Μήνυμα του Δημάρχου για τον εορτασμό των 150 χρόνων από το Ολοκαύτωμα του Αρκαδίου

Ο ΔΗΜΟΣ ΡΟΔΟΥ τιμά την μνήμη των θυ­σια­σθέ­ντων, συμ­με­τέ­χο­ντας στις επε­τεια­κές εκ­δη­λώ­σεις της ΑΔΕΛ­ΦΟ­ΤΗ­ΤΑΣ ΚΡΗ­ΤΩΝ ΡΟΔΟΥ «Ο ΨΗ­ΛΟ­ΡΕΙ­ΤΗΣ».

Συ­μπλη­ρώ­νο­νται φέτος 150 χρό­νια από τη με­γα­λύ­τε­ρη ομα­δι­κή θυσία, τη θυσία των 964 ψυχών στην Ιερά Μονή Αρ­κα­δί­ου στις 8 Νο­εμ­βρί­ου του 1866. Είναι η πλέον ηρω­ι­κή αλλά και δρα­μα­τι­κή πράξη κατά τη με­γά­λη επα­νά­στα­ση 1866-1869. Η αυ­το­θυ­σία των επί δύο ημέ­ρες, στις 8 και 9 Νο­εμ­βρί­ου 1866, πο­λιορ­κου­μέ­νων επα­να­στα­τών, εθε­λο­ντών αλλά και των γυ­ναι­κό­παι­δων στη Μονή του Αρ­κα­δί­ου, οι οποί­οι ανα­τι­νά­χθη­καν προ­κει­μέ­νου να μην πέ­σουν στα χέρια του εχθρού συ­γκί­νη­σε τους λαούς όλου του κό­σμου και υμνή­θη­κε ως ένα γε­γο­νός το οποίο «φώ­να­ξε» σ’ όλο τον κόσμο, μαζί και στους τότε ισχυ­ρούς της γης, ότι οι Κρή­τες ήταν απο­φα­σι­σμέ­νοι να πε­θά­νουν παρά να μεί­νουν σκλά­βοι στην οθω­μα­νι­κή αυ­το­κρα­το­ρία.

Η αφύ­πνι­ση των συ­ναι­σθη­μά­των και η από­δο­ση τιμής και ευ­γνω­μο­σύ­νης από τους σύγ­χρο­νους Κρή­τες, αλλά και από εμάς στους ήρωες του Αρ­κα­δί­ου για την εθε­λο­θυ­σία, για την ελευ­θε­ρία είναι επι­βε­βλη­μέ­νη. Το Αρ­κά­δι στέλ­νει ένα μή­νυ­μα δια­χρο­νι­κό, ένα μή­νυ­μα αλη­θι­νού πα­τριω­τι­σμού, αν­δρεί­ας, φι­λο­πα­τρί­ας και ανι­διο­τε­λούς ηρω­ι­σμού.

Είναι άξια ανα­φο­ράς και για το σή­με­ρα, η αντί­δρα­ση τότε του με­γά­λου συγ­γρα­φέα, του σπου­δαί­ου δια­νοη­τή του 19Ο αιώνα Βί­κτω­ρα Ουγκό, που τά­χθη­κε απε­ρί­φρα­στα με το μέρος των Κρη­τών επα­να­στα­τών (1866-1869), ο οποί­ος γρά­φει: “Γεν­ναί­οι μου Κρή­τες, μπο­ρεί να’ στε τώρα στην σκλα­βιά, όμως η νίκη έρ­χε­ται. Κι αν ακόμη σας συ­ντρί­ψουν τώρα, ο θρί­αμ­βος σας πε­ρι­μέ­νει. Ο θά­να­τος, η κραυ­γή δια­μαρ­τυ­ρί­ας και αυτή πάλι μια δύ­να­μη… Όχι ποτέ κα­νείς δεν θα σας θε­ω­ρή­σει νι­κη­μέ­νους. Κι αν ακόμη κα­τα­στα­λεί η Επα­νά­στα­ση σας, οι αρχές της δεν θα κα­τα­λυ­θούν. Τε­τε­λε­σμέ­να γε­γο­νό­τα δεν υπάρ­χουν. Μόνο το δίκιο υπάρ­χει. Λες και κύ­μα­τα τα γε­γο­νό­τα σκε­πά­ζουν το δίκιο, μα τούτο ξα­να­βγαί­νει στην επι­φά­νεια. Κρή­τες, ΄Ελ­λη­νες, έχετε με το μέρος σας το δίκιο και έχετε τη λο­γι­κή… Ζή­τη­μα Κρη­τι­κό εφε­ξής θα υπάρ­χει. Και τούτο θα λυθεί σαν όλα τα προ­βλή­μα­τα του αιώνα μας, μόνο με την απε­λευ­θέ­ρω­ση της Κρή­της, μόνο με την Ελ­λά­δα ακέ­ραιη.” Συ­νε­χί­ζει «…και αφού το θέλει η Κρήτη, που ξε­ψυ­χά­ει, ξα­να­παίρ­νω το λόγο. Ας δούμε λοι­πόν σε ποιο ση­μείο βρί­σκε­ται η Επα­νά­στα­ση στην Κρήτη. Να τα γε­γο­νό­τα: Όχι, η επα­νά­στα­ση δεν έσβη­σε. Της στε­ρή­σα­νε τους κά­μπους, μα έχει τα βουνά δικά της. Ζει και στέλ­νει εκ­κλή­σεις, ζητά βο­ή­θεια. Γιατί επα­να­στά­τη­σαν οι Κρη­τι­κοί; Επει­δή ο Θεός τους χά­ρι­σε την πιο όμορ­φη πα­τρί­δα του κό­σμου κι οι Τούρ­κοι την κα­τά­ντη­σαν την πιο άθλια, γιατί έχει σο­δειά, μα όχι εμπό­ριο, έχει πό­λεις αλλά όχι δρό­μους, χωριά και όχι σο­κά­κια, λι­μά­νια και όχι ταρ­σα­νά­δες, πο­τά­μια χωρίς γέ­φυ­ρες, παι­διά χωρίς σχο­λεία, δι­καιώ­μα­τα, αλλά όχι νό­μους, τον ήλιο αλλά όχι το φως. …Ξε­ση­κώ­θη­καν γιατί η Κρήτη είναι Ελ­λά­δα και όχι Τουρ­κία, γιατί ο ξένος ζυγός δεν υπο­φέ­ρε­ται, γιατί ….. γιατί ένας κα­τα­κτη­τής, που μέσα του φω­λιά­ζει η βαρ­βα­ρό­τη­τα, δεν μπο­ρεί να ‘ ναι δε­κτός στην πα­τρί­δα του Μίνωα και του Ετέ­αρ­χου. Γιατί θα ξε­ση­κω­νό­σουν και εσύ Γαλ­λία και η Κρήτη με το δίκιο της ξε­ση­κώ­θη­κε. Τι έφερε τού­τος ο ξε­ση­κω­μός; Μέχρι τις 3 του Γε­νά­ρη 1867 τέσ­σε­ρις μάχες και μια πε­ρί­λα­μπρη ήττα, το ΑΡ­ΚΑ­ΔΙ… Την ώρα εκεί­νη το τι­μω­ρό χέρι της Ευ­ρώ­πης θα μπο­ρού­σε να είχε σώσει την Κρήτη. Μα η Ευ­ρώ­πη λέει δεν είχε καιρό. ΄Η­τα­νε κά­ποιος «γάμος» και αυτή κοί­τα­ζε τον «χορό». Τι κά­νουν οι λε­γό­με­νες πο­λι­τι­σμέ­νες Κυ­βερ­νή­σεις; Τι πε­ρι­μέ­νουν; Ψι­θυ­ρί­ζουν: Yπο­μο­νή. Κά­νου­με δια­πραγ­μα­τεύ­σεις. Δια­πραγ­μα­τεύ­σεις. Και η κοινή γνώμη; Τι κάνει; Τι λέει; Τί­πο­τε. Με­τα­στρέ­φε­ται από άλ­λους. Τι τα θέ­λε­τε…. Μια λέξη σας και σώ­θη­κε τού­τος ο λαός. Μια λέξη πες Ευ­ρώ­πη και γρή­γο­ρα. Σω­παί­νε­τε και θέ­λε­τε και άλλοι να σω­παί­νουν. Απα­γο­ρεύ­ε­ται να ανα­φέ­ρε­ται κα­νείς στην Κρήτη. Αυτό συ­νί­στα­ται συ­νο­μω­σία και είναι η πιο αι­σχρή, από όλες: η συ­νω­μο­σία της σιω­πής. Αλλά ο κε­ραυ­νός δεν ξε­κι­νά από τη σιωπή. Θα­΄ρ­θει από ψηλά και στην πο­λι­τι­κή τη γλώσ­σα, ο κε­ραυ­νός πια ονο­μά­ζε­ται ΕΠΑ­ΝΑ­ΣΤΑ­ΣΗ.» Και ο Ουγκό το­νί­ζει με­τα­ξύ άλλων: «H υπό­θε­ση της Κρή­της είναι υπό­θε­ση της Ελ­λά­δας και η υπό­θε­ση της Ελ­λά­δας είναι υπό­θε­ση της Ευ­ρώ­πης…».

Αυτά γι’ αυ­τούς που σή­με­ρα αμ­φι­σβη­τούν τη Συν­θή­κη της Λω­ζά­νης και την Ελ­λη­νι­κό­τη­τα των νη­σιών μας, αλλά και αυ­τούς που βλέ­πουν το προ­σφυ­γι­κό να διο­γκώ­νε­ται αλλά «δεν έχουν καιρό».

Ο Δή­μαρ­χος Ρόδου

Φώτης Χα­τζη­διά­κος