Εταιρείες-ζόμπι στραγγαλίζουν την ελληνική οικονομία

Η επι­κεί­μενη έναρξη ενεργού δια­χεί­ρι­σης των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων επι­χει­ρη­μα­τι­κών δανείων, μετά την ψήφιση του σχε­τι­κού νόμου και την ανα­με­νό­μενη περαι­τέρω εξει­δί­κευσή του στις αρχές του 2016, επα­να­φέ­ρει δυνα­μικά στο προ­σκή­νιο το πρό­βλημα των μη βιώ­σι­μων ομίλων και τη δυνη­τική χρη­μα­το­δό­τηση που μπορεί να απε­λευ­θε­ρώ­σει για την οικο­νο­μία η έξοδός τους από την αγορά.

Αυτό επι­ση­μαί­νει η PricewaterhouseCoopers (PwC) που επα­νέρ­χε­ται με μελέτη της στο ζήτημα, χαρα­κτη­ρί­ζο­ντας μάλιστα πολλές από αυτές τις υπερ­δα­νει­σμέ­νες επι­χει­ρή­σεις «zombies». Υπό αυτόν τον προσ­διο­ρι­σμό κατα­τάσ­σει όλες εκείνες τις εται­ρείες που δεν μπορούν να ανα­πτυ­χθούν, έχουν αρνη­τική κερ­δο­φο­ρία και αδυ­να­μία εξυ­πη­ρέ­τη­σης των δανείων τους. Τον όρο για τους ελλη­νι­κούς αυτούς ομίλους έβαλε πρώτη φορά στο τραπέζι η PwC προ διετίας σε μελέτη της με τίτλο «Stars & Zombies: Οι ελλη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις βγαί­νο­ντας από την κρίση».

Οπως ανα­φέ­ρει και πάλι τώρα, «τα zombies έχουν την τάση να κατα­στρέ­φουν κεφά­λαια, να εξα­φα­νί­ζουν τα ταμειακά δια­θέ­σιμα και να εξα­ντλούν τις πιστώ­σεις της αγοράς». Είναι υπερ­χρε­ω­μέ­νες εται­ρείες των οποίων τα περιου­σιακά στοι­χεία αξιο­ποιού­νται μερικώς, επι­ση­μαί­νει και εξηγεί πως καθώς ο αριθμός τους αυξά­νε­ται, «υπο­νο­μεύ­ουν τους ισο­λο­γι­σμούς των τρα­πε­ζών και αφαι­μάσ­σουν κεφά­λαια από άλλες εται­ρείες με τις οποίες συναλ­λάσ­σο­νται». Από ένα δείγμα 2.824 εται­ρειών με ετήσια έσοδα άνω των 10 εκατ. έκαστη για την περίοδο 2008-2013, το 16,5% αυτών είναι, σύμφωνα με τη PwC, zombie με μη βιώσιμο χρέος, που απο­τε­λούν –όπως σημειώ­νει– παγι­δευ­μένα δάνεια, με 11,3 δισ. έσοδα και 12,5 δισ. καθαρού δανει­σμού.

Εάν δια­κο­πτό­ταν η ύπαρξη των zombies σε μία ημέρα, ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά ο συμ­βου­λευ­τι­κός οίκος, θα γινόταν σοβαρή ανα­κα­τά­ταξη έτσι ώστε να εξυ­πη­ρε­τη­θεί η υπάρ­χουσα ζήτηση από τις ενα­πο­μέ­νου­σες εται­ρείες. Αυτό με τη σειρά του θα έδινε ώθηση στις εται­ρείες αυτές και σε ολό­κλη­ρους κλάδους, προ­σθέ­το­ντας ανά­πτυξη, απα­σχό­ληση και επεν­δύ­σεις.

Ο ενά­ρε­τος κύκλος μετά την εξα­φά­νιση των zombies θα τρο­φο­δο­τη­θεί από την αυξα­νό­μενη ανά­πτυξη και θα οδη­γή­σει σε βελ­τιω­μένη κερ­δο­φο­ρία. Από την άλλη πλευρά, απαιτεί νέα χρη­μα­το­δό­τηση, τονίζει η PwC.

Ομως η εξυ­γί­ανση της οικο­νο­μίας και των τρα­πε­ζών, που η παρα­πάνω δια­δι­κα­σία συνε­πά­γε­ται, εκτι­μά­ται πως θα έχει θετικό αντί­κτυπο στο ΑΕΠ, στις επεν­δύ­σεις και στην απα­σχό­ληση μεσο­πρό­θε­σμα.

«Η ανα­γνώ­ριση των zombies με παγι­δευ­μένο δανει­σμό και η δια­χεί­ριση των “almost zombies” απο­τε­λούν τη βασική πρό­κληση, αφού οι εκκα­θα­ρί­σεις εται­ρειών, οι ανα­διαρ­θρώ­σεις δανείων και οι δείκτες πραγ­μα­τι­κής εξυ­γί­αν­σης των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων κινού­νται έως τώρα σε πολύ χαμηλά επίπεδα», εκτιμά η PwC.

Κατά τον οίκο, στην Ελλάδα υπάρχει μεγάλος αριθμός zombies και almost zombies εται­ρειών προς αξιο­λό­γηση, όμως «τα συστή­ματα των τρα­πε­ζών ακόμα, σε μεγάλο βαθμό, επι­κε­ντρώ­νο­νται στην εξυ­πη­ρέ­τηση νέων δανείων και όχι στη δια­χεί­ριση των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων», ανα­φέ­ρει η PwC σε παρου­σί­ασή της με ημε­ρο­μη­νία Νοέμ­βριος 2015.

Θεωρεί πως η κουλ­τούρα των τρα­πε­ζών αλλά και η εν γένει συμπε­ρι­φορά των στε­λε­χών είναι περισ­σό­τερο προ­σα­να­το­λι­σμένη στους ενερ­γούς δανειο­λή­πτες παρά στους οφει­λέ­τες. «Τα δια­θέ­σιμα δεδο­μένα και πλη­ρο­φο­ρίες που απαι­τού­νται ώστε να γίνουν αξιο­λο­γή­σεις και να απο­φα­σι­σθούν οι ανα­χρη­μα­το­δο­τή­σεις είναι περιο­ρι­σμένα, ελλιπή ή και ανα­κριβή». Σημειώ­νε­ται πως συνήθως εμπλέ­κο­νται περισ­σό­τε­ρες από μία τρά­πε­ζες στα εται­ρικά δάνεια, με δια­φο­ρε­τι­κές προ­βλέ­ψεις και δια­φο­ρε­τι­κές εγγυ­ή­σεις στο ίδιο περιου­σιακό στοι­χείο, κάνο­ντας έτσι τη λήψη απο­φά­σεων πολύ δύσκολη, ενώ οι αξίες των εξα­σφα­λί­σεων, κυρίως αν είναι ακίνητα, έχουν μειωθεί σημα­ντικά καθώς η αγορά είναι σε ύφεση, κι έτσι προ­στί­θε­ται ακόμα ένα εμπόδιο στην αντι­με­τώ­πιση των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων.

Ο οίκος παρα­δέ­χε­ται όμως ότι τα zombies είναι δύσκολο να εντο­πι­σθούν και ακόμα πιο δύσκολο να εξα­φα­νι­σθούν και έτσι κρίνει απα­ραί­τητη μια ισχυρή και συστη­μα­τική προ­σέγ­γιση και στα δύο αυτά επίπεδα.

Υπάρ­χουν ωστόσο δύο προϋποθέσεις-κλειδιά, κατά τον οίκο, προ­κει­μέ­νου να εξα­πλω­θούν γρήγορα οι θετικές επι­πτώ­σεις και να αντι­με­τω­πι­σθούν οι αρνη­τι­κές: η ταχύ­τητα με την οποία τα zombies θα πάψουν να λει­τουρ­γούν και το μέγεθος του τρέ­χο­ντος αργού­ντος δυνα­μι­κού μέσα στην οικο­νο­μία.

Ομως τα zombies με τον παγι­δευ­μένο δανει­σμό δεν ανα­μέ­νε­ται να εξα­φα­νι­στούν εύκολα. «Είναι δύσκολο να εντο­πι­στούν και μέχρι τώρα δύσκολο να αντι­με­τω­πι­στούν. Κατα­φέρ­νουν να δια­φεύ­γουν λόγω έλλει­ψης συνε­πούς πλη­ρο­φό­ρη­σης. Η απο­τε­λε­σμα­τική συνο­λική δια­χεί­ριση των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων είναι απα­ραί­τητη για τη δημιουρ­γία των παρα­πάνω θετικών επι­πτώ­σεων στην οικο­νο­μία».

Ανάσα για τις υγιείς επι­χει­ρή­σεις το «λουκέτο» στις μη βιώ­σι­μες

Ποια όμως μπορεί να είναι τα οφέλη για την ευρύ­τερη οικο­νο­μία από την εξα­φά­νιση των zombies;

H εξέλιξη αυτή θα απε­λευ­θε­ρώ­σει χώρο για να ανα­πτυ­χθούν οι υπό­λοι­πες εται­ρείες, ανα­φέ­ρει η PwC, εκτι­μώ­ντας πως κύκλος εργα­σιών της τάξης των 11 δισ. περίπου θα ανα­κα­τα­νε­μη­θεί στις υπό­λοι­πες υγιείς επι­χει­ρή­σεις, αυξά­νο­ντας τον υφι­στά­μενο τζίρο τους κατά 10% περίπου και δημιουρ­γώ­ντας παράλ­ληλα ανάγκες για νέες επεν­δύ­σεις και προ­σλή­ψεις προ­σω­πι­κού.

«Η ανα­διάρ­θρωση ή και η δια­γραφή δανείων θα επι­φέ­ρουν ζημιές στις τρά­πε­ζες, οι οποίες όμως μετά την πρό­σφατη ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ησή τους είναι έτοιμες να τις απορ­ρο­φή­σουν. Μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα ενδε­χο­μέ­νως να προ­κλη­θεί στους προ­μη­θευ­τές των zombies, τους οποίους θα πρέπει να είναι έτοιμες οι τρά­πε­ζες να στη­ρί­ξουν, για να μην υπάρ­ξουν αλυ­σι­δω­τές αρνη­τι­κές κατα­στά­σεις», τονίζει. «Βρα­χυ­πρό­θε­σμα θα χαθούν θέσεις εργα­σίας, αλλά ένα σημα­ντικό μέρος αυτών θα ανα­κτη­θεί από την αύξηση του κύκλου εργα­σιών των υπο­λοί­πων και από νέες επεν­δύ­σεις».

Ποιοι κλάδοι ανα­μέ­νε­ται να ωφε­λη­θούν περισ­σό­τερο; Η ελαφριά βιο­μη­χα­νία, οι κατα­σκευές, η ψυχα­γω­γία, οι μετα­φο­ρές και τα logistics, καθώς και το λια­νε­μπό­ριο εκτι­μά­ται ότι μπορεί να απο­κτή­σουν έντονη δυνα­μική ανά­πτυ­ξης, ενώ εξ αυτών η ψυχα­γω­γία, οι μετα­φο­ρές και τα logistics, το λια­νε­μπό­ριο, η εμπορία καυ­σί­μων και η υγεία θα αλλά­ξουν σημα­ντικά ώστε να αντα­πο­κρι­θούν στις νέες συν­θή­κες.

Πηγή:Καθη­με­ρινή