Ο νέος τρόπος διδασκαλίας στο μάθημα Θρησκευτικών

Με «όχημα» ένα σχέδιο της Αννας Δια­μα­ντο­πού­λου, «βενζίνη» τα ευρω­παϊκά κον­δύ­λια, και «οδηγό» τον Νίκο Φίλη θα αλλάξει η διδα­σκα­λία του μαθή­μα­τος των Θρη­σκευ­τι­κών στην Ελλάδα; Σύμφωνα με ασφα­λείς πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», ο νέος υπουρ­γός Παι­δείας προ­κρί­νει τη μετα­τό­πιση του χαρα­κτήρα του μαθή­μα­τος από ομο­λο­γιακό, όπως είναι σήμερα, σε περισ­σό­τερο θρη­σκειο­λο­γικό. Δηλαδή, την υιο­θέ­τηση θεμα­τι­κών κύκλων μέσω των οποίων οι μαθητές θα διδά­σκο­νται στο μάθημα Χρι­στια­νι­σμό και Ορθο­δο­ξία, καθώς και άλλες θρη­σκείες. Ακριβώς αυτή η εκπαι­δευ­τική πρόταση εφαρ­μό­ζε­ται από τα προ­γράμ­ματα σπουδών του Νέου Σχο­λείου, που ξεκί­νησε να υλο­ποιεί­ται πιλο­τικά το 2011, αλλά δεν προ­χώ­ρησε, με γενική δικαιο­λο­γία την έλλειψη κον­δυ­λίων και τις ενστά­σεις επί μαθη­μά­των, όπως της Διαρ­κούς Ιεράς Συνόδου για τα Θρη­σκευ­τικά. Ωστόσο, η τελευ­ταία δανειακή σύμβαση που ψηφί­στηκε από την ελλη­νική Βουλή στα μέσα Αυγού­στου προ­βλέ­πει μεταξύ άλλων την αξιο­λό­γηση της μεταρ­ρύθ­μι­σης του Νέου Σχο­λείου, ώστε κάποια να συνε­χι­στούν και άλλα να στα­μα­τή­σουν και σαφώς να μη χαθούν κον­δύ­λια του ΕΣΠΑ.

Ειδι­κό­τερα, το επει­σό­διο στις σχέσεις της νέας ηγεσίας του υπουρ­γείου Παι­δείας και της Εκκλη­σίας, λόγω των δηλώ­σεων της ανα­πλη­ρώ­τριας υπουρ­γού Σίας Ανα­γνω­στο­πού­λου για ευκο­λό­τερη δια­δι­κα­σία στη χορή­γηση απαλ­λα­γής μαθητών από τα Θρη­σκευ­τικά, θεω­ρεί­ται λήξαν. Ωστόσο, ενί­σχυσε τη δυσπι­στία των υπερ­συ­ντη­ρη­τι­κών φωνών εντός της Εκκλη­σίας της Ελλάδος προς τις θέσεις και τους υπουρ­γούς της κυβέρ­νη­σης ΣΥΡΙΖΑ.

Την ισχυ­ρο­ποί­ηση των φωνών αυτών δεν επι­θυ­μεί ούτε ο αρχιε­πί­σκο­πος Ιερώ­νυ­μος, «που επι­θυ­μεί όλα τα ζητή­ματα στις σχέσεις Εκκλη­σίας – Πολι­τείας να επι­λύ­ο­νται σε πνεύμα συνεν­νό­η­σης, χωρίς μονο­με­ρείς ενέρ­γειες από κάποια πλευρά και στο πλαίσιο των δια­κρι­τών ρόλων των δύο θεσμών», όπως ανέφερε στην «Κ» εκκλη­σια­στική πηγή. Αλλωστε, υπάρχει επι­τροπή δια­λό­γου Εκκλη­σίας – Πολι­τείας η οποία εξε­τά­ζει όλα τα θέματα που ανα­κύ­πτουν.

Στο ίδιο πλαίσιο κινεί­ται και ο νέος υπουρ­γός Νίκος Φίλης, καθώς, όπως ανέ­φε­ραν στην «Κ» συνερ­γά­τες του, ουδείς μπορεί να αμφι­σβη­τή­σει ούτε τον κοι­νω­νικό ρόλο της Εκκλη­σίας και δη κατά την τρέ­χουσα οικο­νο­μική κρίση ούτε και την ανάγκη συνερ­γα­σίας Πολι­τείας – Εκκλη­σίας για ζητή­ματα που χρο­νί­ζουν (όπως η αξιο­ποί­ηση της εκκλη­σια­στι­κής περιου­σίας).

Από την άλλη, πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ» ανα­φέ­ρουν ότι ο κ. Φίλης θα επι­διώ­ξει στον κατάλ­ληλο πολι­τικό χρόνο να προ­χω­ρή­σουν μεταρ­ρυθ­μί­σεις στην πρω­το­βάθ­μια και δευ­τε­ρο­βάθ­μια εκπαί­δευση και βέβαια στο μάθημα των Θρη­σκευ­τι­κών. «Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει θέσεις και θα προ­χω­ρή­σει στην υλο­ποί­ησή τους μέσα από οργα­νω­μένο διάλογο. Δεν είμαστε μια ανεύ­θυνη αρι­στε­ρί­στικη παρέα», τόνισε στην «Κ» στέ­λε­χος του υπουρ­γείου Παι­δείας.

Η προ­σέγ­γιση του κ. Φίλη, ο οποίος μάλιστα θα ανα­λά­βει και την αρμο­διό­τητα της πρω­το­βάθ­μιας και δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης, είναι ότι τα Θρη­σκευ­τικά δεν πρέπει να έχουν ομο­λο­γιακό χαρα­κτήρα. Θρη­σκευ­τική κατή­χηση και δημόσιο σχολείο δεν μπορούν να συν­δυα­στούν στις σύγ­χρο­νες κοι­νω­νίες, καθώς κάτι τέτοιο θεω­ρεί­ται ότι θα πλήξει καίρια ένα δια­πο­λι­τι­σμικό και ανε­κτικό προς την ετε­ρό­τητα θρη­σκευ­τικό μάθημα, που θα πρέπει να ενδια­φέ­ρει και να απευ­θύ­νε­ται σε όλους τους μαθητές.

Ως βάση μελέτης των αλλαγών προ­τεί­νο­νται τα πρό­γραμ­ματα σπουδών στα Θρη­σκευ­τικά Δημο­τι­κού, Γυμνα­σίου και Λυκείου, που εγκρί­θη­καν το 2010-11, εφαρ­μό­στη­καν πιλο­τικά το 2012-13 και διευ­ρύν­θη­καν το 2013-14. Τα προ­γράμ­ματα ανα­δια­τάσ­σουν το πλαίσιο των Θρη­σκευ­τι­κών, ώστε να μη θεω­ρεί­ται θρη­σκευ­τική κατή­χηση ή ομο­λο­γιακό μάθημα, αλλά ένα μάθημα με μορφωτικό-γνωσιολογικό περιε­χό­μενο.

Ως βάση του χρη­σι­μο­ποιεί­ται το θρη­σκευ­τικό φαι­νό­μενο γενικά, οι μεγάλες θρη­σκείες του κόσμου, ο Χρι­στια­νι­σμός και η Ορθο­δο­ξία ειδι­κό­τερα, με έμφαση στην ιστορία και στον πολι­τι­σμό. Το μάθημα ανα­πτύσ­σε­ται σε τρεις θεμα­τι­κούς κύκλους: Χρι­στια­νι­σμός και η Ορθο­δο­ξία, άλλα χρι­στια­νικά δόγματα, άλλες μεγάλες θρη­σκείες. Σύμφωνα με τους εκπαι­δευ­τι­κούς, η βαρύ­τητα που δίνει το μάθημα είναι 70%-30% υπέρ της διδα­σκα­λίας του Χρι­στια­νι­σμού.

Οι μαθητές οφεί­λουν να προ­σεγ­γί­ζουν τα παρα­πάνω από ιστο­ρι­κής και πολι­τι­σμι­κής σκοπιάς, όχι μόνο για να γνω­ρί­ζουν τη δική τους θρη­σκευ­τική παρά­δοση, αλλά και τις θρη­σκευ­τι­κές παρα­δό­σεις των άλλων ανθρώ­πων με τους οποίους συνυ­πάρ­χουν στις σύγ­χρο­νες, πολυ­πο­λι­τι­σμι­κές κοι­νω­νίες.

Η χορή­γηση απαλ­λα­γής

Σημα­ντικό είναι με ποιους όρους θα χορη­γεί­ται απαλ­λαγή από τα Θρη­σκευ­τικά όπου ισχύει η εγκύ­κλιος που εξέδωσε πριν από τις εκλογές της 25ης Ιανουα­ρίου ο τότε υπουρ­γός Παι­δείας Ανδρέας Λοβέρ­δος. Με βάση την εγκύ­κλιο, απαλ­λαγή χορη­γεί­ται ύστερα από υπεύ­θυνη δήλωση του μαθητή ή και των δύο γονέων ότι ο μαθητής δεν είναι Χρι­στια­νός Ορθό­δο­ξος. Η έκδοση εγκυ­κλίου κρίθηκε απα­ραί­τητη διότι «έχουν παρα­τη­ρη­θεί φαι­νό­μενα κατά­χρη­σης του δικαιώ­μα­τος απαλ­λα­γής για λόγους που δεν συν­δέ­ο­νται με την ελευ­θε­ρία θρη­σκευ­τι­κής συνεί­δη­σης». Εκπαι­δευ­τι­κοί ανέ­φε­ραν στην «Κ» ότι οι ελεύ­θε­ρες απαλ­λα­γές δημιουρ­γούν ποικίλα προ­βλή­ματα. Ενδει­κτικό είναι ότι τώρα προ­βλέ­πε­ται απα­σχό­ληση των μαθητών σε άλλο μάθημα, σε άλλο τμήμα. Αυτό όμως δεν μπορεί να συμβεί, με απο­τέ­λε­σμα οι μαθητές να παρα­μέ­νουν εκτός μαθή­μα­τος. Επίσης, πολλοί, ιδίως στο Λύκειο, ζητούν απαλ­λαγή για να απο­φύ­γουν το (όποιο) διά­βα­σμα και τις εξε­τά­σεις στο μάθημα. «Η δια­δι­κα­σία απαλ­λα­γής πρέπει να ελέγ­χε­ται από τον διευ­θυ­ντή του σχο­λείου, όπως προ­έ­βλεπε και συνι­στούσε και η Αρχή Προ­στα­σίας Δεδο­μέ­νων, ώστε πράγ­ματι να απο­κλει­στεί η περί­πτωση απαλ­λα­γής για λόγους «ευκο­λίας», λέει στην «Κ» έμπει­ρος θεο­λό­γος.

Καθη­με­ρινή