντής του Frontex Fabrice Leggeri.

Οπως εξηγεί ο επι­κε­φα­λής της υπη­ρε­σίας, με αυτήν τη μέθοδο εξο­πλι­σμού και δια­νο­μής του ανθρω­πί­νου δυνα­μι­κού λιμε­νι­κών και συνο­ριο­φυ­λά­κων η υπη­ρε­σία δεν θα καλεί­ται να καλύψει νέα κενά ανά κάθε μήνα, όπως συνέ­βαινε μέχρι σήμερα.

Μια πρώτη κίνηση προς αυτή την κατεύ­θυνση ήταν η άφιξη του φιν­λαν­δι­κού περι­πο­λι­κού «Merikarhu» στις ελλη­νι­κές θάλασ­σες. Λιμε­νι­κοί και συνο­ριο­φύ­λα­κες επτά κρατών-μελών της Ε.Ε. (Γερ­μα­νία, Πολωνία, Λετονία, Λιθουα­νία, Εσθονία, Ρου­μα­νία και Ελλάδα) απαρ­τί­ζουν τα 31 μέλη πλη­ρώ­μα­τος του σκάφους. Σκοπός του Frontex είναι αντί­στοι­χες πολυ­ε­θνι­κές ομάδες να επι­βι­βά­ζο­νται στο μέλλον και σε άλλα σκάφη της υπη­ρε­σίας, όπως ήδη συμ­βαί­νει και στη στεριά, όπου συχνά περι­πο­λούν μεικτά κλι­μά­κια.

Πρόοδος στην κατα­γραφή

Ο κ. Leggeri βρέθηκε την περα­σμένη εβδο­μάδα στην Ελλάδα και επι­σκέ­φθηκε τη Λέσβο, αλλά και τον Εβρο για να δια­πι­στώ­σει από κοντά τυχόν ανάγκες στην επι­τή­ρηση των συνόρων. «Οι ελλη­νι­κές αρχές με τη συν­δρομή του Frontex έχουν επι­δεί­ξει μεγάλη πρόοδο», λέει στην «Κ». «Οταν πήγα στη Λέσβο, είχα κατά νου τις εικόνες χάους από τον Σεπτέμ­βριο και τον Οκτώ­βριο του 2015, αλλά τώρα είδα ότι όλα λει­τουρ­γούν πιο επαγ­γελ­μα­τικά και οργα­νω­μένα», προ­σθέ­τει ανα­φε­ρό­με­νος στις δια­δι­κα­σίες κατα­γρα­φής, δακτυ­λο­σκό­πη­σης και ταυ­το­ποί­η­σης των νεοει­σερ­χό­με­νων προ­σφύ­γων και μετα­να­στών. Σχετικά με τον Εβρο, αφήνει ανοικτό το ενδε­χό­μενο παροχής επι­πλέον βοή­θειας σε θέματα παρα­κο­λού­θη­σης των συνόρων, εφόσον κριθεί σε συνεν­νό­ηση με τις ελλη­νι­κές αρχές ότι υπάρχει ανάγκη. Δεν διευ­κρι­νί­ζει πάντως τη μορφή που θα είχε ενδε­χο­μέ­νως αυτή η βοήθεια.

Ερω­τη­θείς για την ανη­συ­χία που έχει εκφρα­στεί κατά καιρούς για το ενδε­χό­μενο επι­στρο­φής Ευρω­παίων τζι­χα­ντι­στών μαχητών από τη Συρία, ο κ. Leggeri διευ­κρι­νί­ζει ότι ο Frontex δεν απο­τε­λεί υπη­ρε­σία πλη­ρο­φο­ριών. Ο ρόλος του, όπως λέει, είναι να συν­δρά­μει την ελλη­νική αστυ­νο­μία και τη Europol και σε υπο­θέ­σεις τρο­μο­κρα­τίας, χωρίς ωστόσο να υπο­κα­θι­στά τη δράση άλλων αρμο­δίων φορέων.

Σε αυτό το πλαίσιο ήδη από τον περα­σμένο Νοέμ­βριο τα στελέχη του Frontex που έχουν απο­σπα­στεί στην Ελλάδα μπορούν να διο­χε­τεύ­ουν στοι­χεία που συλ­λέ­γουν σε μια κοινή βάση δεδο­μέ­νων προ­σβά­σιμη από τη Europol και από αστυ­νο­μι­κές αρχές. Αυτά τα στοι­χεία μπορεί να περι­λαμ­βά­νουν αριθ­μούς κινητών τηλε­φώ­νων δια­κι­νη­τών ή πλα­στο­γρά­φων, αριθ­μούς κυκλο­φο­ρίας οχη­μά­των που συμ­με­τεί­χαν σε μετα­φορά ανθρώ­πων, ονόματα ή οποια­δή­ποτε άλλη λεπτο­μέ­ρεια παρέ­χουν οι δια­σω­θέ­ντες πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες κατά τις κατα­θέ­σεις τους.

Λίγες ημέρες πριν από την επί­σκεψη του κ. Leggeri σημειώ­θηκε στη Λέσβο ένα από τα πλέον πολύ­νε­κρα ναυάγια των τελευ­ταίων μηνών. Του­λά­χι­στον 16 άνθρω­ποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ μεταξύ των δια­σω­θέ­ντων βρι­σκό­ταν και μία γυναίκα σε προ­χω­ρη­μένη εγκυ­μο­σύνη. «Είναι πάντοτε σοκα­ρι­στικό να μετέχει το προ­σω­πικό μας στη διάσωση ναυαγών. Θέλω να τονίσω ότι η διά­σχιση της θάλασ­σας είναι ιδιαί­τερα επι­κίν­δυνη. Οι δια­κι­νη­τές δεν λένε στους ανθρώ­πους την αλήθεια. Μπορεί η στεριά να φαί­νε­ται κοντά από απέ­να­ντι, όμως δεν τους προει­δο­ποιούν για τους κιν­δύ­νους», λέει.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοι­χεία της υπη­ρε­σίας, από τις αρχές του χρόνου μέχρι και τα τέλη Μαρτίου τα σκάφη του Frontex συμ­με­τεί­χαν στη διάσωση 1.810 ανθρώ­πων στο Αιγαίο. Αντί­στοιχα, την ίδια περίοδο στο πλαίσιο της επι­χεί­ρη­σης «Triton» δια­σώ­θη­καν 4.599 που επι­χεί­ρη­σαν –κυρίως από τις ακτές της Βόρειας Αφρικής– να φθάσουν στην Ιταλία.

Η επι­τή­ρηση του περά­σμα­τος στην Κεντρική Μεσό­γειο, όπου οι ροές έχουν αυξηθεί κατά 30% το πρώτο τρίμηνο του 2017 σε σχέση με πέρυσι, απο­τε­λεί βασικό μέλημα της ευρω­παϊ­κής συνο­ριο­φυ­λα­κής. Ωστόσο, ο κ. Leggeri ξεκα­θά­ρισε σε συνα­ντή­σεις του με Ελληνες αξιω­μα­τού­χος ότι η υπη­ρε­σία θα συνε­χί­σει να συν­δρά­μει τις αρχές της χώρας τόσο στο Ανα­το­λικό Αιγαίο όσο και στα χερσαία σύνορα.