Bloomberg View: Ο τζόγος της Ευρώπης με την Ελλάδα

Του Mohamed A. El-Erian

Ο πρό­ε­δρος της ΕΚΤ, Mario Draghi επα­νέ­λαβε χθες ότι η Τράπεζα “έχει δράσει πάντα με την υπόθεση ότι η Ελλάδα είναι και θα παρα­μεί­νει μέλος της ευρω­ζώ­νης”. Επίσης παρείχε στοι­χεία για την μεγάλη συμ­με­τοχή των κεντρι­κών τρα­πε­ζών της ευρω­ζώ­νης στο ελλη­νικό τρα­πε­ζι­κών σύστημα, των οποίων οι κατα­θέ­σεις τώρα ξεπερ­νούν εκείνες όλων των άλλων μαζί.

Η μεγα­λύ­τερη αλήθεια είναι ότι οι Ευρω­παίοι φορο­λο­γού­με­νοι, σιωπηρά και ρητά, έχουν υπο­κα­τα­στή­σει όλα τα είδη των ιδιωτών πιστω­τών, κατα­θε­τών και επεν­δυ­τών στην Ελλάδα. Αυτή η ευρω­παϊκή κοι­νω­νι­κο­ποί­ηση των ιδιω­τι­κών υπο­χρε­ώ­σεων θα συνε­χι­στεί, οδη­γώ­ντας την ευρω­ζώνη πιο κοντά σε μία από τις δύο πιο ακραίες εκβά­σεις: μια δημο­σιο­νο­μική ένωση ή έξοδος της Ελλάδας από το ενιαίο νόμισμα. και τα δύο θα είναι δυσά­ρε­στα για διάφορα άλλα μέλη της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης.

Με τις ελπίδες για αντι­στάθ­μιση των μεγάλης κλί­μα­κας εκροών κατα­θέ­σεων από την Ελλάδα, η ΕΚΤ έχει χρη­σι­μο­ποι­ή­σει τον ELA για να διο­χε­τεύ­σει περί τα 100 δισ. δολάρια στο ελλη­νικό τρα­πε­ζικό σύστημα. Ακόμη κι έτσι, η εισφορά κεφα­λαίων έχει απο­δει­χθεί ανε­παρ­κής για να απο­φευ­χθεί ένα κλεί­σιμο του τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος που έχει διαρ­κέ­σει τρεις εβδο­μά­δες. Ως απο­τέ­λε­σμα, η ΕΚΤ βρί­σκε­ται τώρα υπό μεγάλη πολι­τική πίεση να αυξήσει την πρό­σβαση των τρα­πε­ζών στον ELA, παρά τις σαφείς ενδεί­ξεις ότι οι ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­ματα φερεγ­γυό­τη­τας, όχι ρευ­στό­τη­τας.

Η υπο­κα­τά­σταση δημο­σίου χρή­μα­τος για την ιδιω­τική χρη­μα­το­δό­τηση δεν είναι νέο φαι­νό­μενο. Έχει συμβεί σε μεγάλο βαθμό από το 2010 για τα ελλη­νικά δημόσια οικο­νο­μικά. Καθώς η χώρα προ­σπα­θεί να απο­φύ­γει την χρε­ο­κο­πία, η έξοδος των ιδιωτών πιστω­τών αντι­με­τω­πί­στηκε με αυξη­μένη έκθεση από την πλευρά των επί­ση­μων ευρω­παϊ­κών φορέων και του ΔΝΤ. Ακόμη και από την πλευρά των επεν­δύ­σεων, η μικρή πραγ­μα­τική οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα που έχει λάβει χώρα, υπο­κι­νή­θηκε από δημό­σιους παρά από ιδιώτες επεν­δυ­τές.

Αυτό δεν θα είχε τόσο μεγάλη σημασία εάν υπήρχε μια σε ανά­πτυξη και οικο­νο­μικά βιώσιμη ελλη­νική οικο­νο­μία εντός της ευρω­ζώ­νης. Αλλά όπως υπο­στη­ρί­χθηκε ξανά από το ΔΝΤ αυτή την εβδο­μάδα, η Ελλάδα επι­βα­ρύ­νε­ται με τερά­στιο χρέος και διαρ­θρω­τικά ασθενή ανα­πτυ­ξιακή δυνα­μική, και δεν είναι σε πορεία για μια τέτοια έκβαση. Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη αυτές τις περι­στά­σεις, οι επί­ση­μοι πιστω­τές πλη­σιά­ζουν όλο και περισ­σό­τερο σε μια κρίσιμη δια­κλά­δωση του δρόμου καθώς προ­ε­τοι­μά­ζο­νται για άλλη μία ένεση κεφα­λαίων που δημιουρ­γούν χρέος, στο πλαίσιο της συμ­φω­νίας που επε­τεύ­χθη την Δευτέρα.

Η κυριαρ­χούσα προ­σέγ­γιση στην Ελλάδα, η οποία ανα­γνω­ρί­ζει όλο και περισ­σό­τερο ως “επε­κτεί­νουμε και υπο­κρι­νό­μα­στε” απο­δει­κνύ­ε­ται εξαι­ρε­τικά δύσκολο να δια­τη­ρη­θεί –και όχι μόνο λόγω των ερω­τη­μά­των για την “βούληση και την ικα­νό­τητα” της Ελλάδας να εφαρ­μό­σει τα μέτρα που απαι­τού­νται από την τελευ­ταία συμ­φω­νία διά­σω­σης, όπως σωστά επι­σή­μανε ο Draghi. Υπάρ­χουν επίσης περιο­ρι­σμοί μεταξύ των πιστω­τών, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων ζητη­μά­των ανα­φο­ρικά με την κατα­νομή των βαρών.

Με τον καιρό, το αδιέ­ξοδο θα κατα­λή­ξει σε ένα από τα δύο αντί­θετα απο­τε­λέ­σματα: η Ευρώπη θα ανα­γκα­στεί να υιο­θε­τή­σει μια ακόμη μεγα­λύ­τερη οικο­νο­μική ενσω­μά­τωση της Ελλάδας, δημιουρ­γώ­ντας έτσι προη­γού­μενο για αυτού του είδους την δημο­σιο­νο­μική ενο­ποί­ηση στην οποία έχουν αντι­δρά­σει σταθερά η Γερ­μα­νία και κάποιες άλλες χώρες. Ή οι επί­ση­μοι πιστω­τές θα χρεια­στεί να απο­δε­χθούν μια απο­μεί­ωση των απαι­τή­σεών τους στην Ελλάδα, μια λύση που είναι εξίσου δυσά­ρε­στη σε ορι­σμέ­νες χώρες της ευρω­ζώ­νης.

capital.gr