Τουρισμός δύο ταχυτήτων το 2017 στην Ελλάδα

Σε του­ρι­σμό δύο ταχυ­τή­των οδη­γεί­ται η Ελλάδα για το 2017, με διεύ­ρυνση της από­στα­σης μεταξύ θετικών και αρνη­τι­κών επι­δό­σεων σε κλάδους, επι­χει­ρή­σεις και προ­ο­ρι­σμούς.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων Ανδρέα Ανδρε­άδη, οι προ­κρα­τή­σεις για το 2017 κινού­νται σε θετικό πεδίο. Ομως η απο­στα­θε­ρο­ποί­ηση της Τουρ­κίας προ­κα­λεί ανη­συ­χία, καθώς σε βάθος χρόνου δεν απο­τε­λεί θετική εξέλιξη για τον του­ρι­σμό μας. Οδηγός των του­ρι­στι­κών εξε­λί­ξεων για τη φετινή χρονιά στη Μεσό­γειο ανα­δει­κνύ­ε­ται η ασφά­λεια ή ανα­σφά­λεια που θα εκπέμ­ψουν οι προ­ο­ρι­σμοί που τρο­φο­δο­τού­νται από τις ίδιες αγορές επι­σκε­πτών. Ηδη, μεγάλο μέρος των κρα­τή­σεων που χάνει η Τουρκία, λόγω των δια­δο­χι­κών τρο­μο­κρα­τι­κών επι­θέ­σεων, κατευ­θύ­νε­ται σε άλλους προ­ο­ρι­σμούς.

Ειδι­κό­τερα, οι περιο­ρι­σμέ­νες επι­λο­γές απο­θέ­μα­τος ξενο­δο­χεια­κών κλινών σε ασφα­λείς προ­ο­ρι­σμούς για την προσεχή σεζόν στρέφει το ενδια­φέ­ρον των ξένων του­ρι­στι­κών οργα­νι­σμών στην Ελλάδα, στην Ισπανία, στην Κύπρο, στην Πορ­το­γα­λία αλλά ακόμη και στην Κροατία και στη Βουλ­γα­ρία. Σε αυτό το γενι­κό­τερο γεω­πο­λι­τικό περι­βάλ­λον ανα­σφά­λειας, η χώρα μας πριν καν υλο­ποι­ή­σει το επι­κοι­νω­νιακό της πρό­γραμμα στις ξένες αγορές κατα­γρά­φει κέρδη σε επίπεδο προ­κρα­τή­σεων από την πώληση των πακέτων μέσω των ξένων οργα­νι­σμών. Επίσης, αύξηση κατά 19% (ή κατά 3,6 εκατ.) κατα­γρά­φει ο μέχρι στιγμής προ­γραμ­μα­τι­σμός των αερο­πο­ρι­κών θέσεων στα περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια της χώρας για το 2017. Πρό­κει­ται για τον αρχικό προ­γραμ­μα­τι­σμό, ο οποίος θα ανα­θε­ω­ρη­θεί έως τα τέλη Ιανουα­ρίου. Τότε θα εκδοθεί ο τελικός προ­γραμ­μα­τι­σμός για τη θερινή περίοδο, ο οποίος με τη σειρά του θα υπό­κει­ται σε διαρκή προ­σαρ­μογή καθώς θα εξε­λίσ­σε­ται το πρό­γραμμα πτήσεων των εται­ρειών με αλλαγές, ακυ­ρώ­σεις ή προ­σθή­κες δρο­μο­λο­γίων. Το Ινστι­τούτο εξηγεί ότι τα σχετικά στοι­χεία απο­τε­λούν ένδειξη τάσεων και όχι βάση ακριβών προ­βλέ­ψεων για τα περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια ιδιαί­τερα, καθώς αφορούν σε προ­γραμ­μα­τι­σμό θέσεων και όχι σε κρα­τή­σεις από ξένους του­ρί­στες.

Από την άλλη, οι εκπρό­σω­ποι των φορέων της κρουα­ζιέ­ρας εκτι­μούν ότι η πτώση των αφίξεων των επι­σκε­πτών με κρουα­ζιε­ρό­πλοια στην Ελλάδα σε ποσοστό έως και 30% είναι μη ανα­στρέ­ψιμη. Αν επι­βε­βαιω­θούν οι εκτι­μή­σεις, οι πολ­λα­πλές αφίξεις στα ελλη­νικά λιμάνια από επι­βά­τες κρουα­ζιέ­ρας θα μειω­θούν έως και 1 εκατ. Η Ενωση Λιμένων Ελλάδος (ΕΛΙΜΕ), επι­κα­λού­μενη τεκ­μη­ριω­μέ­νες πλη­ρο­φο­ρίες τόσο από λιμάνια και σημα­ντι­κούς προ­ο­ρι­σμούς κρουα­ζιέ­ρας όσο και από παρά­γο­ντες της εγχώ­ριας βιο­μη­χα­νίας του κλάδου που αξιο­λο­γούν τις προ­κρα­τή­σεις και τον προ­γραμ­μα­τι­σμό των δρο­μο­λο­γίων του 2017, σημειώ­νει χαρα­κτη­ρι­στικά: «Φαί­νε­ται ότι η χρονιά που αρχί­σαμε να δια­νύ­ουμε δεν θα είναι ιδιαί­τερα ευνοϊκή για την κρουα­ζιέρα στην περιοχή μας». Η ΕΛΙΜΕ τονίζει ότι η απο­στα­θε­ρο­ποί­ηση της περιο­χής της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου, και ιδίως της Τουρ­κίας, αλλά και η ανά­δειξη νέων σημα­ντι­κών αγορών ανά­πτυ­ξης του κλάδου της κρουα­ζιέ­ρας διεθνώς, όπως η Ανατ. Ασία και η Αυστρα­λία, είναι πιθανόν να οδη­γή­σουν σε σημα­ντι­κές μειώ­σεις τόσο στις αφίξεις κρουα­ζιε­ρό­πλοιων όσο και στον αριθμό των επι­βα­τών στο σύνολο της χώρας και στους επι­μέ­ρους προ­ο­ρι­σμούς. Στο ίδιο μήκος κύματος στελέχη του κλάδου υπο­γραμ­μί­ζουν ότι η κρουα­ζιέρα στη χώρα μας θα πληγεί κυρίως από τις εξε­λί­ξεις στην Τουρκία και τα ζητή­ματα ασφα­λείας που έχουν εγερθεί για τη γει­το­νική χώρα, καθώς πολλά πακέτα συν­δύ­α­ζαν ελλη­νι­κούς και τουρ­κι­κούς προ­ο­ρι­σμούς.

Εξάλλου, ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ θεωρεί ότι η καλύ­τερη δια­χεί­ριση του μετα­να­στευ­τι­κού και προ­σφυ­γι­κού ζητή­μα­τος καθώς και η ομαλή ολο­κλή­ρωση της δεύ­τε­ρης αξιο­λό­γη­σης του ελλη­νι­κού προ­γράμ­μα­τος θα απο­τε­λέ­σουν σημα­ντι­κούς παρά­γο­ντες για τη δια­σφά­λιση θετικής πορείας για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό το 2017. Πάντως, σε ό,τι αφορά το προ­σφυ­γικό πιστεύει ότι συνε­χί­ζει στη συνεί­δηση των του­ρι­στών να συν­δέ­ε­ται με θέματα ασφα­λείας· άρα, τονίζει, πρέπει να εντα­θούν οι προ­σπά­θειες στην προ­ε­τοι­μα­σία και στη δια­χεί­ρισή του. Παράλ­ληλα, ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ υπο­στη­ρί­ζει ότι έχουν δημιουρ­γη­θεί δύο ταχύ­τη­τες στον ελλη­νικό του­ρι­σμό και στην αντα­γω­νι­στι­κό­τητα των επι­χει­ρή­σεων του τομέα και των προ­ο­ρι­σμών, μία τάση που φαί­νε­ται να παγιώ­νε­ται και στη φετινή σεζόν. Σύμφωνα με μελέτη που δημο­σιο­ποί­ησε, χθες, το Ινστι­τούτο του ΣΕΤΕ, η εξαι­ρε­τικά υψηλή φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος –ενός κατ’ εξοχήν εξα­γω­γι­κού προ­ϊ­ό­ντος– απο­τε­λεί σημα­ντικό ανα­σταλ­τικό παρά­γο­ντα στην περαι­τέρω ανά­πτυξη του τομέα. Επίσης, επι­βα­ρύ­νει υπέρ­με­τρα την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα, τα κίνητρα για επι­χει­ρείν, καθώς και το δια­θέ­σιμο εισό­δημα των εργα­ζο­μέ­νων, ενώ ταυ­τό­χρονα οδηγεί σε όξυνση της επο­χι­κό­τη­τας. Αν και οι επι­πτώ­σεις αυτές δια­τρέ­χουν το σύνολο των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων πλήτ­τουν ιδιαί­τερα τις πλέον αδύ­να­μες. Δηλαδή αυτές που δεν δια­θέ­τουν κάποιο αντα­γω­νι­στικό πλε­ο­νέ­κτημα, είτε με τη μορφή ίδιας ανα­γνω­ρί­σι­μης του­ρι­στι­κής ταυ­τό­τη­τας είτε με τη μορφή λει­τουρ­γίας σε δημο­φιλή προ­ο­ρι­σμό, που θα τους επι­τρέ­ψει να μετα­κυ­λί­σουν μέρος ή όλη την υψη­λό­τερη φορο­λό­γηση στον τελικό πελάτη και που θα διευ­κο­λύ­νει την προ­σαρ­μογή τους σε ένα συνεχώς μετα­βαλ­λό­μενο περι­βάλ­λον.

Στη μελέτη γίνεται και ανάλυση για τη συμβολή του του­ρι­στι­κού τομέα στην εθνική οικο­νο­μία. Oπως επι­ση­μαί­νει το Ινστι­τούτο, ο του­ρι­σμός «έχει γίνει ένας πραγ­μα­τικά εθνικός πρω­τα­θλη­τής στον αγώνα για μια εξω­στρεφή ελλη­νική οικο­νο­μία αφού περισ­σό­τερο από 90% των εσόδων του προ­έρ­χε­ται από το εξω­τε­ρικό». Σύμφωνα με τα στοι­χεία της Eρευνας Εργα­τι­κού Δυνα­μι­κού, στην αιχμή της σεζόν ο του­ρι­σμός απα­σχο­λεί πλέον περισ­σό­τερο από το 10% του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού της χώρας, είναι ο τρίτος τομέας σε αριθμό απα­σχο­λου­μέ­νων μετά το εμπόριο και το σύνολο του πρω­το­γε­νούς τομέα και μπροστά από τη μετα­ποί­ηση και τον δημόσιο τομέα. Απο­τε­λεί μέρος μιας δυνα­μικά ανα­πτυσ­σό­με­νης διεθνώς δρα­στη­ριό­τη­τας, που για το 2017 ανα­μέ­νε­ται σε παγκό­σμιο επίπεδο να ανα­πτυ­χθεί με ρυθμό άνω του 4%. Κατά το Ινστι­τούτο, αντί­θετα με τις συχνά εκφρα­ζό­με­νες απόψεις, ότι η ισχυρή ανά­πτυξη είναι μόνο η ανά­πτυξη που βασί­ζε­ται στον μετα­ποι­η­τικό τομέα, τα στοι­χεία για τις οικο­νο­μίες των κύριων αγορών μάς δεί­χνουν ότι η εισα­γωγή υπη­ρε­σιών, στις οποίες συγκα­τα­λέ­γε­ται και ο του­ρι­σμός, από τις χώρες αυτές ανα­μέ­νε­ται να ανα­πτυ­χθεί με ταχύ­τερο ρυθμό σε σχέση με το ΑΕΠ τους και την ιδιω­τική τους κατα­νά­λωση.

Δια­φή­μιση της Αθήνας ως κέντρου πολι­τι­σμού σε Γαλλία και Γερ­μα­νία

Το 2016 απο­δεί­χθηκε μία ακόμη θετική χρονιά για τον του­ρι­σμό της Αθήνας, ενώ οι εκτι­μή­σεις των αρμό­διων φορέων και για φέτος είναι ότι μπορεί να δια­τη­ρή­σει τη δυνα­μική του.

Με στόχο την περαι­τέρω προβολή της πρω­τεύ­ου­σας στις ξένες αγορές ως σύγ­χρο­νου κέντρου πολι­τι­σμού και ελκυ­στι­κού του­ρι­στι­κού προ­ο­ρι­σμού για όλο τον χρόνο, ο Δήμος Αθη­ναίων, η Αegean και ο Διεθνής Αερο­λι­μέ­νας Αθηνών απο­φά­σι­σαν να ενώσουν τις δυνά­μεις τους. Στο πλαίσιο αυτό εντάσ­σε­ται η υλο­ποί­ηση καμπά­νιας με την αξιο­ποί­ηση ψηφια­κών μέσων που εστιά­ζε­ται στην προ­ώ­θηση της Αθήνας ως πόλης που προ­σφέ­ρει αμέ­τρη­τες ταξι­διω­τι­κές επι­λο­γές. Ο σχε­δια­σμός της καλύ­πτει γεω­γρα­φικά τις μεγάλες πόλεις της Γερ­μα­νίας και της Γαλλίας, οι οποίες με βάση μελέτη απο­τε­λούν τις βασικές αγορές-στόχους για την Αθήνα.

Στην προ­σπά­θεια του­ρι­στι­κής ανά­καμ­ψης της πρω­τεύ­ου­σας, συνέ­βαλε καθο­ρι­στικά η Αegean, η οποία την τελευ­ταία τριετία προ­σέ­θεσε 40 δρο­μο­λό­για συν­δέ­ο­ντας την Αθήνα με προ­ο­ρι­σμούς του εξω­τε­ρι­κού. Παράλ­ληλα, η αύξηση των αφίξεων ανα­θέρ­μανε το εγχώριο και διεθνές επεν­δυ­τικό ενδια­φέ­ρον για τη λει­τουρ­γία νέων πολυ­τε­λών ξενο­δο­χεια­κών μονάδων. Στο πλαίσιο αυτό επα­να­λει­τούρ­γη­σαν ή δημιουρ­γή­θη­καν νέα ξενο­δο­χεία σε περιο­χές όπως πέριξ της πλα­τείας Συντάγ­μα­τος, της πλα­τείας Ομο­νοίας και της πλα­τείας Καραϊ­σκάκη.