Πως τα capital controls “σκοτώνουν” τις επιχειρήσεις

Τερά­στιες δυσκο­λίες, ακόμη και σε καθη­με­ρι­νές δρα­στη­ριό­τη­τες και λει­τουρ­γίες, συνε­χί­ζουν να δημιουρ­γούν τα capital controls σε χιλιά­δες επι­χει­ρή­σεις.

Καθώς το ελλη­νικό πρό­γραμμα έληξε χωρίς να επι­τευ­χθεί συμ­φω­νία και το ελλη­νικό κράτος δεν εκπλή­ρωσε τις οικο­νο­μι­κές υπο­χρε­ώ­σεις του προς το ΔΝΤ, στις 28 του περα­σμέ­νου Ιουνίου επι­βλή­θη­καν έλεγχοι στην κίνηση κεφα­λαίων, το ύψος των οποίων ανα­μέ­νε­ται να συνε­χί­ζει να ομα­λο­ποιεί­ται, καθώς η δια­δι­κα­σία ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης των ελλη­νι­κών τρα­πε­ζών προχωρά. Έως ότου συμβεί όμως αυτό, η λει­τουρ­γία των επι­χει­ρή­σεων υπό­κει­ται σε σοβα­ρούς περιο­ρι­σμούς, από την δια­κί­νηση και την προ­μή­θεια των πρώτων υλών, τις επι­πτώ­σεις στις εξα­γω­γές, μέχρι την αποφυγή κάθε είδους πίστω­σης και τον κίνδυνο κατά­πτω­σης εγγυ­η­τι­κών επι­στο­λών.

Από την πρώτη στιγμή, οι ανα­λυ­τές εκτί­μη­σαν τους κιν­δύ­νους που προ­κα­λούν τα capital controls στην οικο­νο­μία. Σε σχετικό σημεί­ωμα, το ΙΟΒΕ ανέφερε πως οι περιο­ρι­σμοί αυτοί, μαζί με την ευρύ­τερη διάρ­ρηξη της εμπι­στο­σύ­νης που έχει υπάρξει, δυστυ­χώς θα τείνουν να υπο­βι­βά­σουν το σύνολο της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας στη χώρα, με τα εισο­δή­ματα και τις θέσεις εργα­σίας να μειώ­νο­νται για τους επό­με­νους αρκε­τούς μήνες. Αντί­στοιχα, η Διεύ­θυνση Οικο­νο­μι­κής Ανά­λυ­σης και Έρευνας Διεθνών Κεφα­λαια­γο­ρών της Eurobank εκτί­μησε πως η ενί­σχυση του κλί­μα­τος αβε­βαιό­τη­τας σε σχέση με τις προ­ο­πτι­κές της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας και η επιβολή περιο­ρι­σμών στην κίνηση κεφα­λαίων ανα­μέ­νε­ται να επι­δρά­σουν με αρνη­τικό τρόπο στην εγχώρια οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα.

Σε πιο “χει­ρο­πια­στό” επίπεδο, έπειτα από ένα μήνα και πλέον περιο­ρι­σμών, οι επι­χει­ρή­σεις ήδη έχουν κωδι­κο­ποι­ή­σει τις μεγα­λύ­τε­ρες δυσκο­λίες που συνα­ντούν. Πλέον χαρα­κτη­ρι­στική η περί­πτωση της Nexans που στην οικο­νο­μική έκθεση εξα­μή­νου “κωδι­κο­ποιεί” τις επι­πτώ­σεις και τους κιν­δύ­νους από την εφαρ­μογή των capital controls. Όπως σημειώ­νε­ται, η απο­τυ­χία να εξαι­ρε­θεί ο τομέας της βιο­μη­χα­νίας από τους περιο­ρι­σμούς της σχε­τι­κής νομο­θε­σίας διευ­ρύ­νει τα ήδη μεγάλα προ­βλή­ματα στην τήρηση των εμπο­ρι­κών και οικο­νο­μι­κών όρων και παρα­δό­σεων στο εξω­τε­ρικό. Την ίδια στιγμή, δημιουρ­γεί­ται ένα νέο περι­βάλ­λον στην αγορά (“οικο­νο­μία μετρη­τών”) με τους προ­μη­θευ­τές να ζητούν πλη­ρω­μές απο­κλει­στικά και μόνο σε μετρητά, απο­φεύ­γο­ντας κάθε μορφή πίστω­σης.

Έτσι, η προ­μή­θεια των πρώτων υλών γίνεται πλέον με ιδιαί­τερα χρο­νο­βό­ρες και δαπα­νη­ρές δια­δι­κα­σίες και η προ­ϋ­πό­θεση των συναλ­λα­γών με μετρητά επη­ρε­ά­ζει σχεδόν το σύνολο της παρα­γω­γής, καθι­στώ­ντας τη ροή πιο αργή κι επι­κίν­δυνη. Ως απο­τέ­λε­σμα, η συνεχής δυσκο­λία στη δια­κί­νηση των πρώτων υλών, μπορεί να επη­ρε­ά­σει την παρα­γωγή, κυρίως για τα εγχώρια προ­ϊ­ό­ντα, γεγονός που επι­βα­ρύ­νει τη ροή ακόμη περισ­σό­τερο. Παράλ­ληλα, οι καθυ­στε­ρή­σεις στην εισα­γωγή πρώτων υλών από το εξω­τε­ρικό (από ευρω­παϊ­κές και μη ευρω­παϊ­κές αγορές) μπορεί να προ­κα­λέ­σει σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις ακυ­ρώ­σεις εκ μέρους των προ­μη­θευ­τών.

Με δεδο­μένο ότι οι ξένοι προ­μη­θευ­τές ήδη ζητούν πιο δυσμε­νείς όρους συναλ­λα­γών, όπως 100% προ­κα­τα­βολή, ακόμα και σε μεγάλες και φερέγ­γυες ελλη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις. Οι επι­πτώ­σεις στις εξα­γω­γές ανα­μέ­νε­ται επίσης να είναι σημα­ντι­κές, λόγω των καθυ­στε­ρή­σεων στη δια­δι­κα­σία και για τη χορή­γηση εγγυ­ή­σεων σε ξένους φορείς για την “καλή και έγκαιρη πληρωμή τους. Επίσης, η δυσλει­τουρ­γία στον τομέα των παραγ­γε­λιών είναι πολύ πιθανή, λόγω της μεγάλης δυσκο­λίας που επι­φέ­ρει η αντι­κα­τα­βολή κατά την παρά­δοση. Οι εξα­γω­γές και οι παραγ­γε­λίες με ενέγ­γυες πιστώ­σεις (Letters of Credit) μπορεί να έχουν δυσκο­λίες εφαρ­μο­γής λόγω των περιο­ρι­σμών στις τρά­πε­ζες. Το ίδιο μπορεί ισχύει για όλους τους όρους πλη­ρω­μής συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της συμ­με­το­χής της τρά­πε­ζας (π.χ. CAD).

Η Nexans ανα­φέ­ρει επίσης πως υπάρ­χουν σοβαρές δυσκο­λίες που δια­πι­στώ­θη­καν στην τιμο­λό­γηση και είσπραξη των σχε­τι­κών εσόδων, με αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις στην αντι­με­τώ­πιση των δανείων και άλλων υπο­χρε­ώ­σεων. Όσον αφορά στην είσπραξη των απαι­τή­σεων που έχουν ωρι­μά­σει (π.χ. Επι­τα­γές), κι εδώ υπάρ­χουν καθυ­στε­ρή­σεις που μπορεί να επη­ρε­ά­σει σημα­ντικά τις ταμεια­κές ροές, τη διε­νέρ­γεια άλλων πλη­ρω­μών κ.λπ. Ως μέλος πολυ­ε­θνι­κού Ομίλου με αξιο­ση­μεί­ωτη παρου­σία στις ξένες χώρες, στην εται­ρεία υπάρ­χουν συνεχή αιτή­ματα για ταξίδια και μετα­κι­νή­σεις στε­λε­χών και μελών του προ­σω­πι­κού. Η έλλειψη ρευ­στό­τη­τας και η μη χρήση (ή / και αποδοχή) των ελλη­νι­κών πιστω­τι­κών καρτών στο εξω­τε­ρικό, μπορεί να προ­κα­λέ­σει ανα­βο­λές και ακυ­ρώ­σεις ταξι­διών, καθυ­στε­ρή­σεις, παρα­βιά­σεις συμ­βά­σεων και φυσικά διακοπή / ανα­στολή της δρα­στη­ριό­τη­τάς της.

Κίν­δυ­νοι

Την ίδια στιγμή, εντο­πί­ζο­νται κίν­δυ­νοι από τους κεφα­λαια­κούς περιο­ρι­σμούς, όπως:

– Απώλεια πόρων για επεν­δύ­σεις σε εξο­πλι­σμό, πάγια περιου­σιακά στοι­χεία, κ.λπ. λόγω ανα­στο­λής των επεν­δύ­σεων υπό τις παρού­σες πολι­τι­κές συν­θή­κες αστα­θείς και αύξηση των δαπανών για την εκτέ­λεση έργων.

– Η αβε­βαιό­τητα και η επιβολή ελέγχου κίνησης κεφα­λαίων καθυ­στε­ρούν και / ή ανα­στέλ­λουν την είσοδο των νέων (εγκε­κρι­μέ­νων) συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων προ­γραμ­μά­των. Αυτό μπορεί να δημιουρ­γή­σει σοβα­ρούς κιν­δύ­νους που ενδε­χο­μέ­νως θα οδη­γή­σουν σε ορι­στική απώλεια των πόρων και την μακρο­πρό­θε­σμη πτώση των πωλή­σεων.

– Λόγω της μείωσης της παρα­γω­γής, της μείωση των πωλή­σεων, των δυσκο­λιών δια­νο­μής κ.λπ. οι τρέ­χου­σες ανάγκες ικα­νο­ποιού­νται ανάλογα με την περί­σταση και από το προ­σω­πικό ασφα­λείας. Επι­πλέον, επα­νε­ξε­τά­ζο­νται οι μετα­το­πί­σεις του προ­σω­πι­κού, καθώς και οι άδειες, ο αριθμός του προ­σω­πι­κού, οι προ­σλή­ψεις, κ.λπ.

– Μπορεί να υπάρξει κατά­πτωση των εγγυ­η­τι­κών επι­στο­λών καλής εκτέ­λε­σης και επιβολή κυρώ­σεων “αθέ­τη­σης” για παρά­βαση των συμ­βα­τι­κών όρων, στα­σι­μό­τητα των τρα­πε­ζι­κών συναλ­λα­γών (π.χ. ημε­ρο­μη­νίες λήξης των δανείων, προ­θε­σμια­κές πράξεις συναλ­λάγ­μα­τος “forward forex”, κ.λπ.).

– Λόγω της τρέ­χου­σας κατά­στα­σης στις τρά­πε­ζες, οι σημα­ντι­κό­τε­ρες δυσκο­λίες που παρα­τη­ρού­νται στην κατα­βολή των πλη­ρω­μών οφεί­λο­νται στις δια­φο­ρε­τι­κές πολι­τι­κές και δια­δι­κα­σίες που ισχύουν σε κάθε τράπεζα για τη μετα­φορά χρη­μά­των.

– Η περιο­ρι­σμένη πρό­σβαση σε άλλα τρα­πε­ζικά προ­ϊ­ό­ντα (π.χ. εγγυ­η­τι­κές επι­στο­λές) μπορεί να έχει αρνη­τικά απο­τε­λέ­σματα στη συμ­με­τοχή εται­ρειώνς σε δια­γω­νι­σμούς στην Ελλάδα και στο εξω­τε­ρικό.

Τέλος, με δεδο­μένο ότι οι δυσμε­νείς αυτές συν­θή­κες που έχουν επε­κτα­θεί στην αλυσίδα εφο­δια­σμού, και ιδίως για τις διε­θνείς μετα­φο­ρές, το σύνολο των επι­χει­ρή­σεων θα επι­βα­ρυν­θεί με πρό­σθετα κόστη.

capital.gr