«Βόμβα» κόκκινων δανείων στην Ελλάδα έως τα τέλη του 2016

Αύξηση των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων στο 45% μέχρι το τέλος του 2016 προ­βλέ­πει για την Ελλάδα η έκθεση της Deloitte: Deleveraging Europe 2015 – 2016 η οποία εξε­τά­ζει την πορεία της ευρω­παϊ­κής αγοράς πωλή­σεων τόσο μη στρα­τη­γι­κών, όσο και μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων κατά την διάρ­κεια του 2015.

Από την μελέτη των τρα­πε­ζι­κών δεδο­μέ­νων του 2015, παρα­τη­ρεί­ται ότι οι τέσ­σε­ρις συστη­μι­κές τρά­πε­ζες που αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 95% του ελλη­νι­κού τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος, διέ­θε­ταν 112 δισ. ευρώ είτε υπο-εξυπηρετούμενα, είτε μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα δάνεια, ποσό που απο­τε­λεί το 42% του συνόλου των δανείων των τεσ­σά­ρων αυτών τρα­πε­ζών.

Σύμφωνα με τα απο­τε­λέ­σματα των πρό­σφα­των stress test που ανα­κοί­νωσε η Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα, οι κεφα­λαια­κές ανάγκες των ελλη­νι­κών συστη­μι­κών τρα­πε­ζών δια­μορ­φώ­θη­καν λίγο πάνω από 14 δισ. ευρώ. Η ολο­κλή­ρωση των ανα­κε­φα­λαιο­ποι­ή­σεων των τρα­πε­ζών το 2015 έθεσε τις βάσεις για αυξη­μένη δρα­στη­ριό­τητα διά­θε­σης μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων σε μεσο­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα στην Ελλάδα.

Μέχρι το τέλος του 2016, σύμφωνα με την Deloitte, το ποσοστό των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων στην Ελλάδα ανα­μέ­νε­ται να αυξηθεί, φτά­νο­ντας το 45%, ήτοι μια αύξηση ύψους 11% από το αντί­στοιχο ποσοστό του Μαρτίου 2015. Ωστόσο, ως απο­τέ­λε­σμα των πρό­σφα­των εξε­λί­ξεων και της συνε­χούς και αυξα­νό­με­νης πίεσης από την Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα και τον Ενιαίο Επο­πτικό Μηχα­νι­σμό ανα­μέ­νε­ται ότι οι τέσ­σε­ρις συστη­μι­κές ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες θα εξε­τά­σουν ιδιαί­τερα σοβαρά τις πολι­τι­κές απο­ε­πέν­δυ­σης μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων τόσο στην εγχώρια αγορά, όσο και στις άλλες χώρες που δρα­στη­ριο­ποιού­νται.

Όπως επι­ση­μαί­νε­ται στην έκθεση της Deloitte, η Ελλάδα εξα­κο­λου­θεί να υπο­φέ­ρει από το υψηλό κρατικό χρέος και τη συνε­χι­ζό­μενη οικο­νο­μική αστά­θεια, παρά­γο­ντες οι οποίοι έχουν ως απο­τέ­λε­σμα μεγα­λύ­τερη οικο­νο­μική αβε­βαιό­τητα και μικρό­τερη διάθεση για επεν­δύ­σεις. Μέχρι σήμερα παρα­τη­ρεί­ται σχετικά περιο­ρι­σμένη δρα­στη­ριό­τητα απο­μό­χλευ­σης από τις τρά­πε­ζες γεγονός το οποίο επίσης περιο­ρί­ζει τις επεν­δυ­τι­κές ευκαι­ρίες.

Σύμφωνα με την Deloitte, μια δρα­στή­ρια αγορά μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων ενι­σχύει τα δια­θέ­σιμα κεφά­λαιά τους, γεγονός που υπο­βοη­θάει τη διάθεση νέου δανει­σμού στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία. Πιο συγκε­κρι­μένα, μια δρα­στή­ρια αγορά πωλή­σεων χαρ­το­φυ­λα­κίων μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων:

Μειώνει τους χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κούς, λει­τουρ­γι­κούς, οργα­νω­τι­κούς και κεφα­λαια­κούς επι­βα­ρυ­ντι­κούς παρά­γο­ντες για τις τρά­πε­ζες,

Απο­δε­σμεύει ανθρώ­πι­νους πόρους και κεφά­λαια προς όφελος νέων χρη­μα­το­δο­τή­σεων της πραγ­μα­τι­κής οικο­νο­μίας, παρά­γο­ντας ανά­πτυξη της οικο­νο­μίας,

Βελ­τιώ­νει τη δια­χεί­ριση τρα­πε­ζι­κού κιν­δύ­νου. Προ­σελ­κύει το ενδια­φέ­ρον μιας σειράς επεν­δυ­τι­κών ιδρυ­μά­των, όπως είναι τα ιδιω­τικά επεν­δυ­τικά κεφά­λαια και οι οργα­νι­σμοί δια­χεί­ρι­σης κεφα­λαίων, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων ξένων επεν­δυ­τι­κών ιδρυ­μά­των, τα οποία μπορούν να συμ­βάλ­λουν ουσια­στικά και στην εται­ρική ανα­συ­γκρό­τηση κλάδων της οικο­νο­μίας που απαι­τούν νέες επεν­δύ­σεις.

Με το χρόνο, επι­ση­μαί­νε­ται στην έκθεση, μια δρα­στή­ρια αγορά πωλή­σεων μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων μπορεί να γίνει ένα καθιε­ρω­μένο εργα­λείο για τις τρά­πε­ζες για την μείωση των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων, και του άμεσου και έμμεσου κόστους δια­χεί­ρι­σης αυτών. Όσον αφορά στις επι­χει­ρή­σεις, μια τέτοια αγορά, κατα­λή­γει η Deloitte, συμ­βάλ­λει στην ταχύ­τερη ανά­καμψη μέσω της διευ­κό­λυν­σης της εξόδου των μη βιώ­σι­μων εται­ριών και μέσω της υπο­στή­ρι­ξης της ανά­πτυ­ξης των βιώ­σι­μων εται­ριών, με την διάθεση πιο αντα­γω­νι­στι­κών πόρων προς περισ­σό­τερο παρα­γω­γι­κές εται­ρίες και με την ανα­διορ­γά­νωση και ανά­πτυξη των εται­ριών.

Η εικόνα στην Ευρώπη

Στο ποσό των 104,3 δισ. ευρώ ανέρ­χε­ται το ποσό που απέ­φε­ραν οι πωλή­σεις των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων και των μη στρα­τη­γι­κών περιου­σια­κών στοι­χείων των τρα­πε­ζών στην Ευρώπη το 2015, σύμφωνα με έκθεση της Deloitte: Deleveraging Europe 2015 – 2016.

Όπως προ­κύ­πτει από την έκθεση της Deloitte, περισ­σό­τερα από 300 δισ. ευρώ έχουν απο­φέ­ρει οι εν λόγω συναλ­λα­γές που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν από το 2013 έως και το 2015.

Το 2015, κρί­νο­ντας από την συνο­λική αξία των συναλ­λα­γών (ύψους 104,3 δισ. ευρώ) που ολο­κλη­ρώ­θη­καν το α΄ εξάμηνο του 2015, καθώς επίσης και τα επι­πλέον 44,5 δισ. ευρώ αξία χαρ­το­φυ­λα­κίων για τα οποία βρί­σκο­νταν σε εξέλιξη δια­δι­κα­σίες πώλησης στο τέλος του ίδιου χρόνου, η δρα­στη­ριό­τητα στην ευρω­παϊκή αγορά εκτι­μά­ται ότι ήταν υψη­λό­τερη κατά περίπου 26% σε σύγκριση με την αξία συναλ­λα­γών που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν το 2014 ύψους 83 δισ. ευρώ (με βάση τις ολο­κλη­ρω­μέ­νες συναλ­λα­γές).

Σύμφωνα με εκτι­μή­σεις της έκθεσης, το 2016 η συνο­λική αξία των πωλή­σεων μη στρα­τη­γι­κών και μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων χαρ­το­φυ­λα­κίων δανείων ανα­μέ­νε­ται να αγγίξει τα 130 δισ. ευρώ.

Τα ευρω­παϊκά χρη­μα­το­πι­στω­τικά ιδρύ­ματα εκτι­μά­ται ότι θα συνε­χί­σουν τις ενέρ­γειες απο­μό­χλευ­σης, καθώς δια­θέ­τουν μη στρα­τη­γικά και μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα δάνεια που ξεπερ­νούν τα 2 τρισ. ευρώ.

Όπως σημειώ­νε­ται αρχίζει να δια­φαί­νε­ται μια παρα­τε­τα­μένη στροφή των συναλ­λα­γών από τις πωλή­σεις χαρ­το­φυ­λα­κίων μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων, κυρίως με καλύμ­ματα εμπο­ρικά ακίνητα, προς τις πωλή­σεις εξυ­πη­ρε­τού­με­νων αλλά μη στρα­τη­γι­κών στε­γα­στι­κών δανείων, καθώς και δανείων προς ΜΜΕ.

Το Ηνωμένο Βασί­λειο ήταν η πιο δρα­στή­ρια αγορά, με βάση την αξία συναλ­λα­γών, δανεια­κών χαρ­το­φυ­λα­κίων το 2015, με τις πωλή­σεις να ξεπερ­νούν τα 38 δισ. λίρες. Στο Ηνωμένο Βασί­λειο το ενδια­φέ­ρον της αγοράς στρά­φηκε ταχέως από τα μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα δάνεια στα εξυ­πη­ρε­τού­μενα μη στρα­τη­γικά δάνεια. Ανα­μέ­νε­ται ότι και το 2016 η εν λόγω αγορά θα δια­τη­ρή­σει την 1η θέση μεταξύ των ευρω­παϊ­κών χωρών με βάση την αξία συναλ­λα­γών.

Ανα­φο­ρικά με την συναλ­λα­κτική δρα­στη­ριό­τητα, η αγορά δανεια­κών χαρ­το­φυ­λα­κίων της Ιρλαν­δίας παρου­σιά­ζει ενδεί­ξεις επι­βρά­δυν­σης, ενώ αντί­θετα αυξά­νε­ται η δρα­στη­ριό­τητα στην Ιταλία, στην Ισπανία, στην Κεντρική, Νότια & Ανα­το­λική Ευρώπη.

Η ανα­με­νό­μενη αύξηση της αξίας των συναλ­λα­γών θα προ­έλ­θει κυρίως λόγω της αύξησης της εμπι­στο­σύ­νης των επεν­δυ­τών, των αυξη­μέ­νων επο­πτι­κών υπο­χρε­ώ­σεων και των κεφα­λαια­κών απαι­τή­σεων για τις τρά­πε­ζες ως απο­τέ­λε­σμα των πλαι­σίων Basel III, Solvency II και IFRS 9 μεταξύ άλλων καθώς και της επι­κρα­τού­σας στρα­τη­γι­κής για επι­κέ­ντρωση στις κύριες εγχώ­ριες αγορές και στην εστίαση στις κύριες δρα­στη­ριό­τη­τες.

Οφέλη από τη δημιουρ­γία αγοράς πωλή­σεων μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων

Για τις τρά­πε­ζες, μια δρα­στή­ρια αγορά μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων ενι­σχύει τα δια­θέ­σιμα κεφά­λαιά τους γεγονός που υπο­βοη­θάει τη διάθεση νέου δανει­σμού στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία. Πιο συγκε­κρι­μένα, μια δρα­στή­ρια αγορά πωλή­σεων χαρ­το­φυ­λα­κίων μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων:

– Μειώνει τους χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κούς, λει­τουρ­γι­κούς, οργα­νω­τι­κούς και κεφα­λαια­κούς επι­βα­ρυ­ντι­κούς παρά­γο­ντες για τις τρά­πε­ζες,

– Απο­δε­σμεύει ανθρώ­πι­νους πόρους και κεφά­λαια προς όφελος νέων χρη­μα­το­δο­τή­σεων της πραγ­μα­τι­κής οικο­νο­μίας, παρά­γο­ντας ανά­πτυξη της οικο­νο­μίας,

– Βελ­τιώ­νει τη δια­χεί­ριση τρα­πε­ζι­κού κιν­δύ­νου. Προ­σελ­κύει το ενδια­φέ­ρον μιας σειράς επεν­δυ­τι­κών ιδρυ­μά­των, όπως είναι τα ιδιω­τικά επεν­δυ­τικά κεφά­λαια και οι οργα­νι­σμοί δια­χεί­ρι­σης κεφα­λαίων, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων ξένων επεν­δυ­τι­κών ιδρυ­μά­των, τα οποία μπορούν να συμ­βάλ­λουν ουσια­στικά και στην εται­ρική ανα­συ­γκρό­τηση κλάδων της οικο­νο­μίας που απαι­τούν νέες επεν­δύ­σεις.

Σύμφωνα με την έκθεση της Deloitte, με το χρόνο μια δρα­στή­ρια αγορά πωλή­σεων μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων μπορεί να γίνει ένα καθιε­ρω­μένο εργα­λείο για τις τρά­πε­ζες για την μείωση των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων, και του άμεσου και έμμεσου κόστους δια­χεί­ρι­σης αυτών. Όσον αφορά στις επι­χει­ρή­σεις, μια τέτοια αγορά συμ­βάλ­λει στην ταχύ­τερη ανά­καμψη μέσω της διευ­κό­λυν­σης της εξόδου των μη βιώ­σι­μων εται­ριών και μέσω της υπο­στή­ρι­ξης της ανά­πτυ­ξης των βιώ­σι­μων εται­ριών, με την διάθεση πιο αντα­γω­νι­στι­κών πόρων προς περισ­σό­τερο παρα­γω­γι­κές εται­ρίες και με την ανα­διορ­γά­νωση και ανά­πτυξη των εται­ριών.

Ημε­ρη­σία