Σε άγνωστα νερά πλέουν οι επενδυτές των χρηματοδοτικών προγραμμάτων

• Ποιες είναι οι αλλαγές που έρχο­νται λόγω της κρίσης
•  Ορι­στικό τέρμα στις συμ­φω­νίες «κάτω από το τραπέζι»

Ένα μεγάλο ερω­τη­μα­τικό εξα­κο­λου­θεί να πλα­νά­ται στη σκέψη όλων εκείνων που έχουν εντα­χθεί σε ευρω­παϊκά χρη­μα­το­δο­τικά προ­γράμ­ματα, έχουν προ­χω­ρή­σει με τις επεν­δύ­σεις τους και πάρα ταύτα ουδείς μπορεί να τους πει με βεβαιό­τητα, πότε θα εισπρά­ξουν τις επι­δο­τή­σεις τους. Οι πλη­ρο­φο­ρίες που διαρ­ρέ­ουν είναι μεν ενθαρ­ρυ­ντι­κές, ωστόσο παρα­μέ­νουν ανε­πί­ση­μες και θα πρέπει να θεω­ρού­νται ως ανα­ξιό­πι­στες.

Η μόνη βεβαιό­τητα που υπάρχει για όλους εκεί­νους που έχουν εντα­χθεί στα τρέ­χο­ντα χρη­μα­το­δο­τικά προ­γράμ­ματα, είναι η προ­ω­θού­μενη ρύθμιση για την κατάρ­γηση από­δει­ξης της ίδιας συμ­με­το­χής στην επέν­δυση. Η ρύθμιση αυτή αφορά το σύνολο των επεν­δυ­τών του προ­γράμ­μα­τος ενί­σχυ­σης μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων και από μέρα σε μέρα ανα­μέ­νο­νται οι σχε­τι­κές ανα­κοι­νώ­σεις. Σύμφωνα με την ενη­μέ­ρωση που έγινε σε οικο­νο­μι­κούς συμ­βού­λους Ρόδιων επι­χει­ρη­μα­τιών, «οι επεν­δυ­τές αυτού του προ­γράμ­μα­τος δεν θα κληθούν να δείξουν τα χρη­μα­τικά ποσά που έβαλαν οι ίδιοι από τα ταμεία τους προ­κει­μέ­νου να ολο­κλη­ρω­θεί το εντε­ταγ­μένο έργο».

Βέβαια, η εξέλιξη αυτή, αν και φαι­νο­με­νικά είναι ευνοϊκή, στην πράξη ελά­χι­στα εξυ­πη­ρε­τεί τους επεν­δυ­τές. Αυτό το συμπέ­ρα­σμα προ­κύ­πτει από το δεδο­μένο ότι οι τελευ­ταίοι για να εντα­χθούν στο πρό­γραμμα ΜΜΕ απλώς υπέ­γρα­ψαν υπεύ­θυνη δήλωση ότι έχουν τα χρήματα που απαι­τού­νται για να καλύ­ψουν τη δική τους συμ­με­τοχή.  Οι απαι­τή­σεις του προ­γράμ­μα­τος δεν περιε­λάμ­βα­ναν παρου­σί­αση προ­ε­γκε­κρι­μέ­νων δανείων, ή τρα­πε­ζι­κών λογα­ρια­σμών με τα χρήματα κατα­τε­θει­μένα και άμεσα δια­θέ­σιμα. Σε αυτές τις περι­πτώ­σεις, ανέ­κα­θεν, το δύσκολο ήταν η ένταξη σε κάποιο ευρω­παϊκό πρό­γραμμα. Από κει και πέρα, από τη στιγμή που υπάρχει πρόθεση υλο­ποί­η­σης της επέν­δυ­σης (και η πρόταση δεν απο­σκο­πούσε μόνο στην επι­δό­τηση όπως γινόταν παλαιό­τερα) όλα μπορούν να κυλή­σουν ομαλά (με εξαί­ρεση τις καθυ­στε­ρή­σεις στις πλη­ρω­μές) μέχρι το τέλος του έργου.

Εκείνο που εισάγει ως δια­φο­ρο­ποί­ηση η εξέλιξη της οικο­νο­μι­κής κρίσης και το κλεί­σιμο των τρα­πε­ζών είναι η επι­τα­κτική τήρηση όλων των νόμων, των κανόνων και των παρα­στα­τι­κών που πρέπει για τέτοιου είδους επεν­δύ­σεις. Πιο συγκε­κρι­μένα, λόγω των capitals controls και την απουσία του ρευστού χρή­μα­τος στην αγορά, εφεξής για την ολο­κλή­ρωση μιας επέν­δυ­σης θα απαι­τού­νται δια­τρα­πε­ζι­κές συναλ­λα­γές για τη μετα­φορά κον­δυ­λίων από τους επι­χει­ρη­μα­τίες προς τους προ­μη­θευ­τές, τους εργο­λά­βους και τα λοιπούς εμπλε­κό­με­νους. Αυτό σημαί­νει ότι αμέσως καταρ­γού­νται όλες οι συμ­φω­νίες που μέχρι χθες εγί­νο­ντο «κάτω από το τραπέζι» προ­κει­μέ­νου να διευ­κο­λυν­θεί ο επεν­δυ­τής. Ηταν σύνηθες το φαι­νό­μενο, προ­κει­μέ­νου να επι­σπευ­στεί ο χρόνος εκτα­μί­ευ­σης μιας επι­δό­τη­σης, να εκδί­δο­νται από τους προ­μη­θευ­τές προς τον επεν­δυτή τιμο­λό­για που έδει­χναν εξο­φλη­μένα, ενώ στην πραγ­μα­τι­κό­τητα δεν ήταν. Ακόμα και η θέσπιση της επι­τα­κτι­κής δια­τρα­πε­ζι­κής συναλ­λα­γής για ποσά άνω των 500 ευρώ δεν κατέστη δυνατή να ακυ­ρώ­σει αυτό το τέχνα­σμα διευ­κό­λυν­σης της αγοράς.

Οι εκτα­μιεύ­σεις για τα έργα που ολο­κλη­ρώ­θη­καν

Σήμερα στη Ρόδο υπάρ­χουν δεκάδες έργα που έχουν εντα­χθεί σε χρη­μα­το­δο­τικά προ­γράμ­ματα, έχουν ολο­κλη­ρω­θεί και εκκρε­μούν οι πλη­ρω­μές της επι­δό­τη­σης. Σε επι­κοι­νω­νία της «δημο­κρα­τι­κής» με επεν­δυ­τι­κούς συμ­βού­λους που δια­χει­ρί­ζο­νται αυτά τα έργα, ξεκα­θα­ρί­στηκε ότι «το όλο πρό­βλημα ελπί­ζουμε να είναι μόνο γρα­φειο­κρα­τικό, διότι τα κον­δύ­λια έχουν σταλεί στην Ελλάδα και εκείνο που απλώς έπρεπε να κάνει το υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης είναι η κατα­νομή των κον­δυ­λίων αυτών στα τρέ­χο­ντα προ­γράμ­ματα».

Εφόσον το πρό­βλημα είναι απλώς και μόνο συντο­νι­σμού των Υπουρ­γείων, τότε είναι απλώς θέμα μερικών εβδο­μά­δων ώστε να ξεκι­νή­σουν οι πλη­ρω­μές προς τους δικαιού­χους. Ωστόσο, υπάρχει το ενδε­χό­μενο αυτά τα κον­δύ­λια να εγκλω­βί­στη­καν σε λάθος λογα­ρια­σμό, οπότε στην περί­πτωση αυτή το πρό­βλημα θα είναι εξαι­ρε­τικά σοβαρό για όλους.

Πρέπει να σημειω­θεί ότι ακόμα και η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή είχε εκφρά­σει φόβους για το ενδε­χό­μενο μη ορθής χρήσης των κον­δυ­λίων αυτών και σε πρό­σφατη ανα­κοί­νωσή της σημεί­ωνε, μεταξύ άλλων τα ακό­λουθα:

«Ως έκτακτο μέτρο και λαμ­βά­νο­ντας υπόψη την ιδιαι­τε­ρό­τητα της κατά­στα­σης στην Ελλάδα, η Επι­τροπή προ­τεί­νει τη βελ­τί­ωση της άμεσης ρευ­στό­τη­τας ώστε να υπάρξει χρη­μα­το­δό­τηση των επεν­δύ­σεων της προ­γραμ­μα­τι­κής περιό­δου 2007-2013. Αυτό περι­λαμ­βά­νει την πρόωρη εκτα­μί­ευση του τελευ­ταίου 5% των πλη­ρω­μών της ΕΕ που εκκρε­μούν και που είχαν δια­κρα­τη­θεί έως το κλεί­σιμο των προ­γραμ­μά­των, καθώς και την εφαρ­μογή 100% ποσο­στού συγ­χρη­μα­το­δό­τη­σης για την περίοδο 2007-2013. Αυτό θα μετα­φρα­στεί σε άμεση πρό­σθετη ρευ­στό­τητα περίπου 500 εκατ. Ευρώ και εξοι­κο­νό­μηση περίπου 2 δις. Ευρώ για τον ελλη­νικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. Τα κον­δύ­λια αυτά θα είναι δια­θέ­σιμα για την άμεση χρη­μα­το­δό­τηση επεν­δύ­σεων που στη­ρί­ζουν την ανά­πτυξη και την απα­σχό­ληση. Προ­ϋ­πό­θεση είναι οι ελλη­νι­κές αρχές να δια­σφα­λί­σουν ότι οι πρό­σθε­τοι αυτοί πόροι θα αξιο­ποι­η­θούν πλήρως προς τους δικαιού­χους και τις δράσεις στο πλαίσιο των προ­γραμ­μά­των. Η Επι­τροπή προ­τεί­νει επίσης να αυξηθεί το επίπεδο της αρχικής προ­χρη­μα­το­δό­τη­σης για τα προ­γράμ­ματα της περιό­δου 2014-2020 κατά 7 ποσο­στιαίες μονάδες. Με την πρό­σθετη αυτή προ­χρη­μα­το­δό­τηση μπορεί να δια­τε­θεί πρό­σθετο ποσό 1 δισ. ευρώ που μπορεί να αξιο­ποι­η­θεί για την έναρξη προ­γραμ­μά­των που συγ­χρη­μα­το­δο­τού­νται στο πλαίσιο της πολι­τι­κής συνοχής σε πλήρη συμ­μόρ­φωση με το άρθρο 81 του Κανο­νι­σμού Κοινών Δια­τά­ξεων».