FT: Γιατί η Ευρώπη πρεσάρει την Ελλάδα με τη Σένγκεν

Το επό­με­νο βήμα τε­λι­κά έγινε. Έπει­τα από μήνες δια­κρι­τι­κών και όχι τόσο δια­κρι­τι­κών προει­δο­ποι­ή­σε­ων, οι Βρυ­ξέλ­λες προ­χώ­ρη­σαν στο πρώτο βήμα προς το να επι­τρέ­ψουν συ­νο­ρια­κούς ελέγ­χους στην Ευ­ρώ­πη για μέχρι και δύο χρό­νια –πιέ­ζο­ντας και την Ελ­λά­δα προς μια de facto ανα­στο­λή από τη Συν­θή­κη Σέν­γκεν.

Η έκ­θε­ση της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής για τα σύ­νο­ρα της Ελ­λά­δας βρήκε «σο­βα­ρές ελ­λεί­ψεις» στο πώς η Αθήνα δια­χει­ρί­ζε­ται τα εξω­τε­ρι­κά της σύ­νο­ρα. Αυτές οι δύο λέ­ξεις -«σο­βα­ρές ελ­λεί­ψεις»- είναι κρί­σι­μες, εφό­σον χρη­σι­μο­ποιού­νται ρητά στον κα­νο­νι­σμό που διέ­πει τη ζώνη ελεύ­θε­ρης διέ­λευ­σης της ΕΕ στην πε­ρί­πτω­ση που οι Βρυ­ξέλ­λες επι­θυ­μούν να επι­βά­λουν νέα μέτρα για τα σύ­νο­ρα με στόχο την απο­κα­τά­στα­ση της «συ­νο­λι­κής λει­τουρ­γί­ας» του μπλοκ.

Όπως συμ­βαί­νει με όλους τους ευ­ρω­παϊ­κούς νό­μους και κα­νο­νι­σμούς, η δια­δι­κα­σία της με­τα­τό­πι­σης από αυτό που συ­νέ­βη χθες στους συ­νο­ρια­κούς ελέγ­χους είναι πε­ρί­πλο­κη και γε­μά­τη πε­ραι­τέ­ρω συ­ζη­τή­σεις και μπρος πίσω με­τα­ξύ Βρυ­ξελ­λών και Αθή­νας. Αλλά ο κα­νο­νι­σμός της Σέν­γκεν επί­σης κα­θι­στά σαφές πως μια τέ­τοια έκ­θε­ση απο­τε­λεί το πρώτο βήμα.

Τι θα συμ­βεί μετά; Σύμ­φω­να με τον κα­νο­νι­σμό, η Αθήνα έχει τώρα τρεις μήνες στη διά­θε­σή της ώστε να δρά­σει. Αν δεν το κάνει, η Κο­μι­σιόν έχει την επι­λο­γή υπό το Άρθρο 26 του κώ­δι­κα της Σέν­γκεν να προ­τεί­νει σα­ρω­τι­κούς συ­νο­ρια­κούς ελέγ­χους για μέχρι και δύο χρό­νια. Αν και από τε­χνι­κή άποψη δεν θα ανα­στα­λεί η συμ­με­το­χή της Ελ­λά­δας στη Σέν­γκεν, αφού δεν υπάρ­χει νό­μι­μος τρό­πος απο­πο­μπής μιας χώρας, στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα οι τα­ξι­διώ­τες από την Ελ­λά­δα μπο­ρεί να εξα­να­γκα­στούν στους ίδιους ελέγ­χους που υπήρ­χαν στην Ευ­ρώ­πη πριν την Σέν­γκεν.

Υπάρ­χουν επί­σης και με­γα­λύ­τε­ρες επι­πτώ­σεις. Σχε­δόν όλες οι χώρες κατά μήκος της λε­γό­με­νης «οδού των δυ­τι­κών Βαλ­κα­νί­ων» -Σου­η­δία, Δανία, Γερ­μα­νία, Αυ­στρία και Σλο­βε­νία- έχουν ενερ­γο­ποι­ή­σει δια­τά­ξεις του κα­νο­νι­σμού της Σέν­γκεν που τους επι­τρέ­πουν να επι­βά­λουν και πάλι συ­νο­ρια­κούς ελέγ­χους προ­σω­ρι­νά. Αν επι­θυ­μούν να πα­ρα­τεί­νουν αυ­τούς τους ελέγ­χους μετά το Μάιο, πρέ­πει να ενερ­γο­ποι­η­θεί το Αρθρο 26. Συ­νε­πώς, ενώ η Ελ­λά­δα βρί­σκε­ται στο κέ­ντρο της προ­σο­χής, το απο­τέ­λε­σμα θα μπο­ρού­σε να ήταν ένα σα­ρω­τι­κό τέλος στο ανε­μπό­δι­στο τα­ξί­δι στην Ευ­ρώ­πη.

Το πα­ρά­ξε­νο με την Ελ­λά­δα είναι πως είναι μία από τις ελά­χι­στες χώρες της Σέν­γκεν που δε μοι­ρά­ζε­ται χερ­σαία σύ­νο­ρα με άλλη χώρα-μέλος της Συν­θή­κης. Επο­μέ­νως, η νέα επι­βο­λή των συ­νο­ρια­κών ελέγ­χων –η οποία θα επη­ρε­ά­σει κυ­ρί­ως τις διε­θνείς πτή­σεις προς την Ευ­ρώ­πη- δε θα έχει κα­νέ­ναν αντί­κτυ­πο στις ροές των προ­σφύ­γων.

Και οι τρεις χώρες στα βό­ρεια σύ­νο­ρα της Ελ­λά­δας που οι πρό­σφυ­γες δια­σχί­ζουν στο δρόμο τους προς τη Γερ­μα­νία και άλλα βό­ρεια ση­μεία, είναι χώρες που δεν ανή­κουν στη Σέν­γκεν: Η Αλ­βα­νία και η ΠΓΔΜ, που δεν είναι ούτε στην ΕΕ και η Βουλ­γα­ρία, η οποία είναι μέλος της ΕΕ αλλά δεν είναι ακόμη στη Σέν­γκεν. Γι’ αυτό το λόγο η Κο­μι­σιόν έχει στη­ρί­ξει μια ξε­χω­ρι­στή πρω­το­βου­λία: Εν­θαρ­ρύ­νει τα κράτη μέλη να στεί­λουν αστυ­νο­μία και εξο­πλι­σμό στην ΠΓΔΜ ώστε να τη βοη­θή­σουν να ενι­σχύ­σει τα νότια σύ­νο­ρά της με την Ελ­λά­δα. Αυτό, τε­λι­κά, θα μπο­ρού­σε να έχει ένα πολύ πιο ση­μα­ντι­κό απο­τέ­λε­σμα.

Τι συ­μπε­ραί­νου­με

Η τρι­μη­νιαία προ­σπά­θεια της ΕΕ να πεί­σει την Άγκυ­ρα να ανα­χαι­τί­σει τη ροή των προ­σφύ­γων (με αντάλ­λαγ­μα τρία δισ. ευρώ σε αρωγή) πάντα είχε αντι­πά­λους στους κόλ­πους της Ευ­ρώ­πης, οι οποί­οι ανη­συ­χού­σαν ότι η πο­λι­τι­κή στην οποία οδη­γεί το Βε­ρο­λί­νο κά­λυ­πτε τις όλο και πιο απο­λυ­ταρ­χι­κές τά­σεις του Ρε­τζέπ Ταγίπ Ερ­ντο­γάν, του Τούρ­κου προ­έ­δρου.

Εκεί­νοι που έτρε­φαν τέ­τοιες ανη­συ­χί­ες έχουν νέους φό­βους αφού η Άγκυ­ρα κα­τη­γό­ρη­σε δύο κο­ρυ­φαί­ους δη­μο­σιο­γρά­φους για κα­τα­σκο­πεία, υπο­στή­ρι­ξη της τρο­μο­κρα­τί­ας και συ­νω­μο­σία με σκοπό την ανα­τρο­πή της κυ­βέρ­νη­σης.

Η τουρ­κι­κή κα­θη­με­ρι­νή εφη­με­ρί­δα Hurriyet ανα­φέ­ρει σε δη­μο­σί­ευ­μά της πως μια ομάδα οκτώ διε­θνών ομά­δων για την ελευ­θε­ρία του τύπου έχουν κα­τα­θέ­σει κα­ταγ­γε­λί­ες, χα­ρα­κτη­ρί­ζο­ντας την κί­νη­ση ως «πα­ρα­βί­α­ση δι­καιω­μά­των» και «κα­τά­φω­ρη κα­τά­χρη­ση εξου­σί­ας». Η εφη­με­ρί­δα Today’s Zaman την απο­κα­λεί «εγκλη­μα­το­ποί­η­ση της δη­μο­σιο­γρα­φί­ας».

euro2day.gr