Ανησυχία στην Ιταλία: Εξαπλώνεται η πληρωμή των εργαζομένων με κουπόνια

Ανη­συ­χία προ­κα­λεί στα εργα­τικά συν­δι­κάτα και τους εργα­το­λό­γους στην Ιταλία η γρήγορη εξά­πλωση ενός σχεδίου πλη­ρω­μής των απα­σχο­λου­μέ­νων που αρχικά προ­ο­ρι­ζό­ταν μόνο για επο­χι­κούς υπάλ­λη­λους στον αγρο­τικό τομέα, καθώς όπως υπο­στη­ρί­ζουν γίνεται αντι­κεί­μενο κατά­χρη­σης από τους εργο­δό­τες και υπο­νο­μεύει τα δικαιώ­ματα των εργα­ζο­μέ­νων.

Στο πλαίσιο του συστή­μα­τος αυτού, οι εργα­ζό­με­νοι δεν πλη­ρώ­νο­νται απευ­θείας με χρήματα αλλά με κου­πό­νια, τα οποία ο εργο­δό­της αγο­ρά­ζει από το δια­δί­κτυο, τα ταχυ­δρο­μεία ή ακόμα και από καπνο­πω­λεία, στην τιμή των 10, 20 ή 50 ευρώ το καθένα.

Στη συνέ­χεια, οι εργα­ζό­με­νοι τα εξαρ­γυ­ρώ­νουν και λαμ­βά­νουν 7,5 ευρώ για κάθε κουπόνι αξίας 10 ευρώ, με τα υπό­λοιπα 2,5 ευρώ να δίνο­νται στο κράτος για την κάλυψη των ασφα­λι­στι­κών και συντα­ξιο­δο­τι­κών τους εισφο­ρών.

Καθώς οι εργα­ζό­με­νοι δεν έχουν υπο­γρά­ψει κάποια σύμβαση, δεν έχουν δικαιώ­ματα σε ό,τι αφορά την άδεια ασθε­νείας ή δια­κο­πών, κάτι που προ­φα­νώς εξα­σφα­λί­ζει πλε­ο­νε­κτή­ματα και χαμη­λό­τερο κόστος για τους εργο­δό­τες. Παράλ­ληλα, οι εργα­ζό­με­νοι που πλη­ρώ­νο­νται με κου­πό­νια δεν μπορούν να θεμε­λιώ­σουν το δικαί­ωμα να τους χορη­γη­θεί επίδομα ανερ­γίας μόλις λήξει η απα­σχό­λησή τους.

Οι ευρω­παϊ­κές κυβερ­νή­σεις, που θέλουν να ενι­σχύ­σουν την απα­σχό­ληση, επι­τρέ­πουν μεγα­λύ­τερη «ευε­λι­ξία» στην αγορά εργα­σίας. Στη Γαλλία, τέσ­σε­ρις από τις πέντε νέες προ­σλή­ψεις που έγιναν πέρυσι ήταν με συμ­βά­σεις μικρής διάρ­κειας, παρά τις επι­κρί­σεις ότι το καθε­στώς προ­σω­ρι­νής απα­σχό­λη­σης υπο­νο­μεύει τα κίνητρα των εργα­ζο­μέ­νων και την παρα­γω­γι­κό­τητα των επι­χει­ρή­σεων.

Στη Βρε­τα­νία, πολλοί εργα­ζό­με­νοι απα­σχο­λού­νται με τις λεγό­με­νες συμ­βά­σεις «μηδε­νι­κών ωρών», πλη­ρώ­νο­νται μόνο για την εργασία που κάνουν, χωρίς εγγυ­ή­σεις για ελά­χι­στο αριθμό ωρών ανά εβδο­μάδα. Στη Γερ­μα­νία, αντι­δρά­σεις έχει προ­κα­λέ­σει και η προ­ώ­θηση ευέ­λι­κτων, χαμηλών απο­δο­χών και κρατικά επι­δο­τού­με­νων «μίνι θέσεων εργα­σίας».

Το ιταλικό σύστημα των κου­πο­νιών αντι­βαί­νει στο πνεύμα των εργα­σια­κών μεταρ­ρυθ­μί­σεων του πρω­θυ­πουρ­γού Ματέο Ρέντσι, που παρο­τρύ­νουν τους εργο­δό­τες να προ­σφέ­ρουν στο προ­σω­πικό τους συμ­βό­λαια μόνιμης απα­σχό­λη­σης. Αλλά με την ανεργία να βρί­σκε­ται στο 11,5% και σχεδόν στο 40% στις ηλικίες κάτω των 25 ετών, ο Ρέντσι δεν φαί­νε­ται να είναι πρό­θυ­μος να προ­χω­ρή­σει σε ενέρ­γειες που θα μπο­ρού­σαν να πλήξουν την απα­σχό­ληση, ακόμα και αν πρό­κει­ται για μορφές εργα­σίας που προ­σφέ­ρουν μικρό­τερη προ­στα­σία στον εργα­ζό­μενο.

Το σύστημα αυτό, που εφαρ­μό­στηκε πει­ρα­μα­τικά από την κυβέρ­νηση το 2008, έχει εξα­πλω­θεί δρα­μα­τικά. Περίπου 1,7 εκατ. εργα­ζό­με­νοι έλαβαν κάποιου είδους αμοιβή σε κου­πό­νια το 2015, σύμφωνα με το εργα­τικό συν­δι­κάτο UIL. Αυτό αντι­στοι­χεί στο 8% του συνο­λι­κού αριθμού των απα­σχο­λου­μέ­νων στην Ιταλία και σχεδόν στο 80% των επο­χι­κών υπαλ­λή­λων.

Το σύστημα με τα κου­πό­νια εφαρ­μό­στηκε προ­κει­μέ­νου να νομι­μο­ποι­ή­σει με κάποιο τρόπο την εργασία στον τρύγο και τη συγκο­μιδή των μήλων στη βορειο­α­να­το­λική Ιταλία, η οποία εξαρ­τά­ται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τους μετα­νά­στες οι οποίοι πλη­ρώ­νο­νταν με μετρητά στο χέρι χωρίς να ισχύει κανένα ρυθ­μι­στικό πλαίσιο.

Την επόμενη χρονιά, επε­κτά­θηκε σε όλη την Ιταλία, αν και αρχικά περιο­ρί­στηκε σε «περι­στα­σιακή εργασία» σε τομείς όπως η γεωργία και η παροχή βοή­θειας κατ’ οίκον, όπως οι υπη­ρε­σίες καθα­ρι­σμού και η φρο­ντίδα παιδιών και ηλι­κιω­μέ­νων.

Έκτοτε, η χρήση τους επε­κτά­θηκε και εκτός της περι­στα­σια­κής εργα­σίας. Το 2008, οι εργο­δό­τες αγό­ρα­σαν 535.000 κου­πό­νια, σύμφωνα με έρευνα της UIL. Το 2014, ο αριθμός τους ανήλθε στα 69 εκατ. και πέρυσι άγγιξε τα 115 εκατ.

Από τις άλλες μεγάλες ευρω­παϊ­κές οικο­νο­μίες, δεν υπάρχει παρό­μοιο σύστημα στη Γερ­μα­νία, τη Βρε­τα­νία ή την Ισπανία. Στη Γαλλία υπάρ­χουν κου­πό­νια εργα­σίας, αλλά δίνουν τη δυνα­τό­τητα για δια­κο­πές και άδεια ασθε­νείας και μπορούν να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν μόνο για κατ’ οίκον εργασία. Αντί­θετα, στην Ιταλία, εργα­ζό­με­νοι με κου­πό­νια απα­σχο­λού­νται σε σού­περ­μαρ­κετ, ξενο­δο­χεία ή ακόμα και εργο­στά­σια.

newmoney.gr