7 λόγοι ακυρώσεως της απόφασης για αύξηση του ΦΠΑ στα νησιά

7 λόγοι ακυ­ρώ­σεως την Κοινής Υπουρ­γι­κής Από­φα­σης με την οποία καταρ­γή­θη­καν οι μειω­μέ­νοι συντε­λε­στές ΦΠΑ σε 6 μόνο νησιά από την 1η Οκτω­βρίου 2015, προ­βάλ­λο­νται στην πρώτη προ­σφυγή, που ασκή­θηκε προχθές ενώπιον του ΣτΕ.

Tην προ­σφυγή υπέ­βα­λαν συγκε­κρι­μένα στο ΣτΕ, για λογα­ρια­σμό του Μυκο­νιάτη επι­χει­ρη­μα­τία κ. Ελευ­θε­ρίου Σικι­νιώτη του Ιωάννη, οι δικη­γό­ροι κ.κ. Πανα­γιώ­της Λαζα­ρά­τος, Καθη­γη­τής του Διοι­κη­τι­κού Δικαίου και Αλέ­ξαν­δρος Λυκου­ρέ­ζος.

Ο επι­χει­ρη­μα­τίας στρέ­φε­ται κατά της υπ΄ αριθμ. ΥΠΟΙΚ 0010707 ΕΞ 2015/29.09.2015 Κοινής Υπουρ­γι­κής Απο­φά­σεως των υπουρ­γών Εσω­τε­ρι­κών και Διοι­κη­τι­κής Ανα­συ­γκρό­τη­σης και Οικο­νο­μι­κών, με θέμα: «Στα­διακή κατάρ­γηση των μειώ­σεων των συντε­λε­στών Φ.Π.Α. στα νησιά του Αιγαίου» (ΦΕΚ 2115/ τ. Β΄/30.09.2015) και κατά του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου, όπως νομίμως εκπρο­σω­πεί­ται, εν προ­κει­μένω, από τον υπουργό Εσω­τε­ρι­κών και Διοι­κη­τι­κής Ανα­συ­γκρό­τη­σης και τον υπουργό Οικο­νο­μι­κών.

Με την προ­σφυγή τίθε­νται συνο­πτι­κώς τα ακό­λουθα νομικά ζητή­ματα:

1ον: Το ζήτημα της συμ­φω­νίας της παρα­γρά­φου 3 της υπο­πα­ρα­γρά­φου Δ.2 της παρα­γρά­φου Δ του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 με το άρθρο 78 παρ. 4 του Συντάγ­μα­τος, καθ΄ ο μέρος με την εν λόγω νομο­θε­τική διάταξη δόθηκε εξου­σιο­δό­τηση στους Υπουρ­γούς Εσω­τε­ρι­κών και Διοι­κη­τι­κής Ανα­συ­γκρό­τη­σης και Οικο­νο­μι­κών, προ­κει­μέ­νου από 1.10.2015 να καθο­ρί­σουν κατ΄ ουσίαν τους νέους συντε­λε­στές Φ.Π.Α. σε συγκε­κρι­μένα νησιά, δίχως στο νόμο να περι­λαμ­βά­νε­ται πρό­βλεψη τόσο ως προς το χρονικό σημείο επι­βο­λής των νέων συντε­λε­στών ανά νησί όσο και ως προς τα νησιά του Αιγαίου στα οποία ο νέος αυτός συντε­λε­στής πρό­κει­ται να επι­βλη­θεί.

2ον: Το ζήτημα της ελλεί­ψεως της, κατ΄ άρθρο 43 παρ. 2 του Συντάγ­μα­τος, ειδικής νομο­θε­τι­κής εξου­σιο­δο­τή­σεως προς έκδοση της προ­σβαλ­λο­μέ­νης από­φα­σης.

3ον: Το ζήτημα της συμ­φω­νίας της παρα­γρά­φου 3 της υπο­πα­ρα­γρά­φου Δ.2 της παρα­γρά­φου Δ του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 με τα άρθρα 101 παρ. 4 και 106 παρ. 1 του Συντάγ­μα­τος, καθ΄ ο μέρος με την εν λόγω νομο­θε­τική διάταξη και την κατ΄ εξου­σιο­δό­τηση αυτής προ­σβαλ­λό­μενη Κ.Υ.Α. παρα­βιά­ζε­ται η συνταγ­μα­τι­κώς ορι­ζό­μενη κρατική υπο­χρέ­ωση για την προ­στα­σία και την προ­α­γωγή της οικο­νο­μίας των νησιω­τι­κών και των παρα­με­θό­ριων περιο­χών της Χώρας.

4ον: Το ζήτημα της συμ­φω­νίας της παρα­γρά­φου 3 της υπο­πα­ρα­γρά­φου Δ.2 της παρα­γρά­φου Δ του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 με τα άρθρα 4 παρ. 5 και 78 παρ.1 του Συντάγ­μα­τος, ενόσω με την εν λόγω νομο­θε­τική διάταξη και την κατ΄ εξου­σιο­δό­τηση αυτής προ­σβαλ­λό­μενη Κ.Υ.Α. οι κάτοι­κοι και οι εν γένει απο­λαμ­βά­νο­ντες υπη­ρε­σίες και προ­ϊ­ό­ντα που επι­βα­ρύ­νο­νται με Φ.Π.Α. επί των υπα­γο­μέ­νων στο πεδίο εφαρ­μο­γής της εν λόγω Κ.Υ.Α. νησιών του Αιγαίου, ήτοι της Θήρας, της Μυκόνου, της Νάξου, της Πάρου, της Ρόδου και της Σκιάθου, επι­βα­ρύ­νο­νται δυσα­νά­λογα και κατ΄ άνιση κατα­νομή των δημο­σίων βαρών εν σχέσει προς τους λοιπούς κατοί­κους νησιών, με τους οποίους μέχρι την εφαρ­μογή της προ­κει­μέ­νης νομο­θε­τι­κής δια­τά­ξεως και την έκδοση της προ­σβαλ­λο­μέ­νης ανα­γνω­ρί­ζο­νταν ως τελού­ντες υπό τις αυτές συν­θή­κες.

5ον: Το ζήτημα της συμ­φω­νίας της παρα­γρά­φου 3 της υπο­πα­ρα­γρά­φου Δ.2 της παρα­γρά­φου Δ του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 με τη συνταγ­μα­τι­κώς κατο­χυ­ρω­μένη αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας.

6ον: Το ζήτημα της ανυ­παρ­ξίας αιτιο­λο­γίας της προ­σβαλ­λο­μέ­νης πράξεως, καθ΄ όσον από κανένα στοι­χείο δεν προ­κύ­πτουν τα κρι­τή­ρια και οι λόγοι για τους οποίους τα συγκε­κρι­μένα έξι (6) νησιά εντά­χθη­καν στην «πρώτη ομάδα» νησιών της παρα­γρά­φου 3 της υπο­πα­ρα­γρά­φου Δ.2 της παρα­γρά­φου Δ του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015.

7ον: Το ζήτημα της συμ­φω­νίας της παρα­γρά­φου 3 της υπο­πα­ρα­γρά­φου Δ.2 της παρα­γρά­φου Δ του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 με τις δια­τά­ξεις της Οδηγίας 2006/112/ΕΚ που αφορά το κοινό σύστημα Φόρου Προ­στι­θέ­με­νης Αξίας στην Ευρω­παϊκή Ένωση.

Με την προ­σφυγή προ­βάλ­λο­νται συγκε­κρι­μένα 7 λόγοι ακυ­ρώ­σεως και συγκε­κρι­μένα:

– Παρα­νο­μία της προ­σβαλ­λο­μέ­νης ως εκδο­θεί­σης επί τη βάσει νομο­θε­τι­κής δια­τά­ξεως που αντί­κει­ται στο άρθρο 78 παρ. 4 του Συντάγ­μα­τος.

Εκτί­θε­ται συγκε­κρι­μένα ότι είναι αντί­θετη προς το Σύνταγμα οια­δή­ποτε νομο­θε­τική διάταξη παρέχει εξου­σιο­δό­τηση στην κανο­νι­στι­κώς δρώσα Διοί­κηση προ­κει­μέ­νου να καθο­ρί­σει η ίδια φορο­λο­γικό συντε­λε­στή Φ.Π.Α. σε συγκε­κρι­μέ­νες περιο­χές της Επι­κρά­τειας, δίχως πρώτα ο κοινός νομο­θέ­της να έχει ο ίδιος οριο­θε­τή­σει δια τυπικού νόμου τις περιο­χές αυτές.

Τονί­ζε­ται ειδι­κό­τερα ότι ο κοινός Νομο­θέ­της κατ΄ ουσίαν υπο­κα­τα­στά­θηκε στο συνταγ­μα­τι­κώς ορι­ζό­μενο έργο του περί καθο­ρι­σμού συντε­λε­στών Φ.Π.Α. σε όλο το εύρος της Επι­κρά­τειας. Και τούτο διότι, ναι μεν προ­βλέ­φθηκε με νόμο η στα­διακή κατάρ­γηση των μειώ­σεων των συντε­λε­στών Φ.Π.Α. εντού­τοις, στον οικείο νόμο δεν περιε­λή­φθη, ως απαι­τείτο κατά τη συνταγ­μα­τική επιταγή, ρητή πρό­βλεψη τόσο ως προς το χρονικό σημείο επι­βο­λής των νέων συντε­λε­στών όσο και ως προς τα νησιά του Αιγαίου, στα οποία ο νέος αυτός συντε­λε­στής πρό­κει­ται να επι­βλη­θεί. Υπό αυτήν την έννοια, η εν λόγω νομο­θε­τική διάταξη είναι ατελής και ανε­πί­τρε­πτα εξου­σιο­δο­τή­θη­καν οι Υπουρ­γοί Εσω­τε­ρι­κών και Διοι­κη­τι­κής Ανα­συ­γκρό­τη­σης και Οικο­νο­μι­κών για την επιλογή και διά­κριση των «ομάδων νησιών» στα οποία θα επι­βαλ­λό­ταν η κατάρ­γηση της μειώ­σεως συντε­λε­στών Φ.Π.Α., αρχής γενο­μέ­νης από την 1.10.2015.

-Παράβαση της αρχής της νομι­μό­τη­τας – Έλλειψη εξου­σιο­δο­τι­κής δια­τά­ξεως προς έκδοση της προ­σβαλ­λο­μέ­νης.

Εκτί­θε­ται ειδι­κό­τερα ότι με συνταγ­μα­τική διάταξη παρέ­χε­ται στον κοινό νομο­θέτη το δικαί­ωμα να μετα­βι­βά­ζει την αρμο­διό­τητα προς θέσπιση κανόνων δικαίου στην εκτε­λε­στική εξουσία. Όπως επι­ση­μαί­νε­ται, η νομο­θε­τική εξου­σιο­δό­τηση πρέπει να είναι ειδική και ορι­σμένη, δηλαδή να προ­βαί­νει σε συγκε­κρι­μένο προσ­διο­ρι­σμό του αντι­κει­μέ­νου της ενώ στην προ­κει­μένη περί­πτωση ερεί­δε­ται επί αορί­στου νομο­θε­τι­κής εξου­σιο­δο­τή­σεως.

-Παρανομία της προ­σβαλ­λο­μέ­νης ως εκδο­θεί­σης επί τη βάσει νομο­θε­τι­κής δια­τά­ξεως που αντί­κει­ται στα άρθρα 106 παρ. 1 και 101 παρ. 4 του Συντάγ­μα­τος.

Εκτί­θε­ται ότι με την εξου­σιο­δο­τική νομο­θε­τική διάταξη της προ­σβαλ­λο­μέ­νης παρα­βιά­ζε­ται η συνταγ­μα­τι­κώς ορι­ζό­μενη κρατική υπο­χρέ­ωση για την προ­στα­σία και την προ­α­γωγή της οικο­νο­μίας των νησιω­τι­κών και των παρα­με­θό­ριων περιο­χών της Χώρας, καθώς και η υπο­χρέ­ωση κρα­τι­κής μέρι­μνας προς ανά­πτυξη των περιο­χών αυτών, κατόπιν επι­βο­λής του συγκε­κρι­μέ­νου μέτρου.

Επι­ση­μαί­νε­ται ειδι­κό­τερα ότι ελλεί­πει οια­δή­ποτε προη­γού­μενη μελέτη και πρό­βλεψη αντι­σταθ­μι­στι­κών μέτρων, ενώ δεν λαμ­βά­νο­νται υπ΄ όψιν οι ιδιαί­τε­ρες συν­θή­κες που υφί­στα­νται στα νησιά εξαι­τίας της απο­στά­σεώς τους από την ηπει­ρω­τική Ελλάδα και των δυσκο­λιών που αντι­με­τω­πί­ζουν στην πρό­σβαση προ­σώ­πων και τη μετα­φορά αγαθών.

-Παρανομία της προ­σβαλ­λο­μέ­νης ως εκδο­θεί­σης επί τη βάσει νομο­θε­τι­κής δια­τά­ξεως που αντί­κει­ται στα άρθρα 4 παρ. 5 και 78 παρ. 1 του Συντάγ­μα­τος.

Εκτί­θε­ται ότι ο νομο­θέ­της είναι, κατ’ αρχήν, ελεύ­θε­ρος να καθο­ρί­ζει τις διά­φο­ρες μορφές των οικο­νο­μι­κών επι­βα­ρύν­σεων για τη δημιουρ­γία δημο­σίων εσόδων προς κάλυψη των δαπανών του Κράτους ή προς ικα­νο­ποί­ηση σκοπών δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος, που δύνα­νται να επι­βλη­θούν στους βαρυ­νό­με­νους πολίτες με διά­φο­ρους τρόπους, περιο­ρί­ζε­ται όμως από ορι­σμέ­νες γενικές αρχές, με τις οποίες επι­διώ­κε­ται από το συνταγ­μα­τικό νομο­θέτη η πραγ­μά­τωση των κανόνων της φορο­λο­γι­κής δικαιο­σύ­νης και του κράτους δικαίου γενι­κό­τερα.

Οι αρχές αυτές είναι η καθο­λι­κό­τητα της επι­βα­ρύν­σεως και η ισότητα αυτής έναντι των βαρυ­νο­μέ­νων, εξει­δι­κευό­μενη με τον, κατ΄ αρχήν, βάσει ορι­σμέ­νης φορο­δο­τι­κής ικα­νό­τη­τας, καθο­ρι­σμό του φορο­λο­γι­κού βάρους, το οποίο, πάντως, επι­βάλ­λε­ται επί συγκε­κρι­μέ­νης και εξ αντι­κει­μέ­νου ορι­ζό­με­νης φορο­λο­γη­τέας ύλης, όπως είναι το εισό­δημα, η περιου­σία, οι δαπάνες ή οι συναλ­λα­γές.

Επι­ση­μαί­νε­ται έτσι ότι ο φόρος δεν απο­κλεί­ε­ται να βαρύνει ορι­σμένο μόνο κύκλο προ­σώ­πων ή πραγ­μά­των, υπό τον όρο ότι πλήττει ορι­σμένη φορο­λο­γη­τέα ύλη και ορι­σμένη κατη­γο­ρία φορο­λο­γι­κών υπο­κει­μέ­νων.

-Παρανομία της προ­σβαλ­λο­μέ­νης ως στη­ρι­ζο­μέ­νης σε νομο­θε­τική διάταξη που αντί­κει­ται στις συνταγ­μα­τι­κώς κατο­χυ­ρω­μέ­νες αρχές της ισό­τη­τας και της ανα­λο­γι­κό­τη­τας.

Εκτί­θε­ται ότι απο­φα­σί­σθηκε η επιβολή αυξη­μέ­νων συντε­λε­στών Φ.Π.Α. μόνον σε έξι συγκε­κρι­μένα και διά­σπαρτα νησιά του Αιγαίου. Ως εκ τούτου, παρα­βιά­σθηκε η αρχή της ισό­τη­τας, λόγω της άνισης μετα­χει­ρί­σεως των κατοί­κων και των κατα­να­λω­τών αγαθών και υπη­ρε­σιών που βαρύ­νο­νται με Φ.Π.Α. επί των συγκε­κρι­μέ­νων νησιών σε σχέση με τους κατοί­κους των λοιπών νησιών του Αιγαίου αλλά και της ηπει­ρω­τι­κής Ελλάδας.

Κατ΄ αυτόν τον τρόπο εξο­μοιώ­θη­καν ανό­μοιες, τόσο από πραγ­μα­τι­κής όσο και από νομικής απόψεως, κατα­στά­σεις, δοθέ­ντος ότι οι κοι­νω­νι­κές, οικο­νο­μι­κές και γεω­γρα­φι­κές συν­θή­κες που επι­κρα­τούν στα προ­κεί­μενα έξι νησιά, αφενός είναι ουσιω­δώς δια­φο­ρε­τι­κές εν σχέσει προς τις αντί­στοι­χες κρα­τού­σες συν­θή­κες στην ηπει­ρω­τική Ελλάδα, αφε­τέ­ρου δεν δια­φο­ρο­ποιού­νται προς τα σύγ­χρονα υφι­στά­μενα δεδο­μένα των λοιπών νησιών του Αιγαίου που μέχρι και σήμερα ισχύει το καθε­στώς μειω­μέ­νων συντε­λε­στών Φ.Π.Α.

-Παρανομία της προ­σβαλ­λο­μέ­νης λόγω ανυ­παρ­ξίας αιτιο­λο­γίας ως προς την από 1.10.2015 κατάρ­γηση των μειω­μέ­νων συντε­λε­στών Φ.Π.Α., ειδικώς για αυτά τα έξι (6) νησιά.

Όπως επι­ση­μαί­νε­ται από κανένα στοι­χείο δεν προ­κύ­πτουν τα κρι­τή­ρια και οι λόγοι για τους οποίους τα συγκε­κρι­μένα έξι νησιά εντά­χθη­καν στην «πρώτη ομάδα» νησιών της παρα­γρά­φου 3 της υπο­πα­ρα­γρά­φου Δ.2 της παρα­γρά­φου Δ του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015. Και ναι μεν η υπό κρίση Κ.Υ.Α. συνιστά κανο­νι­στική διοι­κη­τική πράξη που εκ της φύσεώς της, κατ΄ αρχήν, δεν απαιτεί την ύπαρξη αιτιο­λο­γίας για την έκδοσή της, εντού­τοις, στην προ­κει­μένη περί­πτωση, η αιτιο­λό­γηση της δια­κρί­σεως των νησιών Θήρα, Ρόδος, Νάξος, Πάρος, Μύκονος και Σκιάθος έναντι των λοιπών νησιών που υπή­γο­ντο στο αυτό φορο­λο­γικό καθε­στώς είναι επι­βε­βλημ­μένη για λόγους ασφά­λειας δικαίου και κοι­νω­νι­κής στα­θε­ρό­τη­τας (ειρη­νευ­τική λει­τουρ­γία της αιτιο­λο­γίας των διοι­κη­τι­κών πράξεων).

Η ανυ­παρ­ξία δε, αιτιο­λο­γίας φθάνει στην παρούσα περί­πτωση μέχρι του σημείου χαρα­κτη­ρι­σμού της συγκε­κρι­μέ­νης επι­λο­γής νησιών ως «τυχαίας», άλλως ως ερει­δο­μέ­νης σε άρρητα και μη στη­ρι­ζό­μενα σε κανόνες δικαίου ποιο­τικά κρι­τή­ρια, με συνέ­πεια να στε­ρεί­ται η προ­σβαλ­λό­μενη από κάθε νόμιμο έρεισμα και να επι­βάλ­λε­ται εξ αυτού η δικα­στική ακύρωσή της.

– Παρα­νο­μία της προ­σβαλ­λο­μέ­νης ελλεί­ψει συμ­φω­νίας της παρα­γρά­φου 3 της υπο­πα­ρα­γρά­φου Δ.2 της παρα­γρά­φου Δ του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 με τις δια­τά­ξεις της Οδηγίας 2006/112/ΕΚ που αφορά το κοινό σύστημα Φόρου Προ­στι­θέ­με­νης Αξίας στην Ευρω­παϊκή Ένωση.

Εκτί­θε­ται ότι η ΚΥΑ αντί­κει­ται στην Οδηγία 2006/112/ΕΚ περί κοινού συστή­μα­τος Φόρου Προ­στι­θέ­με­νης Αξίας μεταξύ των κρατών μελών της Ευρω­παϊ­κής Ενώσεως.

Όπως επι­ση­μαί­νε­ται τα νησιά των συγκε­κρι­μέ­νων νομών, λόγω των γεω­γρα­φι­κών, κοι­νω­νι­κών και οικο­νο­μι­κών τους ιδιαι­τε­ρο­τή­των, αντι­με­τω­πί­ζο­νταν δια­χρο­νικά τόσο κατά την Οδηγία 2006/112/ΕΚ όσο και κατά την εθνική νομο­θε­σία, ως μία ενιαία και αδιαί­ρετη ολότητα. Υπό αυτήν την εκδοχή, η εξαί­ρεσή τους, δια στα­δια­κής καταρ­γή­σεως, από το σύστημα μειω­μέ­νων συντε­λε­στών Φ.Π.Α. και η εισα­γωγή δια­κρί­σεως άνευ κρι­τη­ρίων μεταξύ των νησιών του ενός ή του άλλου νομού είναι αντί­θετη προς το Ενω­σιακό Δίκαιο.

Η ημε­ρο­μη­νία συζή­τη­σης της υπό­θε­σης στην Ολο­μέ­λεια του ΣτΕ δεν έχει ακόμη προσ­διο­ρι­στεί.