Ανοίγει παράθυρο επανακαθορισμού δόσεων για «κόκκινα» στεγαστικά

Παρά­θυρο για τον επα­να­κα­θο­ρι­σμό των μηνιαίων δόσεων για όσους δανειο­λή­πτες έχουν ήδη ρυθ­μί­σει τις οφειλές τους μέσω του νόμου 3869/2010 (νόμος Κατσέλη) βλέπουν νομικοί και δικα­στι­κοί παρά­γο­ντες. Το «παρά­θυρο» αυτό προ­κύ­πτει από την πρό­σφατη αλλαγή των αντι­κει­με­νι­κών αξιών των ακι­νή­των, η οποία μάλιστα έχει ανα­δρο­μική ισχύ από τις 21 Μαΐου 2015.

Η μετα­βολή των δεδο­μέ­νων μπορεί να απο­τε­λέ­σει ικανή συνθήκη για τους δανειο­λή­πτες να υπο­βά­λουν αίτηση επα­να­προσ­διο­ρι­σμού των μηνιαίων δόσεων, ακόμη και όταν δεν πρό­κει­ται για μετα­βολή των δεδο­μέ­νων που σχε­τί­ζο­νται με την εισο­δη­μα­τική και συνο­λι­κό­τερα περιου­σιακή κατά­σταση του οφει­λέτη. Θα πρέπει να σημειω­θεί, ωστόσο, ότι είναι στη δια­κρι­τική ευχέ­ρεια του δικαστή να δεχθεί ή να απορ­ρί­ψει τη σχετική αίτηση, καθώς και το κατά πόσο θα μειώσει ή όχι τις αντι­κει­με­νι­κές αξίες.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι με βάση την τελευ­ταία τρο­πο­ποί­ηση που επήλθε στον νόμο Κατσέλη μέσω του νόμου 4346/2015, και ο οποίος ισχύει από την 1/1/2916, ορί­ζε­ται ρητά ότι η αντι­κει­με­νική αξία της κύριας κατοι­κίας που ο δανειο­λή­πτης θέλει να προ­στα­τεύ­σει από τον πλει­στη­ρια­σμό δεν πρέπει να υπερ­βαί­νει τις 120.000 ευρώ (στην περί­πτωση των ευά­λω­των οικο­νο­μικά ομάδων) ή των 180.000 ευρώ (στην περί­πτωση των μεσαίων εισο­δη­μά­των) κατά τον χρόνο συζή­τη­σης της αίτησης. Εκ πρώτης όψεως, λοιπόν, η νομο­θε­σία δεν κατα­λαμ­βά­νει οφει­λέ­τες των οποίων ήδη έχουν ρυθ­μι­σθεί τα χρέη. Ωστόσο, όπως επι­ση­μαί­νουν νομικοί κύκλοι, η μετα­βολή κρί­σι­μων δεδο­μέ­νων, όπως είναι οι αντι­κει­με­νι­κές αξίες των ακι­νή­των, μπορούν να δικαιο­λο­γή­σουν επα­να­κα­θο­ρι­σμό των δόσεων και για παλαιό­τε­ρες υπο­θέ­σεις.

Προ­βλή­ματα

Πέρα από τα «παρά­θυρα», ο νομικός κόσμος της χώρας βλέπει και προ­βλή­ματα συνταγ­μα­τι­κό­τη­τας στον νόμο 3869/2010, όπως αυτός τρο­πο­ποι­ή­θηκε το καλο­καίρι με τον νόμο 4336/2015 και ειδικά σε ό,τι αφορά τις υπουρ­γι­κές απο­φά­σεις για τον καθο­ρι­σμό των δικαιο­λο­γη­τι­κών που θα πρέπει να προ­σκο­μι­σθούν στο δικα­στή­ριο με την κατά­θεση της αίτησης υπα­γω­γής. Σύμφωνα με όσα ανέφερε σε εκδή­λωση της κατα­να­λω­τι­κής οργά­νω­σης ΕΚΠΟΙΖΩ ο κ. Ι. Βενιέ­ρης, δικη­γό­ρος και λέκτο­ρας της Νομικής Σχολής Αθηνών, ο έλεγχος των δικαιο­λο­γη­τι­κών και ο ορισμός δικά­σι­μου από τις γραμ­μα­τείες των Ειρη­νο­δι­κείων ελέγ­χο­νται ως προς τη συμ­βα­τό­τητά τους με το Σύνταγμα. Κι αυτό, διότι ο ορισμός δικα­σί­μου πρέπει να γίνεται από δικαστή και μάλιστα σε αίθουσα συνε­δριά­σεων, ενώ η απόρ­ριψη αίτησης και ο μη ορισμός δικα­σί­μου από τη γραμ­μα­τεία του Ειρη­νο­δι­κείου συνιστά αρνη­σι­δι­κία.

Στον νόμο, όπως αυτός τρο­πο­ποι­ή­θηκε τον περα­σμένο Νοέμ­βριο, υπάρ­χουν και αντι­φά­σεις. Συγκε­κρι­μένα, όπως ανέφερε στην ίδια εκδή­λωση ο κ. Δ. Σπυ­ρά­κος, δικη­γό­ρος, πρώην γενικός γραμ­μα­τέας Κατα­να­λωτή και εκ των συγ­γρα­φέων του αρχικού νόμου 3869/ 2010, σε μια δικα­στική δια­δι­κα­σία εισήχθη μια σημα­ντική έννοια εξω­δι­κα­στι­κής δια­δι­κα­σίας. Πρό­κει­ται για την έννοια του συνερ­γά­σι­μου δανειο­λή­πτη που απο­τε­λεί πλέον προ­ϋ­πό­θεση για την προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας από τον πλει­στη­ρια­σμό. Η έννοια του συνερ­γά­σι­μου δανειο­λή­πτη περι­λαμ­βά­νε­ται στον κώδικα δεο­ντο­λο­γίας των τρα­πε­ζών, ο οποίος χρη­σι­μο­ποιεί­ται για την εξω­δι­κα­στική δια­δι­κα­σία. Ο κ. Σπυ­ρά­κος επε­σή­μανε ότι η ανά­μειξη στοι­χείων εξω­δι­κα­στι­κού συμ­βι­βα­σμού στη δικα­στική ρύθμιση χρεών νοθεύει σε τελική ανάλυση και τις δύο δια­δι­κα­σίες. Υπο­στή­ριξε, τέλος, ότι εάν δια­τη­ρη­θεί στον νόμο το κρι­τή­ριο του συνερ­γά­σι­μου δανειο­λή­πτη, καλό θα ήταν να λαμ­βά­νε­ται υπόψη ως έννοια κατά τη διάρ­κεια της δικα­στι­κής δια­δι­κα­σίας και όχι για προ­γε­νέ­στερη συμπε­ρι­φορά.

Καθη­με­ρινή