Ο Μίδας της προσφυγικής κρίσης

Μπορεί η προ­σφυ­γική κρίση να έχει διχάσει την Ευρώπη, προ­κα­λώ­ντας ποι­κί­λες αντι­δρά­σεις -ως επί το πλεί­στον αρνητικές- για την επαρκή αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος, υπάρ­χουν ωστόσο αρκετοί που… θησαυ­ρί­ζουν από αυτή.

Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα απο­τε­λεί ο Μπερτ Κάλσον, Σουηδός μεγι­στά­νας, ο οποίος παρότι επι­κρί­νει την εισροή μετα­να­στών (σ.σ.: υπήρξε μάλιστα επι­κε­φα­λής πολι­τι­κής παρά­τα­ξης κατά της μετα­νά­στευ­σης), η εταιρία του στε­γά­ζει 5.000 πρό­σφυ­γες μισθώ­νο­ντας… με το αζη­μί­ωτο δημόσια κτήρια.

Ο Σουηδός επι­χει­ρη­μα­τίας, ιδιο­κτή­της δισκο­γρα­φι­κής εται­ρείας και πρώην τηλε­ο­πτική δια­ση­μό­τητα δεν σταματά να μετρά τα κέρδη του από την υποδοχή προ­σφύ­γων στη χώρα του: Η Σουηδία δέχεται τους περισ­σό­τε­ρους κατά κεφαλήν αιτού­ντες άσυλο από οποιο­δή­ποτε άλλο κράτος στην Ευρώπη και ο Κάρλσον κερ­δί­ζει μια περιου­σία από κρατικά κον­δύ­λια που δίνο­νται για τη στέγασή τους.

Ειδι­κό­τερα, η εται­ρεία του, ονόματι Jokarjo, στε­γά­ζει περίπου 5.000 μετα­νά­στες σε 30 σημεία της σου­η­δι­κής επι­κρά­τειας, εξα­σφα­λί­ζο­ντας έτσι για τον εαυτό του τη θέση του κύριου συνερ­γάτη της κυβέρ­νη­σης στην προ­σω­ρινή στέγαση των αιτού­ντων άσυλο.

Οικο­νο­μι­κοί ανα­λυ­τές επι­ση­μαί­νουν ότι πρό­κει­ται για έναν επι­χει­ρη­μα­τικό κλάδο που ανα­μέ­νε­ται να διπλα­σιά­σει τον τζίρο του αυτόν τον χρόνο, μετά τον τρι­πλα­σια­σμό του το 2014.

«Είμαι ο καλύ­τε­ρος στη Σουηδία σε ό, τι έχει να κάνει με την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα» υπο­στη­ρί­ζει ο ίδιος, με το ύφος του να παρα­πέ­μπει λιγάκι στον Ντό­ναλντ Τραμπ.

Οι εντυ­πω­σια­κές επι­δό­σεις της εται­ρείας του απο­τε­λούν μια υπεν­θύ­μιση πως η μετα­να­στευ­τική κρίση στην Ευρώπη είναι εκτός των άλλων μια κερ­δο­φόρα επι­χεί­ρηση: Από τους Τούρ­κους αγο­ρα­πω­λη­τές σωσί­βιων στην παραλία της Αλι­καρ­νασ­σού (Μπό­ντρουμ) έως τις εται­ρείες του­ρι­στι­κών λεω­φο­ρείων στα Βαλ­κά­νια που πωλούν εισι­τή­ρια για τις δια­δρο­μές από σύνορα σε σύνορα σε όσους ανα­ζη­τούν αγω­νιω­δώς ένα καλύ­τερο μέλλον μακριά από τα δεινά του πολέμου.

Ο ίδιος, πάντως, συνε­χί­ζει να υπο­στη­ρί­ζει ότι πως «η Σουηδία πρέπει να ξοδεύει λιγό­τερα χρήματα για τους μετα­νά­στες».

Προ­σφυ­γικό… real estate

Με το ένα χέρι να οδηγεί το αυτο­κί­νητο του μάρκας Saab -γεμάτο με αυτο­κόλ­λητα από το καλο­και­ρινό του θέρετρο δίπλα σε λίμνη – και με το άλλο να κρατά ένα iPhone και να συζητά για δου­λειές, ο Κάρλσον υπο­στη­ρί­ζει πως εντό­πισε νωρίς την ανάγκη για στέγαση των μετα­να­στών και ξεκί­νησε πριν από τρία χρόνια να την παρέχει στη μισή τιμή από αυτήν που πλήρωνε το κράτος εκείνη την περίοδο.

Η Σουηδία, μια χώρα μόλις 9,8 εκατ. κατοί­κων, δέχτηκε 81.000 πρό­σφυ­γες τον περα­σμένο χρόνο και ανα­μέ­νε­ται να ξεπε­ρά­σει αυτόν τον αριθμό μέχρι το τέλος του 2015. Η κυβέρ­νηση έχει προ­γραμ­μα­τί­σει 4,8 δισ. δολάρια για τη μετα­νά­στευση και την κοι­νω­νική ενσω­μά­τωση των προ­σφύ­γων, ποσό που αντι­στοι­χεί περίπου στο 4% του συνο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της Σου­η­δίας για το 2016. Χωρίς άλλα δια­θέ­σιμα δια­με­ρί­σματα για τους αιτού­ντες άσυλο, η σου­η­δική υπη­ρε­σία μετα­νά­στευ­σης πλη­ρώ­νει εται­ρείες για να τους στε­γά­σει σε κτήρια, όπως ξενο­δο­χεία και ξενώνες που δεν χρη­σι­μο­ποιού­νται.

Ο ανα­πτυσ­σό­με­νος επι­χει­ρη­μα­τι­κός τομέας έχει προ­σελ­κύ­σει μερικά από τα μεγα­λύ­τερα ονόματα της χώρας, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και των Wallenbergs, μια από τις ισχυ­ρό­τε­ρες βιο­μη­χα­νι­κές οικο­γέ­νειες της Σου­η­δίας. Το μεγα­λύ­τερο κομμάτι της… πίτας έχει η Jokarjo. Τα κέρδη της από την προ­σω­ρινή στέγαση των προ­σφύ­γων μόνο για φέτος ανέρ­χο­νται σε 20,2 εκατ. δολάρια, τρεις φόρες περισ­σό­τερα από τους αντα­γω­νι­στές της.

Στα­μα­τώ­ντας σε μια καφε­τέ­ρια, ενώ μιλούσε στο τηλέ­φωνο για μια αγο­ρα­πω­λη­σία μετοχών, ο Κάρλσον είχε ένα σύντομο τετ α τετ μ’ έναν Ιρανό μετα­νά­στη που εργα­ζό­ταν στο ταμείο. Μέσα σε ελά­χι­στο χρόνο τον έπεισε να εργα­στεί σ’ ένα από τα σπίτια του για τους αιτού­ντες άσυλο ή σ’ ένα εργο­στά­σιο παρα­σκευής τρο­φί­μων.

Οι κάτοι­κοι χαι­ρέ­τη­σαν τον Κάρλσον καθώς έφτανε στο Στόρα Έκε­μπεργκ, ένα πρώην σανα­τό­ριο στην ύπαιθρο που τώρα στε­γά­ζει περισ­σό­τε­ρους από 500 μετα­νά­στες από χώρες όπως η Συρία και το Ιράκ. Εντός του κτηρίου υπήρχαν παιδιά από τη Σομαλία, τα οποία έπαιζαν πινγκ πονγκ, την ίδια στιγμή που άλλοι ένοικοι γυμνά­ζο­νταν. Οι διά­δρο­μοι και οι χώροι ήταν καθαροί και η ατμό­σφαιρα ήρεμη.

Εται­ρικά κέρδη και εξοι­κο­νό­μηση δημο­σίων δαπανών

Παρά τα χρήματα που κέρδισε από την πολυ­δια­φη­μι­σμένη γεν­ναιο­δω­ρία της Σου­η­δίας προς τους μετα­νά­στες, ο ίδιος παρα­μέ­νει επι­κρι­τι­κός για την πλου­σιο­πά­ροχη κυβερ­νη­τική δαπάνη.

«Αν θέλουν τους Σου­η­δούς Δημο­κρά­τες στο 50%, να συνε­χί­σουν με την ίδια ακριβώς πολι­τική», δήλωσε ανα­φε­ρό­με­νος στην άνοδο του κόμ­μα­τος που είναι ενάντια στη μετα­νά­στευση και έγινε το τρίτο μεγα­λύ­τερο κόμμα της χώρας στις εκλογές του περα­σμέ­νου έτους.

Η Σουηδία για καιρό περη­φα­νευό­ταν για τη φήμη της να δέχεται πρό­σφυ­γες. Ένας πρώην πρω­θυ­πουρ­γός χαρα­κτή­ρισε τη χώρα μια «ανθρω­πι­στική υπερ­δύ­ναμη». Από την έναρξη του εμφυ­λίου πολέμου στη Συρία πριν από τέσσερα χρόνια, η Σουηδία βρέθηκε στην πρώτη γραμμή μπροστά από τους γεί­το­νες της στην Ευρω­παϊκή Ένωση, προ­σφέ­ρο­ντας στους Σύρους πρό­σφυ­γες άμεσο μόνιμο καθε­στώς κατοί­κου και τους επέ­τρεψε να φέρουν γρήγορα τα μέλη των οικο­γε­νειών τους.

Αλλά μια αυξα­νό­μενη μειο­ψη­φία Σουηδών υπο­στη­ρί­ζει πως τέτοιες πολι­τι­κές είναι απλά μη βιώ­σι­μες. Ο Κάρλσον παρα­μέ­νει έξω από την πολι­τική από τότε που το δικό του λαϊ­κί­στικο κόμμα ενάντια στη μετα­νά­στευση -η Νέα Δημοκρατία- δια­λύ­θηκε λόγω δια­φω­νιών. Στις γενικές εκλογές του 1991 άγγιξε το ανώτερο ποσοστό του, κερ­δί­ζο­ντας το 6,7% των ψήφων και 25 έδρες στη Βουλή.

Ο ίδιος ισχυ­ρί­ζε­ται πως η εται­ρεία του εξοι­κο­νο­μεί χρήματα από το κράτος, στε­γά­ζο­ντας πιο οικο­νο­μικά τους αιτού­ντες άσυλο σε σχέση με τους αντα­γω­νι­στές. Ωστόσο, ασκεί κριτική στις κυβερ­νη­τι­κές δαπάνες για τη φρο­ντίδα των ασυ­νό­δευ­των παιδιών που αιτού­νται άσυλο, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι θα το έκανε με το ¼ των 225 δολα­ρίων που ξοδεύει καθη­με­ρινά η υπη­ρε­σία μετα­νά­στευ­σης στους δήμους για κάθε ανήλικο.

«Είμαστε ικα­νο­ποι­η­μέ­νοι με την Jokarjo. Είμαστε ικα­νο­ποι­η­μέ­νοι με τους περισ­σό­τε­ρους από τους προ­μη­θευ­τές», δήλωσε ο Τόλε Φού­ρου­γκαρντ, που επι­βλέ­πει τη στέγαση των αιτού­ντων άσυλο για την υπη­ρε­σία μετα­νά­στευ­σης.

«Συχνά γίνεται λόγος στον δημόσιο διάλογο ότι απο­τε­λούν μη σοβα­ρούς εμπό­ρους που απλά βγάζουν χρήματα, αλλά η άποψη μας δεν είναι αυτή» πρό­σθεσε.

Με πλη­ρο­φο­ρίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP,zougla.gr