“Ο εκλογικός νόμος και οι κομματικές σκοπιμότητες”

Αρθρο του Δ. Κρε­μα­στι­νού στην εφη­με­ρί­δα “ΤΑ ΝΕΑ”

Ιστο­ρι­κά και ανέ­κα­θεν, το κάθε κόμμα έφερ­νε στη Βουλή έναν εκλο­γι­κό νόμο που πί­στευε ότι θα το εξυ­πη­ρε­τού­σε στην προ­σε­χή εκλο­γι­κή ανα­μέ­τρη­ση η οποία συ­νή­θως γι­νό­ταν μέσα σε λί­γους μήνες. Προς τιμήν του, ο Κώ­στας Ση­μί­της στην προ­τε­λευ­ταία με­τα­βο­λή του Συ­ντάγ­μα­τος επέ­μει­νε και ψη­φί­στη­κε σχε­τι­κή συ­νταγ­μα­τι­κή διά­τα­ξη η οποία προ­έ­βλε­πε ότι ο εκά­στο­τε εκλο­γι­κός νόμος που ψη­φί­ζε­ται στη Βουλή θα ίσχυε όχι από τις επό­με­νες αλλά από τις με­θε­πό­με­νες εκλο­γές, εκτός εάν ο εκλο­γι­κός νόμος ψη­φι­στεί από του­λά­χι­στον 200 βου­λευ­τές. Και τούτο γιατί, κατά πάσα πι­θα­νό­τη­τα, θα εξυ­πη­ρε­τού­σε όχι κομ­μα­τι­κή ανα­γκαιό­τη­τα αλλά εθνι­κή ανα­γκαιό­τη­τα. Άραγε σή­με­ρα η επί­κλη­ση από την Κυ­βέρ­νη­ση να ψη­φι­στεί ο εκλο­γι­κός νόμος από 200 βου­λευ­τές εξυ­πη­ρε­τεί εθνι­κή ανα­γκαιό­τη­τα;

Η Αρι­στε­ρά ανέ­κα­θεν ήταν υπέρ της απλής και ανό­θευ­της ανα­λο­γι­κής την οποία όμως ποτέ δεν στή­ρι­ξε όταν ήρθε στην εξου­σία. Ο Αν­δρέ­ας Πα­παν­δρέ­ου ο οποί­ος και αυτός είχε τα­χθεί υπέρ της απλής ανα­λο­γι­κής όταν έπρε­πε να απο­φα­σί­σει να την κα­θιε­ρώ­σει το 1989 και πα­ρό­τι διέ­βλε­πε ότι δε θα ήταν ο ίδιος νι­κη­τής των εκλο­γών ψή­φι­σε σύ­στη­μα που προ­σο­μοί­α­ζε στην απλή ανα­λο­γι­κή για να δυ­σκο­λέ­ψει τη δη­μιουρ­γία κυ­βέρ­νη­σης υπό τον Κων­στα­ντί­νο Μη­τσο­τά­κη. Όμως, δεν ψή­φι­σε τη λε­γό­με­νη «ανό­θευ­τη» απλή ανα­λο­γι­κή. Στους συ­νο­μι­λη­τές του ο Αν­δρέ­ας Πα­παν­δρέ­ου εξη­γού­σε ότι πέραν των εθνι­κών λόγων έκρι­νε ότι η απλή και ανό­θευ­τη ανα­λο­γι­κή θα οδη­γού­σε σε δε­κά­δες κομ­μά­των που με πο­σο­στό μι­κρό­τε­ρο του 1% θα μπο­ρού­σαν να ει­σέλ­θουν στη Βουλή οπότε θα δη­μιουρ­γεί­το μια Βα­βυ­λω­νία της Δη­μο­κρα­τί­ας. Δη­λα­δή, ακυ­βερ­νη­σία και εκ­βια­σμοί με ανυ­πο­λό­γι­στες εθνι­κές επι­πτώ­σεις. Έτσι, η ΝΔ ύστε­ρα από τρεις συ­νε­χεία εκλο­γι­κές ανα­με­τρή­σεις μέσα σε ένα έτος σχη­μά­τι­σε κυ­βέρ­νη­ση που στη­ρί­χθη­κε σε 151 βου­λευ­τές.

Τώρα, ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ όταν ήλθε τον Ια­νουά­ριο στην εξου­σία και δια­κή­ρυσ­σε το πε­ρί­φη­μο «πρώτη φορά Αρι­στε­ρά», πρώτο του μέ­λη­μα λο­γι­κά θα ήταν να ψη­φί­σει την απλή και ανό­θευ­τη ανα­λο­γι­κή που επί χρό­νια είχε επαγ­γελ­θεί. Αντ’ αυτού, τότε που χρεια­ζό­ταν μια κυ­βέρ­νη­ση με ευ­ρεία κοι­νο­βου­λευ­τι­κή βάση, δη­λα­δή των κομ­μά­των του λε­γό­με­νου «ευ­ρω­παϊ­κού τόξου», οδή­γη­σε τη χώρα σε εκλο­γές – οκτώ μήνες μετά- με την ενι­σχυ­μέ­νη ανα­λο­γι­κή και με το μπό­νους των 50 εδρών. Το απο­τέ­λε­σμα γνω­στό. Να συ­γκυ­βερ­νή­σει με ένα μικρό κόμμα ακραί­ων δε­ξιών από­ψε­ων, «πι­στός» στην αρχή του δόγ­μα­τος «πρώτη φορά Αρι­στε­ρά»! Με το οποίο ήδη συ­γκυ­βερ­νού­σε από τον Ια­νουά­ριο. Και όλα αυτά πα­ρό­τι το ΠΑΣΟΚ είχε κα­τα­θέ­σει πρό­τα­ση νόμου με βάση την απλή ανα­λο­γι­κή προ­κει­μέ­νου να σχη­μα­τι­στούν κυ­βερ­νή­σεις των κομ­μά­των του λε­γό­με­νου «ευ­ρω­παϊ­κού τόξου» για να δια­πραγ­μα­τευ­τούν πιο σκλη­ρά με τους δα­νει­στές. Τότε ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ έμενε προ­κλη­τι­κά αδιά­φο­ρος.

Τώρα, το πώς επι­λέ­γει ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ αντί να συ­νερ­γα­στεί με όλα τα κόμ­μα­τα της λε­γό­με­νης «δη­μο­κρα­τι­κής πα­ρά­τα­ξης» να προ­τι­μά να συ­νερ­γά­ζε­ται επι­λε­κτι­κά με τους Ανε­ξάρ­τη­τους Έλ­λη­νες, παρά την απο­δο­κι­μα­σία για αυτήν την συ­νερ­γα­σία ακόμα και των ηγε­τών της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, αυτό απο­τε­λεί το λε­γό­με­νο «άλλου παπά ευαγ­γέ­λιο».

Όμως, όταν αιφ­νι­δί­ως όλες οι δη­μο­σκο­πή­σεις δεί­χνουν ότι ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ δεν είναι πια πρώτο κόμμα και ότι το συ­νέ­ται­ρο κόμμα του αγω­νί­ζε­ται να μπει στη Βουλή, τότε θυ­μά­ται την απλή ανα­λο­γι­κή και καλεί όλα τα δη­μο­κρα­τι­κά κόμ­μα­τα να τη θυ­μη­θούν και αυτά.

Τώρα που έχει ψη­φι­στεί το 3ο και πι­θα­νόν και το 4ο μνη­μό­νιο με όλη τη συ­να­κό­λου­θη σκλη­ρή νο­μο­θε­σία για την οποία δεν ρω­τή­θη­κε καν το ΠΑΣΟΚ και κα­νέ­να κόμμα της αντι­πο­λί­τευ­σης για να εκ­φρά­σουν γνώμη του­λά­χι­στον όσον αφορά τα προ­α­παι­τού­με­να και τα ισο­δύ­να­μα μέτρα, τι θα εξυ­πη­ρε­τή­σει στο μέλ­λον μια κυ­βέρ­νη­ση συ­νερ­γα­σί­ας με βάση την απλή ανα­λο­γι­κή, πέραν της εκλο­γι­κής σκο­πι­μό­τη­τας;

Το ΠΑΣΟΚ οφεί­λει να πα­ρα­μεί­νει στις θέ­σεις του όσον αφορά τον εκλο­γι­κό νόμο. Τις θέ­σεις που προ­διέ­γρα­ψε ο ιδρυ­τής του και οι με­τέ­πει­τα κυ­βερ­νή­σεις του. Ει­δι­κό­τε­ρα όμως όσον αφορά το λε­γό­με­νο μπό­νους των 40 ή 50 εδρών που η κυ­βέρ­νη­ση του ΠΑΣΟΚ αρ­γό­τε­ρα είχε θε­σμο­θε­τή­σει, θα μπο­ρού­σε να το υπο­στη­ρί­ξει προ­σθέ­το­ντας λίγες μόνο λέ­ξεις. Ότι, δη­λα­δή, το πρώτο κόμμα λαμ­βά­νει το μπό­νους εφό­σον με το μπό­νους σχη­μα­τί­ζει αυ­το­δύ­να­μη κυ­βέρ­νη­ση. Δια­φο­ρε­τι­κά δεν λαμ­βά­νει το μπό­νους και κατά συ­νέ­πεια ισχύ­ει η ενι­σχυ­μέ­νη απλή ανα­λο­γι­κή.

Εάν υπήρ­χε αυτή η πρό­βλε­ψη στον ισχύ­ο­ντα νόμο, οι 5 εκλο­γι­κές ανα­με­τρή­σεις που έγι­ναν από το 2012 έως σή­με­ρα δεν θα έδι­ναν σε κα­νέ­να κόμμα το μπό­νους και θα ίσχυε η απλή ανα­λο­γι­κή με το όριο του 3% της ει­σό­δου των κομ­μά­των στη Βουλή. Έτσι, με την ψήφο του κάθε φορά ο λαός θα μπο­ρεί να απο­φα­σί­ζει εάν θέλει ή όχι το  μπό­νους που θα του εξα­σφα­λί­ζει αυ­το­δύ­να­μη κυ­βέρ­νη­ση ή κυ­βέρ­νη­ση συ­να­σπι­σμού κομ­μά­των με το σύ­στη­μα της απλής ανα­λο­γι­κής. Μόνον ο λαός και όχι οι ευ­και­ρια­κές πλειο­ψη­φί­ες της Βου­λής.