Politico:Τα πέντε σημεία που απειλούν τη συμφωνία για τους πρόσφυγες

Όμως, το νέο τρο­μο­κρα­τικό χτύπημα που ξύπνησε τον φόβο στην Ευρώπη, κάνει τα πράγ­ματα ακόμη πιο δύσκολα. Ο Απρί­λιος θα είναι ο κρί­σι­μος μήνας, καθώς θα ξεκα­θα­ρί­σουν πολλά, τόσο στο πεδίο της εφαρ­μο­γής όσων προ­βλέ­πει η συμφωνία- με την Ελλάδα να δέχεται το μεγα­λύ­τερο βάρος αυτών- όσο και για τις δια­θέ­σεις των χωρών της ΕΕ να παρα­μεί­νουν πιστές στο πρό­γραμμα μετε­γκα­τά­στα­σης.

Και βέβαια, θα φανεί το αν η Τουρκία θα επι­τα­χύ­νει τελικά τις δια­δι­κα­σίες για να κατα­στεί δυνατή η επα­να­προ­ώ­θηση προ­σφύ­γων και μετα­να­στών από την Ελλάδα προς τη γει­το­νική χώρα.

Με βάση αυτά τα δεδο­μένα, το Politico ξεχώ­ρισε τα πέντε σημεία- κλειδιά που θα κρίνουν αν θα επι­τύ­χει ή αν θα καταρ­ρεύ­σει η συμ­φω­νία για την προ­σφυ­γική κρίση:

1. Ανη­συ­χία για την ασφά­λεια

Μετά από την τρο­μο­κρα­τική επίθεση στις Βρυ­ξέλ­λες, η Πολωνία έκλεισε την πόρτα της για τους πρό­σφυ­γες. Θα μπο­ρού­σαν να ακο­λου­θή­σουν κι άλλες χώρες.

Οι διπλω­μά­τες φοβού­νται ότι οι χώρες που δεν ήθελαν από την αρχή να απο­τε­λέ­σουν μέρος του πλάνου μετε­γκα­τά­στα­σης για 160.000 πρό­σφυ­γες σε όλη την Ευρώπη θα επι­κα­λε­στούν την τρο­μο­κρα­τική απειλή ως δικαιο­λο­γία για να κάνουν πίσω.

Οι ίδιες πηγές ανα­φέ­ρουν ότι κάποιες χώρες μπορεί να ενι­σχύ­σουν τους ελέγ­χους σε πρό­σφυ­γες, εξαι­τίας των ανη­συ­χιών για την ασφά­λεια, κάνο­ντας όλη τη δια­δι­κα­σία μετε­γκα­τά­στα­σης ακόμη πιο αργή από ό,τι ήδη είναι. Αν βρεθούν πρό­σφυ­γες που θα συν­δε­θούν με τις τρο­μο­κρα­τι­κές επι­θέ­σεις, τότε η συμ­φω­νία θα κιν­δυ­νεύει ακόμη περισ­σό­τερο.

Εκτός αν συμβεί κάποια άλλη τρο­μο­κρα­τική επίθεση, έως τα μέσα Απρι­λίου θα είναι σαφές αν υπάρ­χουν χώρες που είναι πλέον περισ­σό­τερο απρό­θυ­μες να υπο­δε­χθούν πρό­σφυ­γες.

2. Οι μετα­να­στευ­τι­κές ροές

Αυτό είναι το βασι­κό­τερο ζήτημα για την ΕΕ. Αν οι μετα­να­στευ­τι­κές ροές παρα­μεί­νουν υψηλές τις επό­με­νες εβδο­μά­δες, τότε ουσια­στικά η συμ­φω­νία είναι «νεκρή».

Υπάρχει σχετική αναφορά στην κοινή δήλωση ΕΕ-Τουρκίας, που το θέτει ξεκά­θαρα αυτό. Αν ο αριθμός των Σύρων που επι­στρέ­φουν στην Τουρκία ξεπε­ρά­σει τις 72.000, τότε η συμ­φω­νία θα έχει παρα­βια­στεί. Πρό­κει­ται για ένα σημείο πίεσης, προ­κει­μέ­νου οι Τούρκοι να κρα­τή­σουν τα σύνορά τους κλειστά, όπως εξηγεί διπλω­μά­της.

Στα τέλη Απρι­λίου θα υπάρχει σαφής εικόνα για το αν η συμ­φω­νία έφερε μείωση των προ­σφυ­γι­κών ροών. Η προη­γού­μενη Πέμπτη ήταν η πρώτη ημέρα, από το ξέσπα­σμα της κρίσης, κατά την οποία δεν έφτασε κανένας πρό­σφυ­γας στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοι­χεία της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης. Ομως, αξιω­μα­τού­χοι σχο­λιά­ζουν ότι ίσως η μείωση να απο­τε­λεί εξαί­ρεση εξαι­τίας της κακο­και­ρίας.

3. Η απε­λευ­θέ­ρωση της βίζα

Είναι το σημα­ντι­κό­τερο σημείο για τους Τούρ­κους. Η συμ­φω­νία ανα­φέ­ρει ότι από τα τέλη Ιουνίου οι Τούρκοι πολίτες δεν θα χρειά­ζο­νται βίζα για να ταξι­δέ­ψουν στην ΕΕ «με την προ­ϋ­πό­θεση ότι έχουν ικα­νο­ποι­η­θεί όλες οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις».

Αυτό ευκο­λό­τερα λέγεται, παρά γίνεται. Από τις 72 προ­ϋ­πο­θέ­σεις, η Αγκυρα έχει εκπλη­ρώ­σει τις 37. Από εκείνες που απο­μέ­νουν, οι 12 δεν έχουν εκπλη­ρω­θεί ή αυτό έχει γίνει εν μέρει, ενώ υπό επε­ξερ­γα­σία βρί­σκο­νται οι υπό­λοι­πες.

Απαι­τή­θη­καν χρόνια προ­κει­μέ­νου η Αγκυρα να εφαρ­μό­σει τους πρώτους 37 όρους, οπότε «δεν πιστεύ­ουμε ότι η Τουρκία θα κατα­φέ­ρει να υλο­ποι­ή­σει τις υπό­λοι­πες προ­ϋ­πο­θέ­σεις μέσα σε μερικές εβδο­μά­δες», ανέφερε η Αλε­ξά­ντρα Στι­γκλ­μά­γιερ, υψη­λό­βαθμη ανα­λύ­τρια του European Stability Initiative. «Είμαι σίγουρη ότι αν η Τουρκία δεν εξα­σφα­λί­σει την απε­λευ­θέ­ρωση της βίζα, τότε η συμ­φω­νία θα ακυ­ρω­θεί ή η εφαρ­μογή της θα καθυ­στε­ρή­σει», πρό­σθεσε.

Αν έως τα τέλη Μαΐου δεν κατα­φέ­ρει η Τουρκία να καλύψει τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις, τότε η συμ­φω­νία απει­λεί­ται.

4. O «άθλος» της Ελλάδας

Περίπου 4.000 άτομα θα χρεια­στούν για το χει­ρι­σμό των δια­δι­κα­στι­κών ζητη­μά­των της συμ­φω­νίας. Περίπου 2.500 από αυτούς θα έρθουν από χώρες- μέλη της ΕΕ, σύμφωνα με την Κομι­σιόν.

Οι επι­τρο­πές θα πρέπει να επε­ξερ­γά­ζο­νται τα αιτή­ματα για άσυλο και τις όποιες εφέσεις γρήγορα. Τα hotspot έχουν μετα­τρα­πεί σε κέντρα κρά­τη­σης, για τους μετα­νά­στες που θα επι­στρέ­ψουν στην Τουρκία. Η Αθήνα και η Αγκυρα πρέπει γρήγορα να κάνουν αλλαγές στη νομο­θε­σία, για να γίνει η η συμ­φω­νία απόλυτα νόμιμη. Η επι­στροφή των Σύρων στην Τουρκία και η μετε­γκα­τά­στασή τους υπο­τί­θε­ται ότι θα ξεκι­νή­σουν στις 4 Απρι­λίου.

Οι επό­με­νες εβδο­μά­δες θα δείξουν αν η Αθήνα θα τα κατα­φέ­ρει ή θα καταρ­ρεύ­σει υπό το βάρος του προ­σφυ­γι­κού. Ηδη έχουν σημειω­θεί δια­μαρ­τυ­ρίες σε κάποια από τα κέντρα κρά­τη­σης. Μετά από τις 4 Απρι­λίου θα ξεκα­θα­ρί­σει το αν λει­τουρ­γεί η επα­να­προ­ώ­θηση και μετε­γκα­τά­σταση των Σύρων.

5. Νομικές προ­κλή­σεις

Πολλές νομικές πτυχές δεν έχουν ξεκα­θα­ρι­στεί ακόμη, μεταξύ άλλων να ανα­γνω­ρί­σει η Ελλάδα την Τουρκία ως ασφαλή τρίτη χώρα, βασικό ζήτημα για να σταλούν εκεί πρό­σφυ­γες. Μέχρι να γίνει αυτό, τα αιτή­ματα για άσυλο, που γίνο­νται από τις 20 Μαρτίου και μετά, δεν θα κριθούν. Ανθρω­πι­στι­κές οργα­νώ­σεις έχουν ήδη ανα­στεί­λει τη δράση τους στα ελλη­νικά νησιά, δια­μαρ­τυ­ρό­με­νες για το γεγονός ότι τα κέντρα κατα­γρα­φής μετα­τρέ­πο­νται σε κέντρα κρά­τη­σης.

Σύμφωνα με τους ειδι­κούς, αν η Ελλάδα δεν αλλάξει τη νομο­θε­σία της και η Τουρκία συνε­χί­σει να καθυ­στε­ρεί τη χορή­γηση πλήρους προ­στα­σίας για τους μη Σύρους, τότε αυτό θα είναι ένα ακόμη σημάδι ότι η συμ­φω­νία είναι προ­βλη­μα­τική. Αξιω­μα­τού­χοι της ΕΕ ελπί­ζουν πως το μήνυμα ότι οι μετα­νά­στες επα­να­προ­ω­θού­νται θα είναι αρκετό προ­κει­μέ­νου να απο­θαρ­ρυν­θούν οι νέες αφίξεις, έως το τέλος του Απρι­λίου.