Μ. Μιχαήλ: «Ο φετινός χειμώνας για τη Ρόδο θα είναι ο δυσκολότερος των τελευταίων 7 ετών της κρίσης»

Συ­νέ­ντευ­ξη

στην Πέγκυ Ντό­κου

Την ανά­γκη να βοη­θη­θεί η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα καθώς κυ­ριαρ­χούν συν­θή­κες πλή­ρους ‘ασφυ­ξί­ας’ στην αγορά, επι­ση­μαί­νει, με­τα­ξύ άλλων, σε συ­νέ­ντευ­ξή του στην «δη­μο­κρα­τι­κή»  πρό­ε­δρος του Οι­κο­νο­μι­κού Επι­με­λη­τη­ρί­ου Δωδ/σου κ. Μι­χά­λης Μι­χα­ήλ ο οποί­ος ανα­φέ­ρε­ται και στα προ­βλή­μα­τα από την εφαρ­μο­γή της κυ­βερ­νη­τι­κής πο­λι­τι­κής μέχρι σή­με­ρα.

Πα­ράλ­λη­λα, μι­λά­ει για την αδιέ­ξο­δη υπερ-φο­ρο­λό­γη­ση, που προ­κα­λεί πολ­λές συ­νέ­πειες, για την ανά­γκη αλ­λα­γής μο­ντέ­λου της οι­κο­νο­μί­ας και για τις επεν­δύ­σεις που πρέ­πει να γί­νουν ως μο­να­δι­κός μο­χλός ανά­πτυ­ξης. Ο κ. Μι­χα­ήλ, ανα­φέ­ρει ακόμη τους με­γά­λους κιν­δύ­νους που δια­τρέ­χουν οι επι­χει­ρή­σεις στην Ρόδο, που ανα­γκά­ζο­νται να με­τα­φέ­ρουν την έδρα τους σε άλλες χώρες για να επι­βιώ­σουν από την υπερ-φο­ρο­λό­γη­ση, ενώ μι­λά­ει και για την κα­τά­στα­ση όπως δια­μορ­φώ­νε­ται με τις τρά­πε­ζες.

Ο πρό­ε­δρος του ΟΕΕ δη­λώ­νει πά­ντως ότι ‘ο φε­τι­νός χει­μώ­νας για την Ρόδο θα είναι ο δυ­σκο­λό­τε­ρος των τε­λευ­ταί­ων εφτά ετών της κρί­σης που δια­νύ­ου­με για τις επι­χει­ρή­σεις και για τους πο­λί­τες’ καθώς άπα­ντες αδυ­να­τούν να αντε­πε­ξέλ­θουν στις υπο­χρε­ώ­σεις τους και ανα­γκά­ζο­νται να θέ­τουν προ­τε­ραιό­τη­τες και να αφή­νουν πολ­λές υπο­χρε­ώ­σεις απλή­ρω­τες.

Η συ­νέ­ντευ­ξη ανα­λυ­τι­κά:

• Κύριε Μι­χα­ήλ, να ξε­κι­νή­σου­με από την τρέ­χου­σα επι­και­ρό­τη­τα και να μι­λή­σου­με για την κα­τά­στα­ση, όπως δια­μορ­φώ­νε­ται με την οι­κο­νο­μία.

Στην Ρόδο μπο­ρεί να κα­τα­γρά­φε­ται με­γά­λη του­ρι­στι­κή κί­νη­ση και αύ­ξη­ση στις αφί­ξεις των επι­σκε­πτών μας, αλλά αυτό δεν απο­τυ­πώ­νε­ται στις οι­κο­νο­μι­κές συ­ναλ­λα­γές. Οι τιμές είναι πολύ χα­μη­λές και οι ανά­γκες των επι­χει­ρή­σε­ων (όλων των ειδών) είναι πάρα πολ­λές. Ήδη αυτό τον μήνα, αρ­χί­ζει να… φαί­νε­ται πιο έντο­να η με­τά­πτω­ση του ΦΠΑ (μετά τις αυ­ξή­σεις και την κα­τάρ­γη­ση των μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών, που είχε η Ρόδος). Τα ποσά είναι πάρα πολύ με­γά­λα που κα­λού­νται να πλη­ρώ­σουν οι επι­χει­ρή­σεις και αυτό δη­μιουρ­γεί τε­ρά­στιο πρό­βλη­μα, αφε­νός στην ρευ­στό­τη­τα και αφε­τέ­ρου στην πλη­ρω­μή των υπο­χρε­ώ­σε­ών τους. Αυτή η υπερ­φο­ρο­λό­γη­ση που συ­ντε­λεί­ται και αυ­ξά­νε­ται συ­νε­χώς, δη­μιουρ­γεί πολύ με­γά­λο πρό­βλη­μα και ασφυ­ξία στις επι­χει­ρή­σεις. Αυτό που δεν μπο­ρού­με να κα­τα­λά­βου­με ως χώρα μετά από εφτά ολό­κλη­ρα χρό­νια κρί­σης, είναι ότι η ελ­πί­δα ανά­τα­ξης της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας, είναι μόνον η επι­χει­ρη­μα­τι­κή κοι­νό­τη­τα. Εάν δεν βοη­θη­θεί η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα για να βρει νέο προ­σα­να­το­λι­σμό, θα είναι πολύ δύ­σκο­λο να βρε­θεί διέ­ξο­δος.

• Λέ­γα­με ότι η Ρόδος βρί­σκε­ται σε μια κα­λύ­τε­ρη κα­τά­στα­ση σε σχέση με την υπό­λοι­πη χώρα, λόγω του Του­ρι­σμού. Τώρα βλέ­που­με ότι αυτό δεν απο­τε­λεί πλέον προ­νό­μιο.

Σί­γου­ρα εί­μα­στε σε μια κα­λύ­τε­ρη κα­τά­στα­ση σε σύ­γκρι­ση με την υπό­λοι­πη Ελ­λά­δα. Ωστό­σο αυτό το πλε­ο­νέ­κτη­μα, χά­νε­ται από τις τε­ρά­στιες υπο­χρε­ώ­σεις που κα­λού­νται να πλη­ρώ­σουν τόσο οι επι­χει­ρή­σεις (όλων των με­γε­θών) όσο και οι φο­ρο­λο­γού­με­νοι.

• Πώς είναι η κα­τά­στα­ση με τις τρά­πε­ζες; Η κυ­βέρ­νη­ση δια­βε­βαιώ­νει ότι έχει βελ­τιω­θεί αλλά στην πράξη και στην λει­τουρ­γία τους, φαί­νε­ται κάτι τέ­τοιο;

Η όποια βελ­τί­ω­ση ση­μειώ­νε­ται δεν απο­τυ­πώ­νε­ται στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα. Οι τρά­πε­ζες δεν είναι σε κα­λύ­τε­ρη κα­τά­στα­ση. Η πο­λι­τι­κή τους απέ­να­ντι στις επι­χει­ρή­σεις και στους κα­τα­να­λω­τές είναι πάρα πολύ ‘σφι­χτή’. Δεν υπάρ­χουν πολλά πε­ρι­θώ­ρια ρευ­στό­τη­τας, επι­κρα­τεί πρω­το­φα­νής ‘ασφυ­ξία’ και ακόμη και επι­χει­ρή­σεις που εμ­φα­νί­ζουν κά­ποια θε­τι­κά οι­κο­νο­μι­κά στοι­χεία δεν διευ­κο­λύ­νο­νται –το ίδιο και πε­ρισ­σό­τε­ρο οι κα­τα­να­λω­τές. Οι τρά­πε­ζες ακόμη αδυ­να­τούν να διο­χε­τεύ­σουν ρευ­στό­τη­τα στην αγορά.

• Αυτό συμ­βαί­νει και με τους απλούς πο­λί­τες κι εδώ θέλω το σχό­λιό σας. Όταν δεν υπάρ­χει ρευ­στό­τη­τα, δεν γί­νο­νται συ­ναλ­λα­γές, δεν μπο­ρεί κά­ποιος να αγο­ρά­σει σπίτι ή αυ­το­κί­νη­το κ.λπ. μέσω τρά­πε­ζας, είναι λο­γι­κό να ψά­χνει άλ­λους τρό­πους οι οποί­οι δεν έχουν να κά­νουν με τρα­πε­ζι­κά προ­ϊ­ό­ντα. Από την άλλη, οι πο­λί­τες και οι συ­ντα­ξιού­χοι φο­βού­νται να δια­τη­ρούν λο­γα­ρια­σμούς λόγω του ό,τι υπάρ­χουν χρέη και γί­νο­νται κα­τα­σχέ­σεις.

Ακρι­βώς! Όλη αυτή η ασφυ­ξία με­τα­κυ­λί­ε­ται στην αγορά. Οδη­γού­με­θα λοι­πόν σε μια άλλη οι­κο­νο­μία, οι κα­τα­να­λω­τές ψά­χνουν άλ­λους τρό­πους να κά­νουν αγο­ρές και απο­φεύ­γουν να χρη­σι­μο­ποιούν τις τρά­πε­ζες για τις συ­ναλ­λα­γές τους. Εδώ είναι αυτό που λέμε συ­νέ­χεια και το επι­ση­μαί­νου­με, ότι πρέ­πει να ανα­κτη­θεί η τρα­πε­ζι­κή εμπι­στο­σύ­νη. Έγινε η ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­ση η οποία τε­λι­κά λει­τούρ­γη­σε μόνον για να κα­λυ­φθούν οι δεί­κτες επάρ­κειας. Αν και έχει πε­ρά­σει το μή­νυ­μα στους πο­λί­τες ότι απο­φεύ­χθη­κε ο κίν­δυ­νος να βγού­με από τη ζώνη του Ευρώ, η κα­τά­στα­ση δεν βελ­τιώ­θη­κε. Προ­σω­πι­κά, πι­στεύω ότι πρέ­πει να επα­να­πα­τρι­στούν τα κε­φά­λαια που βγή­καν εκτός χώρας -ή πα­ρα­μέ­νουν στα… σε­ντού­κια. Ο επα­να­πα­τρι­σμός κε­φα­λαί­ων δεν είναι κα­θό­λου εύ­κο­λο πράγ­μα, χρειά­ζε­ται πολλή δου­λειά και σί­γου­ρα δεν μπο­ρεί να γίνει από την μία μέρα στην άλλη. Βα­σι­κή προ­ϋ­πό­θε­ση είναι να απο­κα­τα­στα­θεί πλή­ρως η πο­λι­τι­κή βε­βαιό­τη­τα και το στα­θε­ρό φο­ρο­λο­γι­κό πε­ρι­βάλ­λον για να υπάρ­ξει και πάλι η δυ­να­τό­τη­τα να χρη­μα­το­δο­τή­σουν επεν­δύ­σεις. Από μόνη της η ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­ση δεν δίνει την δυ­να­τό­τη­τα στις τρά­πε­ζες να ση­κώ­σουν την χρη­μα­το­δό­τη­ση επεν­δύ­σε­ων. Είναι βα­σι­κό να επα­να­πα­ρι­στούν τα κε­φά­λαια και να απο­κα­τα­στα­θεί η εμπι­στο­σύ­νη της οι­κο­νο­μί­ας. Βα­σι­κά, χρεια­ζό­μα­στε ένα και­νούρ­γιο μο­ντέ­λο οι­κο­νο­μί­ας που θα πα­ρέ­χει ασφά­λεια και στα­θε­ρό­τη­τα.

Ένα ζή­τη­μα που έχει προ­κύ­ψει είναι η πε­ρί­φη­μη «με­τα­φο­ρά έδρας» των επι­χει­ρή­σε­ων στην οποία κα­τα­φεύ­γουν πολ­λοί επι­χει­ρη­μα­τί­ες. Πώς είναι τα πράγ­μα­τα στην Ρόδο και τι κιν­δύ­νους ενέ­χει αυτή η δια­δι­κα­σία;  Πράγ­μα­τι, υπάρ­χει αυτή η τάση στην Ρόδο εδώ και καιρό. Είναι πολ­λές οι επι­χει­ρή­σεις που απο­φα­σί­ζουν να ‘με­τα­να­στεύ­σουν’, να με­τα­φέ­ρουν την έδρα τους σε άλλη χώρα. Ως επί το πλεί­στον, επι­λέ­γουν την Κύπρο επει­δή το πε­ρι­βάλ­λον είναι πιο προ­σβά­σι­μο. Οι επι­χει­ρη­μα­τί­ες στην Βό­ρεια Ελ­λά­δα, επι­λέ­γουν πιο εύ­κο­λα την Βουλ­γα­ρία. Αυτό όμως έχει κιν­δύ­νους και όσοι επι­λέ­γουν να κά­νουν κάτι τέ­τοιο, πρέ­πει να ενη­με­ρώ­νο­νται σωστά. Για να με­τα­φέ­ρεις την έδρα της επι­χεί­ρη­σής σου σε μία άλλη χώρα, πρέ­πει να είσαι ‘φο­ρο­λο­γι­κός κά­τοι­κος’ αυτής της χώρας, να μέ­νεις -απο­δε­δειγ­μέ­να- εκεί να έχεις εκεί τις οι­κο­νο­μι­κές δρα­στη­ριό­τη­τές σου κ.λπ. Όσοι σκέ­φτο­νται να κά­νουν κάτι τέ­τοιο, πρέ­πει να ενη­με­ρώ­νο­νται σωστά διότι όσο κι αν ωφε­λη­θούν από την ελά­φρυν­ση της φο­ρο­λο­γί­ας, τε­λι­κώς ίσως κλη­θούν να ξα­να­πλη­ρώ­σουν φό­ρους δι­πλά­σιους!

Γι’ αυτό και το ΟΕΕ Δω­δε­κα­νή­σου θα διορ­γα­νώ­σει σύ­ντο­μα μια ημε­ρί­δα όπου θα γί­νε­ται ανα­λυ­τι­κή ενη­μέ­ρω­ση για το θέμα με­τα­φο­ράς έδρας.

• Πώς εκτι­μά­τε ότι θα είναι ο φε­τι­νός χει­μώ­νας για την το­πι­κή αγορά;

Νο­μί­ζω πως ο φε­τι­νός χει­μώ­νας θα είναι ο δυ­σκο­λό­τε­ρος των τε­λευ­ταί­ων εφτά ετών της κρί­σης που δια­νύ­ου­με. Κι αυτό γιατί τόσο οι επι­χει­ρή­σεις όσο και οι πο­λί­τες, έχουν ξε­πε­ρά­σει κατά πολύ τα όρια της φο­ρο­λο­γι­κής τους ικα­νό­τη­τας. Μάλ­λον, έχουν εξα­ντλη­θεί, θα έλεγα. Οι πε­ρισ­σό­τε­ροι πλέον, κά­νουν ιε­ράρ­χη­ση στις πλη­ρω­μές, θέ­τουν προ­τε­ραιό­τη­τες για ποιες υπο­χρε­ώ­σεις θα πλη­ρώ­σουν και ποιες θα αφή­σουν απλή­ρω­τες διότι δεν μπο­ρούν να λει­τουρ­γή­σουν σε τέ­τοιες συν­θή­κες ασφυ­ξί­ας και δεν μπο­ρούν να αντε­πε­ξέλ­θουν. Γι αυτό οι υπο­χρε­ώ­σεις δεν εξο­φλού­νται πια στο ‘ακέ­ραιο’. Πρέ­πει να κα­τα­λά­βουν οι κυ­βερ­νώ­ντες ότι η υπερ-φο­ρο­λό­γη­ση των τε­λευ­ταί­ων ετών, λει­τούρ­γη­σε σωρ­ρευ­τι­κά με απο­τέ­λε­σμα να έχει φτά­σει στα όρια της δή­μευ­σης των ει­σο­δη­μά­των. Και αυτή η ‘δη­μευ­τι­κή’ φο­ρο­λό­γη­ση που ακο­λου­θεί­ται, είναι άκρως απο­τρε­πτι­κή ως προς την ανά­πτυ­ξη, τις επεν­δύ­σεις και την δη­λω­μέ­νη αξιο­πρε­πή ερ­γα­σία.