Στην… εντατική το σύστημα των ΜΕΘ-Η γρίπη και οι λίστες της ντροπής

Η αυξη­μένη ζήτηση κρε­βα­τιών σε συν­δυα­σμό με τις ελλεί­ψεις κλινών ΜΕΘ είναι μία εξίσωση χωρίς λύση. Σήμα κιν­δύ­νου εκπέ­μπει και ο Ιατρι­κός Σύλ­λο­γος Αθηνών

Στις Μονάδες Εντα­τι­κής Θερα­πείας η ζωή και ο θάνατος απέχουν μία ανάσα. Οι εντα­ντι­κο­λό­γοι το γνω­ρί­ζουν καλά, καθώς οι ελλεί­ψεις σε κλίνες τους ανα­γκά­ζουν σε μία καθη­με­ρι­νό­τητα που παρα­πέ­μπει σε δια­χεί­ριση κρίσεων.

Η λίστα ανα­μο­νής σε πανελ­λα­δικό επίπεδο μετρά δεκάδες βαριά ασθε­νείς, οι οποίοι ανα­μέ­νουν να αδειά­σει ένα κρεβάτι. Δια­σω­λη­νω­μέ­νοι με φορη­τούς ανα­πνευ­στή­ρες νοση­λεύ­ο­νται σε κοινούς θαλά­μους – κι ας είναι πολυ­τραυ­μα­τίες από τροχαίο, ασθε­νείς που έχουν υποστεί βαρύ εγκε­φα­λικό, καρ­κι­νο­πα­θείς που πρέπει να υπο­βλη­θούν σε χει­ρουρ­γείο και συνεπώς κρί­νε­ται ανα­γκαίο να δια­σφα­λι­στεί η μετέ­πειτα εξι­δα­νι­κευ­μένη φρο­ντίδα τους…

Το σύστημα είναι άδικο: οι γιατροί είναι εκείνοι που πρέπει να επι­λέ­ξουν ποιος θα είναι ο επό­με­νος…, λαμ­βά­νο­ντας καθη­με­ρινά απο­φά­σεις ζωής και θανάτου, αφού δεν υπάρχει χώρος για όλους.

Η επι­δη­μία γρίπης που εφέτος ξυπνά τον εφιάλτη της παν­δη­μίας του 2009 λόγω της σφο­δρό­τη­τας του κύματος, κατα­δει­κνύει με τον πλέον τραγικό τρόπο τα κενά του Εθνικού Συστή­μα­τος Υγείας. Και απο­δει­κνύει ότι το πάθημα δεν έγινε μάθημα.

Μόνον τα τελευ­ταία 24ωρα, 123 ασθε­νείς νοση­λεύ­ο­νται σε ΜΕΘ, μετά από την εμφά­νιση σοβαρών επι­πλο­κών από την γρίπη. Συνο­λικά από τον Ιανουά­ριο έως και σήμερα έχουν χρεια­στεί εντα­τική φρο­ντίδα του­λά­χι­στον 270 περι­στα­τικά που νόσησαν βαριά εξ’ αιτίας του ιού Α (Η1Ν1).

Η αυξη­μένη ζήτηση κρε­βα­τιών σε συν­δυα­σμό με τις ελλεί­ψεις κλινών ΜΕΘ είναι μία εξίσωση χωρίς λύση. Σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Επι­χει­ρή­σεων Υγείας (ΕΚΕΠΥ) υπάρ­χουν δια­θέ­σι­μες – δηλαδή, εξο­πλι­σμέ­νες – στα νοσο­κο­μεία όλες της χώρας 580 κλίνες. Από αυτές οι 140 είναι κλει­στές, αφού οι νοση­λευ­τές δεν επαρ­κούν.

Στην Αττική, οι κλίνες ΜΕΘ στις οποίες έχει μπει λουκέτο είναι 60 – χωρίς να συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται οι ανα­ξιο­ποί­η­τες κλίνες στις Μονάδες Αυξη­μέ­νης Φρο­ντί­δας (ΜΑΦ), Μονάδες Καρ­διο­χει­ρουρ­γι­κής Ανά­νη­ψης, Μονάδες Εγκαυ­μά­των και Μονάδες Νεογνών (ΜΕΝΝ).

Τα δεδο­μένα περι­γρά­φουν μία θλιβερή πραγ­μα­τι­κό­τητα. Στο πανε­πι­στη­μιακό νοσο­κο­μείο Αττικό, από τις 27 κλίνες ΜΕΘ λει­τουρ­γούν μόνον οι 16. Τις επό­με­νες ημέρες ανα­μέ­νε­ται να τεθούν εκτός λει­τουρ­γιάς ακόμη τρεις, καθώς το προ­σω­πικό – κυρίως το νοση­λευ­τικό – είναι οριακό με απο­τέ­λε­σμα να μην υπάρχει η δυνα­τό­τητα κάλυψης κενών σε περί­πτωση αδειών – π.χ. μητρό­τη­τας.

Αντί­στοιχα, από τον χάρτη του νοσο­κο­μείου Ευαγ­γε­λι­σμός… σβή­στη­καν πρό­σφατα τέσ­σε­ρις κλίνες ΜΕΘ και άλλες τρεις ΜΑΦ.

Κάπως έτσι, οι αντοχές του ήδη εξα­σθε­νη­μέ­νου συστή­μα­τος υγείας δοκι­μά­ζο­νται, όπως και αυτές των ασθενών του.

Με βάση τις πλη­θυ­σμια­κές ανάγκες της ο 8-10% των κλινών θα έπρεπε να είναι εντα­τι­κής φρο­ντί­δας. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα όμως δεν ξεπερνά το 2%

Στις… καλές ημέρες – δηλαδή, προ γρίπης – η λίστα ανα­μο­νής που δια­τη­ρεί το ΕΚΑΒ αγγίζει σε αρκετές περι­πτώ­σεις έως και 40 ασθε­νείς. Από τον Ιανουά­ριο όμως, η λίστα της «ντροπής» έχει αυξηθεί ραγδαία, ξεπερ­νώ­ντας ακόμη και τα 75 περι­στα­τικά. Από αυτούς οι μισοί υπο­λο­γί­ζε­ται ότι είναι ασθε­νείς που νοσούν βαριά μετά από επι­πλο­κές της γρίπης.

Το ΕΚΕΠΥ ενη­με­ρώ­νε­ται καθη­με­ρινά για τις εξε­λί­ξεις, δίνο­ντας λύση σε πρα­κτικά προ­βλή­ματα. Και αυτό διότι παράλ­ληλα με τις ελλεί­ψεις υγειο­νο­μι­κού προ­σω­πι­κού παλαιώ­νει και ο εξο­πλι­σμός στις ΜΕΘ, χωρίς να υπάρχει η δυνα­τό­τητα άμεσης απο­κα­τά­στα­σης του ελλεί­ψει κον­δυ­λίων.

Υπό τις συν­θή­κες αυτές, η διοί­κηση του ΕΚΕΠΥ δανεί­ζει εκεί­νους τους ανα­πνευ­στή­ρες που… μένουν ανεκ­με­τάλ­λευ­τοι στις κλει­στές ΜΕΘ, όπου προ­κύ­πτει ανάγκη.

Κι αν η διοί­κηση του ΕΚΕΠΥ κατα­γρά­φει αυστηρά την μετα­κί­νηση εξο­πλι­σμού ώστε να δια­σφα­λι­στεί η επι­στροφή του, δεν γίνεται το ίδιο από τη πλευρά των εντα­τι­κο­λό­γων. Είναι κοινό μυστικό ότι κάθε μόνιτορ που χαλάει αντι­κα­θί­στα­ται από τα μηχα­νή­ματα των κλει­στών θαλάμων.

Συνεπώς ακόμη κι αν ξεπε­ρα­στεί το πρό­βλημα των ελλεί­ψεων σε προ­σω­πικό, το τοπίο παρα­μέ­νει θολό για το πόσες από τις κλει­στές κλίνες παρα­μέ­νουν τεχνο­λο­γικά εξο­πλι­σμέ­νες, ώστε να ξεκλει­δώ­σουν άμεσα.

Η τραγική αλήθεια των αριθμών

Στους εντα­τι­κλό­γους δεν αρέσει να απο­τι­μούν την ανθρώ­πινη ζωή ανα­φε­ρό­με­νοι σε ποσοστά επι­βί­ω­σης, τα τελευ­ταία χρόνια όμως είναι ανα­γκα­σμέ­νοι να το κάνουν σε μία προ­σπά­θεια να αφυ­πνί­σουν τις ηγεσίες του υπουρ­γείου Υγείας.

Η θνη­σι­μό­τητα στις ελλη­νι­κές ΜΕΘ αγγίζει το 23%, όμως ο κίν­δυ­νος να χάσει την μάχη με τη ζωή ένας ασθενής που μένει εκτός μονάδας σχεδόν διπλα­σιά­ζε­ται (είναι 45%).

Τις προ­σπά­θειες των εντα­τι­κο­λό­γων να κρα­τή­σουν στη ζωή τους ασθε­νείς τους, τις «ακυ­ρώ­νουν» τα κενά που πλήτ­τουν τα δημόσια νοσο­κο­μεία.

Η σύγκριση της Ελλάδας με τις λοιπές χώρες της Ευρώπης αλλά και τις ΗΠΑ είναι απο­γοη­τευ­τική. Στην ΕΕ το 20% του συνόλου επί των κρε­βα­τιών είναι Εντα­τι­κής Θερα­πείας. Στις ΗΠΑ το αντί­στοιχο ποσοστό αγγίζει το 30%.

Οπως προ­κύ­πτει από έκθεση του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Υγείας, λαμ­βά­νο­ντας υπ’ όψιν τις πλη­θυ­σμια­κές ανάγκες της χώρας μας το 8-10% των κλινών θα έπρεπε να είναι εντα­τι­κής φρο­ντί­δας. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα όμως δεν ξεπερνά το 2%.

«Η πράξη δια­φέ­ρει μακράν από την θεωρία. Το ΕΣΥ δια­θέ­τει σήμερα 30.000 κρε­βά­τια. Βάσει του ΠΟΥ οι 2.700 κλίνες θα έπρεπε να είναι εντα­τι­κής φρο­ντί­δας εκ των οποίων οι 1.450 απο­κλει­στικά ΜΕΘ», λέει ο καρ­διο­λό­γος και πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Εργα­ζο­μέ­νων στον Ευαγ­γε­λι­σμό Ηλίας Σιώρας.

Σήμα κιν­δύ­νου εκπέ­μπει και ο Ιατρι­κός Σύλ­λο­γος Αθηνών, με τον πρόεδρο Γιώργο Πατούλη να κάνει λόγο για «εγκλη­μα­τική πολι­τική που κοστί­ζει ανθρώ­πι­νες ζωές».

Τα αργά αντα­να­κλα­στικά του υπουρ­γείου Υγείας

Με βασα­νι­στικά αργούς ρυθμούς επι­χει­ρεί να δώσει «ανάσα» στις ελλεί­ψεις νοση­λευ­τών και γιατρών η ηγεσία του υπουρ­γείου Υγείας.

Την Τετάρτη αναρ­τή­θηκε στην ιστο­σε­λίδα του Κέντρου Ελέγχου και Πρό­λη­ψης Νοση­μά­των (ΚΕΕΛΠΝΟ) η προ­κή­ρυξη για την πρό­σληψη (διετείς συμ­βά­σεις) των 400 νοση­λευ­τών και των 100 γιατρών που θα στε­λε­χώ­σουν τις Μονάδες Εντα­τι­κής Θερα­πείας (ΜΕΘ) στα δημόσια νοσο­κο­μεία της χώρας

Σύμφωνα με στελέχη του υπουρ­γείου Υγείας η τοπο­θέ­τηση τους ανα­μέ­νε­ται να έχει ολο­κλη­ρω­θεί τον Μάρτιο, εντού­τοις η προ­κή­ρυξη καθυ­στέ­ρησε τέσ­σε­ρις και πλέον μήνες και ενώ το κύμα της γρίπης είχε φτάσει στην κορύ­φωση του.

Η θητεία της προη­γού­με­νης φουρ­νιάς νοση­λευ­τών μέσω ΚΕΕΛΠΝΟ άρχισε να λήγει στα­διακά από τον Οκτώ­βριου του 2015.

Εκείνη τη περίοδο το ΕΚΕΠΥ είχε εντο­πί­σει το πρό­βλημα. Για το θέμα είχε προει­δο­ποι­ή­σει το υπουρ­γείου Υγείας και η προη­γού­μενη ηγεσία του ΚΕΕΛΠΝΟ.

Σε κάθε περί­πτωση, η κάλυψη των θέσεων θα απο­τε­λέ­σει τονω­τική ένεση, καθώς υπο­λο­γί­ζε­ται ότι θα ανοί­ξουν του­λά­χι­στον 80 κρε­βά­τια. Αλλα στελέχη του χώρου ανα­φέ­ρουν (με συγκρα­τη­μένη αισιο­δο­ξία) ότι μπορεί να ανοί­ξουν ακόμη περισ­σό­τερα, υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι θα γίνουν ανα­γκα­στι­κές εκπτώ­σεις στην ανα­λο­γία νοση­λευ­τών –ασθενών.

protagon.gr