Σύνοδος Κορυφής: Αναβολή κρίσιμων αποφάσεων!

Βρυ­ξέλ­λες, 8

Εγκλω­βι­σμέ­νοι στις αντι­φά­σεις και στις αντι­θέ­σεις τους, οι Ευρω­παίοι προ­χώ­ρη­σαν τις πρώτες πρωϊνές ώρες της Τρίτης σε μία αμφι­λε­γό­μενη κατ’ αρχήν συμ­φω­νία με την Τουρκία, βασικό στοι­χείο της οποίας είναι η επα­να­προ­ώ­θηση όλων των παρα­νό­μων μετα­να­στών που φθάνουν από τη χώρα αυτή στην Ελλάδα – είτε αυτοί είναι Σύροι, είτε από άλλες χώρες όπως το Αφγα­νι­στάν ή το Ιράκ. Ουσια­στικά, η ΕΕ εμφα­νί­στηκε αιχ­μά­λωτη της Τουρ­κίας που εκμε­ταλ­λευό­μενη την ανάγκη των Ευρω­παίων επε­δί­ωξε να απο­κο­μί­σει οφέλη όχι απλά στο Προ­σφυ­γικό αλλά και να προ­ω­θή­σει τη στρα­τη­γική της προ­σέγ­γι­σης με την ΕΕ ανα­ζω­ο­γο­νώ­ντας την εντα­ξιακή δια­δι­κα­σία.

Η συμ­φω­νία προήλθε μετά από μαρα­θώ­νιες δια­βου­λεύ­σεις σε διάφορα σχήματα (διμερή και πολυ­μερή) πίσω από κλει­στές πόρτες, καθώς η κατά­σταση έγινε απί­στευτα περί­πλοκη μετά από την τουρ­κική πρόταση που κατέ­θεσε ο Αχμέτ Ντα­βού­το­γλου στο δείπνο που διορ­γα­νώ­θηκε το βράδυ της Κυρια­κής, παρου­σία επίσης της Γερ­μα­νί­δας καγκε­λα­ρίου Άνγκελα Μέρκελ και του Ολλαν­δού πρω­θυ­πουρ­γού Μαρκ Ρούτε, η χώρα του οποίου ασκεί το τρέχον εξάμηνο την Προ­ε­δρία του Συμ­βου­λίου. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι δεν υπήρξε δείπνο των «28» διότι δεν κατέστη δυνατό αυτό να ξεκι­νή­σει στην ώρα του λόγω της εμπλο­κής που δημιουρ­γή­θηκε.

Ωστόσο, οι κρί­σι­μες λεπτο­μέ­ρειες θα ορι­στι­κο­ποι­η­θούν στην επόμενη, τακτική Σύνοδο Κορυφής του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου στις 17-18 Μαρτίου, πάλι στις Βρυ­ξέλ­λες. Αναμ­φί­βολα εκεί θα έχει ξεκα­θα­ρί­σει και η ατμό­σφαιρα στη Γερ­μα­νία, όπου την Κυριακή διε­ξά­γο­νται εκλογές σε τρία ομό­σπονδα κρα­τί­δια. Το απο­τέ­λε­σμα των εκλογών θα μπο­ρούσε ενδε­χο­μέ­νως να επη­ρε­ά­σει τη στάση της κυρίας Μέρκελ, η οποία στη συνέ­ντευξη Τύπου που παρα­χώ­ρησε εξήρε μάλιστα την πρόταση Ντα­βού­το­γλου.

Στη συνέ­ντευξη Τύπου που ακο­λού­θησε τη συνά­ντηση των αρχηγών κρατών και κυβερ­νή­σεων, ο πρό­ε­δρος του Συμ­βου­λίου Ντό­ναλντ Τουσκ, ο οποίος ανέλαβε να εξει­δι­κεύ­σει τις ιδέες για την επα­νε­γκα­τά­σταση μέχρι την επόμενη Σύνοδο, ανα­φέρ­θηκε στα έξι σημεία της συμ­φω­νίας με την Τουρκία τα οποία είναι τα ακό­λουθα:

Α) η επι­στροφή όλων των παρα­τύ­πων μετα­να­στών από την Ελλάδα στην Τουρκία με έξοδα της ΕΕ,

Β) η επα­νε­γκα­τά­σταση ενός Σύρου από την Τουρκία προς τα κράτη – μέλη της ΕΕ για κάθε Σύρο μετα­νά­στη που η Τουρκία θα δέχεται πίσω,

Γ) η επι­τά­χυνση της δια­δι­κα­σίας κατάρ­γη­σης της βίζας για τους Τούρ­κους πολίτες με οδικό χάρτη που προ­βλέ­πει την εκπλή­ρωση του όρου αυτού το αργό­τερο μέχρι τα τέλη Ιουνίου 2016,

Δ) η επι­τά­χυνση της κατα­βο­λής των πρώτων 3 δις. ευρώ προς την Τουρκία για τα πρώτα projects μέχρι τα τέλη Μαρτίου και η απόφαση για πρό­σθετη χρη­μα­το­δό­τηση  (χωρίς συγκε­κρι­μένη αναφορά στα επι­πλέον 3 δις. ευρώ που είχε ζητήσει η Άγκυρα),

Ε) η προ­ε­τοι­μα­σία για την απόφαση να ανοί­ξουν κι άλλα κεφά­λαια της εντα­ξια­κής δια­δι­κα­σίας της Τουρ­κίας, με βάση τα Συμπε­ρά­σματα του Οκτω­βρίου 2015 και

Στ) η συνερ­γα­σία με την Τουρκία για τη βελ­τί­ωση της ανθρω­πι­στι­κής κατά­στα­σης εντός Συρίας ώστε ο τοπικός πλη­θυ­σμός να ζει σε ασφα­λέ­στε­ρες περιο­χές.

Ιδιαί­τερα ενθου­σιώ­δης εμφα­νί­στηκε στη συνέ­ντευξη Τύπου ο κ. Ντα­βού­το­γλου. Ο Τούρκος πρω­θυ­πουρ­γός, που ελά­χι­στα αισθάν­θηκε την πίεση των Ευρω­παίων για όσα συμ­βαί­νουν με την ελευ­θε­ρία του Τύπου στην πατρίδα του (σσ. ο ίδιος απέ­κρουσε τις κατη­γο­ρίες μιλώ­ντας για ποινική και όχι πολι­τική δίωξη στην περί­πτωση της εφη­με­ρί­δας Zaman), είπε ότι η Άγκυρα έχει εκπλη­ρώ­σει τις υπο­χρε­ώ­σεις της από το Κοινό Σχέδιο Δράσης, ότι οι ροές προ­σφύ­γων συνε­χί­ζο­νται λόγω των βομ­βαρ­δι­σμών της Ρωσίας στη Συρία και επα­νέ­λαβε ότι η Άγκυρα δεν απαιτεί χρήματα από τους Ευρω­παί­ους, αλλά απλώς ζητεί δικαιό­τερη κατα­νομή των βαρών στο Προ­σφυ­γικό.

Η ελλη­νική πλευρά θεω­ρούσε ότι το γεγονός ότι η δια­πραγ­μά­τευση εστιά­στηκε στον ρόλο της Τουρ­κίας και όχι στην εμμονή των χωρών του Βίζε­γκραντ (Ουγ­γα­ρία, Πολωνία, Τσεχία, Σλο­βα­κία) και, λιγό­τερο, της Αυστρίας να συμπε­ρι­λη­φθεί στην κοινή δήλωση το ορι­στικό κλεί­σιμο του δια­δρό­μου των Δυτικών Βαλ­κα­νίων συνι­στούσε επι­τυ­χία. Ο Αλέξης Τσίπρας επέ­μεινε, όπως ισχυ­ρί­ζο­νταν κυβερ­νη­τι­κές πηγές, ότι είτε θα υπήρχε μία συμ­φω­νία ΕΕ – Τουρ­κίας ή θα έπρεπε να επι­στρέ­ψουμε στο status quo που είχε δια­μορ­φω­θεί στην τελευ­ταία Σύνοδο Κορυφής και να παρα­μεί­νει ανοιχτή βαλ­κα­νική οδός.

Η Αθήνα, συμπα­ρα­τασ­σό­μενη για ευνό­η­τους λόγους με το Βερο­λίνο, ακο­λού­θησε σταθερά μία γραμμή κατά των μονο­με­ρών ενερ­γειών, ενώ ο κ. Τσίπρας τόνισε μετά το πέρας της Συνόδου ότι η Ελλάδα δεν απο­μο­νώ­θηκε, αλλά αντί­θετα απο­μο­νώ­θη­καν αυτοί που ήθελαν να την απο­μο­νώ­σουν. Από το κείμενο της τελικής δήλωσης αφαι­ρέ­θηκε πάντως η επίμαχη φράση ότι η βαλ­κα­νική οδός έχει κλείσει, κάτι που επι­θυ­μούσε και η Γερ­μα­νία.

Κοι­νο­τι­κές πηγές εκτι­μού­σαν όμως ότι αυτή η απά­λειψη δεν είναι καθο­ρι­στική και όπως σημεί­ωσε ο κ. Τουσκ αυτό που έχει σημασία είναι ότι μπαίνει τέλος στην προ­σέγ­γιση να σπρώ­χνει η μία χώρα τους πρό­σφυ­γες στην άλλη (wave through approach). Οι Ευρω­παίοι δεσμεύ­θη­καν να κατα­βάλ­λουν μεγάλη ανθρω­πι­στική βοήθεια στην Ελλάδα για τη δια­χεί­ριση των προ­σφύ­γων που θα παρα­μεί­νουν στο ελλη­νικό έδαφος.

Αργά το βράδυ της Δευ­τέ­ρας πάντως, η Σύνοδος ΕΕ – Τουρ­κίας μπλέ­χθηκε στα γρα­νά­ζια του Κυπρια­κού, καθώς οι «28» προ­σπα­θού­σαν να προ­σφέ­ρουν στην Άγκυρα επι­πλέον «γλυ­κα­ντικά» και να απο­σπά­σουν τη συμ­φω­νία της σε μία Κοινή Δήλωση που θα δια­μόρ­φωνε ένα νέο οδικό χάρτη για τη δια­χεί­ριση των προ­σφυ­γι­κών ροών.

Σύμφωνα με απόλυτα δια­σταυ­ρω­μέ­νες πλη­ρο­φο­ρίες, στο τραπέζι των παρα­σκη­νια­κών συνο­μι­λιών στις αίθου­σες του κτιρίου Justus Lipsius βρέ­θη­καν, από τη μία πλευρά το άνοιγμα κάποιου ή κάποιων από τα πέντε δια­πραγ­μα­τευ­τικά κεφά­λαια της εντα­ξια­κής πορείας της Τουρ­κίας τα οποία κρατά «παγω­μένα» η Λευ­κω­σία και από την άλλη πλευρά η συγκα­τά­θεση της Άγκυρας να ανοίξει τα λιμάνια της σε πλοία με τη σημαία της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας.

Ενδει­κτική των υπό­γειων διερ­γα­σιών που βρί­σκο­νταν σε εξέλιξη ήταν η συνά­ντηση που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε το βράδυ της Δευ­τέ­ρας ανάμεσα στην καγκε­λά­ριο Άνγκελα Μέρκελ, στον πρόεδρο της Γαλλίας Φραν­σουά Ολάντ, στον Μαρκ Ρούτε, πρω­θυ­πουργό της Ολλαν­δίας και προ­ε­δρεύ­ο­ντα του Συμ­βου­λίου της ΕΕ, τον βρετανό πρω­θυ­πουργό Ντέι­βιντ Κάμερον, τον πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Ανα­στα­σιάδη, τον Ελληνα πρω­θυ­πουργό Αλέξη Τσίπρα και την ύπατη εκπρό­σωπο της ΕΕ για την εξω­τε­ρική πολι­τική Φεντε­ρίκα Μογκε­ρίνι. Σε αυτή την ιδιό­τυπη επτα­μερή, τέθηκε επί τάπητος το ζήτημα των κεφα­λαίων έναντι ανοίγ­μα­τος των λιμα­νιών.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι σύμφωνα με το Πρό­σθετο Πρω­τό­κολλο της Άγκυρας, η Τουρκία οφείλει να ανοίξει τα λιμάνια και τα αερο­δρό­μιά της σε κυπριακά πλοία και αερο­πλάνα. Ωστόσο, αυτό δεν έγινε και το απο­τέ­λε­σμα ήταν η Λευ­κω­σία να μπλο­κά­ρει σειρά κεφα­λαίων μέχρι η Τουρκία να εκπλη­ρώ­σει τις υπο­χρε­ώ­σεις της. Ωστόσο, η επιμονή Ντα­βού­το­γλου για ονο­μα­στική αναφορά σε κεφά­λαια δεν πέρασε και ο Τούρκος πρω­θυ­πουρ­γός τόνισε ότι μπορούν να ανοί­ξουν κάποια από τα κεφά­λαια που του υπο­σχέ­θηκε ο Ζαν – Κλοντ Γιούν­κερ σε επι­στολή που του είχε στείλει.

Ωστόσο, η κεντρική ιδέα της επα­νε­γκα­τά­στα­σης δεκάδων χιλιά­δων προ­σφύ­γων απευ­θείας από το τουρ­κικό έδαφος στα κράτη – μέλη (σε συν­δυα­σμό με την επι­στροφή όλων των παρα­νό­μων μετα­να­στών από την Ελλάδα στην Τουρκία) έχει εγείρει σοβαρές ενστά­σεις, κυρίως νομικές, από διά­φο­ρες πλευρές (όπως η UNCHR). Πάντως, ο κ. Γιούν­κερ τόνισε ότι με βάση συγκε­κρι­μένα άρθρα της Οδηγίας για το Άσυλο η νομι­μό­τητα της επα­νε­γκα­τά­στα­σης καλύ­πτε­ται από τη στιγμή που η Τουρκία κρί­νε­ται ως ασφαλής τρίτη χώρα και είναι μέλος της Σύμ­βα­σης της Γενεύης.

Η Τουρκία με τελε­σί­γραφα και η Ελλάδα με…τρια­ντά­φυλλα

Μακριά από το πραγ­μα­τικό «δια­κύ­βευμα» του πολυ­ή­με­ρου  «παζα­ριού» της Ε.Ε. με την Αγκυρα ( καθώς οι όποιες απο­φά­σεις μετα­τέ­θη­καν για την επόμενη σύνοδο κορυφής στις 17 Μαρτίου) κινεί­ται η σύνοδος  του Ανω­τά­του Συμ­βου­λίου Συνερ­γα­σίας Ελλάδας – Τουρ­κίας που διε­ξά­γε­ται στη Σμύρνη.

Επι­κε­φα­λής πολυ­με­λούς υπουρ­γι­κού κλι­μα­κίου ο πρω­θυ­πουρ­γός κατέ­φτασε στη Σμύρνη όπου τον υπο­δέ­χθηκε ο Αχμέτ Ντα­βού­το­γλου  μόλις λίγες ώρες αφότου η Τουρκία ζήτησε «τα πάντα» από τους Ευρω­παί­ους για να συν­δρά­μει απο­τε­λε­σμα­τικά στον έλεγχο των προ­σφυ­γι­κών ροών.

Η ελλη­νική κυβέρ­νηση παρα­κο­λου­θεί αμήχανα το «παζάρι» που έχει στηθεί κυρίως μεταξύ Βερο­λί­νου και Αγκυρας ,χωρίς περι­θώ­ρια ελιγμών καθώς από την «καλή διάθεση» των Τούρκων εξαρ­τά­ται κατά πολύ η απο­συ­μπί­εση της χώρας μας στο προ­σφυ­γικό.

Ετσι ο Αλέξης Τσίπρας μετά το πέρας της μαρα­θώ­νιας συνόδου στις Βρυ­ξέλ­λες, χαρα­κτή­ρισε «δελε­α­στι­κές» τις τουρ­κι­κές προ­τά­σεις και επέρ­ριψε την ευθύνη σε κάποια κράτη μέλη της ΕΕ που δεν ήταν έτοιμα να δεχθούν τους «όρους και ανταλ­λάγ­ματα» που ζήτησε η Αγκυρα.

Ιστο­ρική η συνά­ντηση της Σμύρνης

Ο κ. Τσίπρας ανα­βάθ­μισε σε «ιστο­ρική» την συνά­ντηση της Σμύρνης όπου θα ληφθεί απόφαση για την επι­και­ρο­ποί­ηση της συμ­φω­νίας επα­νεισ­δο­χής Ελλάδας-Τουρκίας, ώστε η Άγκυρα να δέχεται πίσω όλους τους μετα­νά­στες που δεν έχουν δικαί­ωμα διε­θνούς προ­στα­σίας . «Αυτή η συμ­φω­νία μπορεί να ανοίξει δρόμους για να αντι­με­τω­πι­στούν οι δια­κι­νη­τές» θεωρεί ο πρω­θυ­πουρ­γός την ώρα πάντως που απο­λύ­τως μετέ­ω­ρες μένουν όλες οι απο­φά­σεις Ε.Ε Τουρ­κίας.

Στο τραπέζι του Ανω­τά­του Συμ­βου­λίου Συνερ­γα­σίας Ελλάδας – Τουρ­κίας θα μπουν διμερή θέματα

Κόκκινα τρια­ντά­φυλλα

από Ντα­βού­το­γλου και Τσίπρα

στις δημο­σιο­γρά­φους  

Ο Αλέξης Τσίπρας αντα­πο­κρί­θηκε στην προ­τροπή του Αχμέτ Ντα­βού­το­γλου να δώσουν κόκκινα τρια­ντά­φυλλα στις γυναί­κες δημο­σιο­γρά­φους που κάλυ­πταν την συνά­ντηση με αφορμή τη μέρα της γυναί­κας.

Ο Αλέξης Τσίπρας ως καλε­σμέ­νος φυσικά αντα­πο­κρί­θηκε αν και η ελευ­θε­ρο­τυ­πία και οι λει­τουρ­γοί της ζουν «μαύρες» ώρες στη γείτονα μετά την απόφαση της κυβέρ­νη­σης να θέσει υπό έλεγχο την εφη­με­ρίδα της αντι­πο­λί­τευ­σης Zaman αλλά και το πρα­κτο­ρείο ειδή­σεων Cihan (Τζιχάν)