Η Εστίαση σε τροχιά κρίσης

Με την ψή­φι­ση του Ν.4389/2016 ολο­κλη­ρώ­θη­κε μια δεύ­τε­ρη φάση συ­μπί­ε­σης της μι­κρής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας και ιδιαί­τε­ρα εκεί­νων των Κλά­δων οι οποί­οι συ­νει­σφέ­ρουν θε­τι­κά και πολ­λα­πλα­σια­στι­κά στην αλυ­σί­δα της εγ­χώ­ριας πα­ρα­γω­γής και απα­σχό­λη­σης.

Ο Κλά­δος της Εστί­α­σης, ο οποί­ος παρά τις αντο­χές που επέ­δει­ξε, ση­μεί­ω­σε την πε­ρί­ο­δο της κρί­σης ση­μα­ντι­κή κάμψη της τά­ξε­ως 35%, ήρθε αντι­μέ­τω­πος με μια σειρά από νέες επι­βα­ρύν­σεις και ρυθ­μί­σεις. Αυτές οι νέες ρυθ­μί­σεις κα­τέ­στη­σαν τις επι­χει­ρή­σεις λι­γό­τε­ρο αντα­γω­νι­στι­κές και ευά­λω­τες στην επι­χει­ρού­με­νη ολι­γο­πώ­λη­ση από αλυ­σί­δες κα­τα­στη­μά­των και άλλες μορ­φές άτυ­πης οι­κο­νο­μί­ας.

Συ­γκε­κρι­μέ­να, από το 2010 και μετά ο Κλά­δος της εστί­α­σης έχει υπο­στεί:

– Αυ­ξή­σεις στο ΦΠΑ από το 9% στο 23%, με εν­διά­με­ση μεί­ω­ση το 2013 στο 13%, ενώ από το 2015 επα­νήλ­θε στο 23% και το 2016 αυ­ξή­θη­κε στο 24%.

ΣΣ: Η μεί­ω­ση του ΦΠΑ στο 13% τον Σε­πτέμ­βριο του 2013 δη­μιούρ­γη­σε ένα θε­τι­κό κλίμα στον Κλάδο που απο­τυ­πώ­θη­κε τόσο στα έσοδα του δη­μο­σί­ου όσο και στην απα­σχό­λη­ση και στις τιμές. Δυ­στυ­χώς, η φο­ροει­σπρα­κτι­κή λο­γι­κή που επι­κρά­τη­σε οδή­γη­σε στην αύ­ξη­ση του ΦΠΑ στο 23% τρο­φο­δό­τη­σε εκ νέου την ανα­σφά­λεια και τις απαι­σιό­δο­ξες προ­βλέ­ψεις. Πλέον ο ΦΠΑ έχει ανέλ­θει στο 24% κα­τα­τάσ­σο­ντας την Ελ­λά­δα ανά­με­σα στις 4 χώρες της ΕΕ με τον υψη­λό­τε­ρο συ­ντε­λε­στή.

– Οι επι­χει­ρή­σεις που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στις νη­σιω­τι­κές πε­ριο­χές υπέ­στη­σαν πολ­λα­πλά­σια επι­βά­ρυν­ση καθώς το 2015 απο­φα­σί­σθη­κε η άρση της υπα­γω­γής τους στο χα­μη­λό γε­ω­γρα­φι­κά φο­ρο­λο­γι­κό συ­ντε­λε­στή, ο οποί­ος όμως ισχύ­ει σε άλλες πε­ριο­χές της ΕΕ (Κορ­σι­κή, κρα­τί­δια της Γερ­μα­νί­ας).

– Οι αυ­ξή­σεις τι­μο­λο­γί­ων της ΔΕΗ για την εμπο­ρι­κή χρήση ανήλ­θαν έως και 42,5% στον Κλάδο. Απο­τέ­λε­σμα αυτών των αυ­ξή­σε­ων είναι πε­ρί­που μισό εκα­τομ­μύ­ριο επαγ­γελ­μα­τί­ες στο σύ­νο­λο της οι­κο­νο­μί­ας να έχουν λη­ξι­πρό­θε­σμες οφει­λές.

– Αυ­ξή­σεις δη­μο­τι­κών τελών και τελών τρα­πε­ζο­κα­θι­σμά­των, καθώς οι δήμοι με­τα­κύ­λι­σαν το κό­στος της υπο­χρέ­ω­σης πα­ρου­σί­α­σης πλε­ο­να­σμά­των στις επι­χει­ρή­σεις. Ορι­σμέ­νοι Δήμοι έχουν υπερ­δι­πλα­σιά­σει τα τέλη αυτά.

– Αυ­ξή­σεις στους συ­ντε­λε­στές φο­ρο­λό­γη­σης της επι­χεί­ρη­σης στο 26%, χωρίς αφο­ρο­λό­γη­το και δυ­να­τό­τη­τα συλ­λο­γής απο­δεί­ξε­ων για τους επαγ­γελ­μα­τί­ες, των οποί­ων οι επι­χει­ρή­σεις είναι ως επί το πλεί­στον οι­κο­γε­νεια­κές.

– Πρό­σφα­τα ει­σή­χθη­σαν αυ­ξή­σεις τόσο στο φόρο των αλ­κο­ο­λού­χων (μπύρα, κρασί), όσο και στην ει­σα­γω­γή καφέ (επι­βά­ρυν­ση για τα κα­φε­στια­τό­ρια), οι οποί­ες αύ­ξη­σαν εκ νέου το λει­τουρ­γι­κό κό­στος των επι­χει­ρή­σε­ων αυτών.

– Παρά την ύφεση και την πτώση της οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, τα τέλη ΑΕΠΙ (που αφο­ρούν τη χρήση δι­καιω­μά­των μου­σι­κής και πνευ­μα­τι­κής ιδιο­κτη­σί­ας εν γένει) πα­ρέ­μει­ναν υψηλά.

– Τα κόκ­κι­να δά­νεια και οι λη­ξι­πρό­θε­σμες οφει­λές των μι­κρών επι­χει­ρή­σε­ων έχουν γι­γα­ντω­θεί, παρά τις ορια­κές πα­ρεμ­βά­σεις του Νόμου Κα­τσέ­λη και των δυο δια­δο­χι­κών ρυθ­μί­σε­ων 72-100 δό­σε­ων των αντί­στοι­χων κυ­βερ­νή­σε­ων (2014, 2015). Η Πο­λι­τεία δεν έχει λάβει καμιά μέ­ρι­μνα για τη με­ρι­κή προ­στα­σία πε­ριου­σια­κών στοι­χεί­ων της μι­κρής επι­χεί­ρη­σης, ενώ έχει απε­λευ­θε­ρω­θεί η πώ­λη­ση των δα­νεί­ων αυτών σε ξένα funds.

Στα πα­ρα­πά­νω, θα πρέ­πει να ανα­φέ­ρου­με τα υπέ­ρο­γκα πρό­στι­μα που επι­βάλ­λο­νται αδια­κρί­τως στις επι­χει­ρή­σεις για αδή­λω­τη ερ­γα­σία, χωρίς να λαμ­βά­νο­νται υπόψη οι ιδιαί­τε­ρες συν­θή­κες και οι τε­χνι­κές δυ­σκο­λί­ες ανάρ­τη­σης και ανα­νέ­ω­σης του πί­να­κα προ­σω­πι­κού, ει­δι­κά σε ημέ­ρες και ώρες με πε­ρισ­σό­τε­ρο φόρτο ερ­γα­σί­ας (Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κα, αρ­γί­ες, εορ­τές). Παρά τις προ­τά­σεις της Ομο­σπον­δί­ας μας για μια συ­ντε­ταγ­μέ­νη εφαρ­μο­γή του ερ­γό­ση­μου, με οφέλη για τα ασφα­λι­στι­κά τα­μεία και την απα­σχό­λη­ση, το ζή­τη­μα πα­ρα­πέ­μπε­ται στις κα­λέν­δες. Επι­πρό­σθε­τα, η νε­ο­ψη­φι­σθεί­σα νο­μο­θε­σία (ν.4387/2016) για το ασφα­λι­στι­κό επι­βάλ­λει νέες χρε­ώ­σεις στους ασφα­λι­σμέ­νους επαγ­γελ­μα­τί­ες και τα μέλη της οι­κο­γέ­νειας, ου­σια­στι­κά οδη­γώ­ντας σε κλεί­σι­μο και άτυπη επι­χει­ρη­μα­τι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα.

Εκτός από τα δυ­σβά­στα­χτα οι­κο­νο­μι­κά μέτρα, υπήρ­ξαν και ρυθ­μι­στι­κές δια­τά­ξεις που επι­βά­ρυ­ναν τις μι­κρές επι­χει­ρή­σεις. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα της ασκού­με­νης οι­κο­νο­μι­κής πο­λι­τι­κής είναι η ρύθ­μι­ση απε­λευ­θέ­ρω­σης της λει­τουρ­γί­ας των κα­τα­στη­μά­των τις Κυ­ρια­κές, που ευ­νο­εί τις αλυ­σί­δες που δρα­στη­ριο­ποιού­νται σε υπε­ρα­γο­ρές και σε με­γά­λα εμπο­ρι­κά κέ­ντρα και οδη­γεί τους κα­τα­να­λω­τές με μειω­μέ­νο ει­σό­δη­μα σε υπο­κα­τά­στα­ση τυ­πο­ποι­η­μέ­νων «πλα­στι­κών» τρο­φί­μων.

Η κλι­μα­κού­με­νη επί­θε­ση στις μι­κρές μο­νά­δες εστια­το­ρί­ων έχει δη­μιουρ­γή­σει ση­μα­ντι­κά προ­βλή­μα­τα στην αγορά, με υγιείς επι­χει­ρή­σεις να μην αντέ­χουν τον αντα­γω­νι­σμό χα­μη­λής ποιό­τη­τας και πα­ρο­χής υπη­ρε­σιών και αγα­θών αγνώ­στου προ­έ­λευ­σης. Το α’ τρί­μη­νο του 2016 κα­τέ­δει­ξε μεί­ω­ση στον κύκλο ερ­γα­σιών του κλά­δου κατά 11,7%.

Η ΠΟΕΣΕ πα­ράλ­λη­λα με την ενί­σχυ­ση του Κι­νή­μα­τος Πο­λι­τών «Κα­τα­να­λώ­νου­με ό,τι πα­ρά­γου­με – ντύ­νο­μαι, τρώω κάνω Του­ρι­σμό Ελ­λη­νι­κά», καλεί τους επαγ­γελ­μα­τί­ες του Κλά­δου να δια­τη­ρή­σουν την αγω­νι­στι­κή διά­θε­ση και τον αυ­στη­ρό επαγ­γελ­μα­τι­σμό τους, και να συμ­με­τέ­χουν ενερ­γά στις δρά­σεις της Ομο­σπον­δί­ας για την προ­ά­σπι­ση των συμ­φε­ρό­ντων του Κλά­δου και της εγ­χώ­ριας πα­ρα­γω­γής