Γ. Μαραγκος: «Το κεντρικό κράτος οφείλει να δώσει κίνητρα στους νησιώτες»

Κύριε Μαραγκέ θα ήθελα να ξεκι­νή­σουμε από τα οικο­νο­μικά των Δήμων. Είναι μια ‘πονε­μένη’ ιστορία που προ­βλη­μα­τί­ζει τους δημάρ­χους όλης της χώρας.

Μπο­ρούμε να δια­χω­ρί­σουμε τα οικο­νο­μικά για τους ΟΤΑ γενι­κό­τερα από τα οικο­νο­μικά των νησιω­τι­κών Δήμων. Είναι γεγονός πως το κεντρικό κράτος μετά την εφαρ­μογή του προ­γράμ­μα­τος ‘Καλ­λι­κρά­της’ έχει μετα­βι­βά­σει πάρα πολλές αρμο­διό­τη­τες στους Δήμους χωρίς την ανάλογη κοστο­λό­γηση και χωρίς την ανάλογη πίστωση πόρων προς την Τοπική Αυτο­διοί­κηση. Αυτό μας δημιουρ­γεί πολλά προ­βλή­ματα ως προς την υψηλής ποιό­τη­τας παροχή υπη­ρε­σιών προς τους δημότες μας. Υπάρ­χουν τομείς, όπως η κοι­νω­νική μέριμνα, η παιδεία κ.λπ. τα οποία καλού­μα­στε να υπο­στη­ρί­ξουμε και να χρη­μα­το­δο­τή­σουμε χωρίς να υπάρ­χουν πόροι από το κράτος. Αυτό είναι ένα ζητού­μενο καθώς και το γεγονός πως οι Δήμοι δεν έχουν οικο­νο­μική αυτο­τέ­λεια, κάτι το οποίο απο­τε­λεί πάγιο αίτημα της Τ.Α. ενώ ισχύει σε πολλές χώρες του εξω­τε­ρι­κού. Στο πλαίσιο της μεταρ­ρύθ­μι­σης και του νομο­σχε­δίου που προ­ε­τοι­μά­ζε­ται να έρθει στη Βουλή θα πρέπει να ληφθούν υπόψη αυτά τα ζητή­ματα.

Η αλήθεια είναι ότι βρι­σκό­μα­στε ενώπιον μιας νέας ‘μεταρ­ρύθ­μι­σης’ στην αυτο­διοί­κηση. Τελικά όμως ο ‘Καλ­λι­κρά­της’ βοήθησε σε τίποτα;

Ο ‘Καλ­λι­κρά­της’ συνέ­πεσε -ατυχώς- με μια πολύ δύσκολη και πολι­τική και οικο­νο­μική περίοδο για την χώρα. Πρα­κτικά η εφαρ­μογή του συνέ­πεσε με ένα χρε­ω­κο­πη­μένο ελλη­νικό κράτος. Κατά συνέ­πεια η εφαρ­μογή του στην πράξη θα έπρεπε να είχε συνο­δευ­τεί και από την ανάλογη παροχή πόρων προς την Τ.Α. κάτι το οποίο δεν έγινε με συνέ­πεια να αδι­κεί­ται και στην εφα­μοργή του -όχι τόσο λόγω του κακού σχε­δια­σμού του, όσο της ελλειμ­μα­τι­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης. Με δεδο­μένο ότι οι Δήμοι θα πρέπει να παίξουν σημα­ντικό ρόλο και στα ζητή­ματα τοπικής οικο­νο­μι­κής ανά­πτυ­ξης αυτή η υπο­χρη­μα­το­δό­τηση των ΟΤΑ, μας δημιουρ­γεί πολλά προ­βλή­ματα στο να μπο­ρούμε να φανούμε συνε­πείς.

Να περά­σουμε στο θέμα των έργων. Το ΕΣΠΑ δεν το δια­χει­ρί­ζο­νται οι Δήμοι ούτε έχουν μεγάλη ευχέ­ρεια στην υλο­ποί­ηση έργων. Ήρθε και ο νόμος 4412/12016 που πάγωσε τα πάντα…  

Κοι­τάξτε, οι πόροι του ΕΣΠΑ ουσια­στικά απο­τε­λούν την μονα­δική αξιό­πι­στη πηγή χρη­μα­το­δό­τη­σης σ’αυτή την δύσκολη οικο­νο­μική συγκυ­ρία. Μιλώ­ντας για τους νησιω­τι­κούς Δήμους θα πρέπει να τονί­σουμε ότι θα πρέπει υπάρξει μια ανα­πτυ­ξιακή και οικο­νο­μική σύγκλιση των νησιών μας. Αυτό για να γίνει, προ­ϋ­πό­θεση απο­τε­λεί και η υλο­ποί­ηση έργων υπο­δο­μής τα οποία θα βελ­τιώ­σουν την ζωή των κατοί­κων και των επι­σκε­πτών μας αλλά θα συν­δρά­μουν και στην του­ρι­στική και οικο­νο­μική ανά­πτυξη των νησιών μας. Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου είναι μια κατ’ εξοχήν του­ρι­στική Περι­φέ­ρεια η οποία συν­δρά­μει στο ΑΕΠ της χώρας. Όμως πρέπει να δοθεί έμφαση σε μικρό­τε­ρους νησιω­τι­κούς Δήμους. Υπάρχει ανι­σορ­ρο­πία μεταξύ των μεγα­λύ­τε­ρων και μικρό­τε­ρων Δήμων διότι έχοντας τις τεχνι­κές υπη­ρε­σίες μπορούν να σχε­διά­ζουν και να προ­χω­ρούν έργα. Αυτό για μένα είναι κάτι…. τραγικό γιατί οι μεγα­λύ­τε­ροι νησιω­τι­κοί Δήμοι της Περι­φέ­ρειας μοι­ρά­ζο­νται την πίτα. Από την άλλη η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου καλεί­ται να παίξει ένα υπο­στη­ρι­κτικό ρόλο διά των τεχνι­κών υπη­ρε­σιών, της συν­δρά­μο­ντας. Φυσικά είναι δύσκολο να αντε­πε­ξέλ­θει στις ανάγκες όλων των νησιω­τι­κών Δήμων και αυτό έχει να κάνει με τη νησιω­τι­κό­τητα αλλά και με τα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν τα μικρό­τερα νησιά που χρειά­ζο­νται στήριξη.

Μιλάμε τόσα χρόνια για τη νησιω­τι­κό­τητα ως ζητού­μενο. Έχουμε κατα­φέ­ρει να εφαρ­μό­ζε­ται στην πράξη;  

Η νησιω­τι­κό­τητα απο­τε­λεί ‘κενό γράμμα’. Δυστυ­χώς είναι μια πραγ­μα­τι­κό­τητα. Η νησιω­τική πρω­το­βάθ­μια Τ.Α. έχει συγκε­κρι­μένα προ­βλή­ματα και βάλ­λε­ται παντα­χό­θεν. Όταν μιλάμε για νησιω­τι­κό­τητα πρέπει να μιλάμε για βελ­τί­ωση της ακτο­πλοϊ­κής δια­σύν­δε­σης των νησιών μας, για την εμπέ­δωση ενός κλί­μα­τος ασφά­λειας στον ευαί­σθητο χώρο της Υγείας, την εκπαί­δευση και σε μια σειρά από άλλους τομείς στους οποίους δεν γίνεται τίποτα.

Να περά­σουμε στην φορο­λο­γία. Οι νησιώ­τες κατα­λα­βαί­νουν δια­φο­ρε­τικά τις αυξή­σεις αυτές, χάνο­ντας τα κεκτη­μένα δεκα­ε­τιών. Θα ήθελα το σχόλιό σας.

Το πρό­βλημα το αντι­με­τω­πί­σαμε κι εμείς στις Κυκλά­δες. Αυτό είναι μια τραγική εξέλιξη, μια ήττα της νησιω­τι­κό­τη­τας. Οι συντε­λε­στές που ίσχυαν είχαν ως στόχο να λει­τουρ­γή­σουν ως αντί­βαρο στο αυξη­μένο κόστος ζωής το οποίο κυρίως έρχεται και από τα προ­βλή­ματα των νησιών. Δεν ήταν ένα προ­νό­μιο. Παρά τις αντι­δρά­σεις των νησιω­τών δεν κατα­φέ­ραμε τίποτα. Ευελ­πι­στώ το κεντρικό κράτος να κατα­λά­βει την ευθύνη που έχει απέ­να­ντι στη νησιω­τική Ελλάδα και απέ­να­ντι στους νησιώ­τες οι οποίοι φυλάνε ‘Θερ­μο­πύ­λες’. Τα νησιά μας δεν είναι μόνον για τις καλο­και­ρι­νές δια­κο­πές. Έχουν δυσκο­λίες και οι κάτοι­κοι ζουν 12 μήνες το χρόνο… Υπάρ­χουν νησιά τριών ταχυ­τή­των: τα ανα­πτυγ­μένα νησιά λόγω του του­ρι­σμού, τα ανα­πτυσ­σό­μενα και τα μη ανα­πτυγ­μένα. Θα έπρεπε να ληφθεί μέριμνα και να μην ‘τσου­βα­λια­ζό­μα­στε’ όλοι οι νησιώ­τες.

Το προ­σφυ­γικό έπληξε τελικά τα νησιά μας (συνο­λικά) ως μια γενική εικόνα.

Το προ­σφυ­γικό είναι ένα ζήτημα μεί­ζο­νος σημα­σίας το οποίο λέμε ότι είναι ζήτημα της Ευρώπης. Είναι όμως και ζήτημα της Ελλάδας. Το ζήτημα δεν έχει επι­λυ­θεί απλά είναι σε ύφεση. Σίγουρα θα μας απα­σχο­λή­σει και στα επόμενα χρόνια γι’ αυτό και η Τ.Α. σε συνερ­γα­σία με το κεντρικό κράτος θα πρέπει να βρουν τον κατάλ­ληλο σχε­δια­σμό ώστε να ανα­πτύ­ξουν τις δομές ώστε να μην ταλαι­πω­ρού­νται επί μακρόν. Κάποια νησιά είχαν την ατυχία να αντι­με­τω­πί­σουν πιο έντονα το πρό­βλημα και να έχουν επι­πτώ­σεις στον του­ρι­σμό. Θα πρέπει να υπάρ­ξουν πολι­τι­κές τόσο για την δια­χεί­ριση του προ­σφυ­γι­κού όσο και για την παροχή κινή­τρων προς τα νησιά αυτά.