Ν. Σαντορινιός: «Κατατέθηκε μια πρόταση διεξόδου από την κρίση»

Περι­μέ­νατε το πολύ θετικό για την κυβέρ­νηση απο­τέ­λε­σμα του δημο­ψη­φί­σμα­τος;

Το δημο­ψή­φι­σμα αυτό έγινε μέσα σε εξαι­ρε­τικά δύσκο­λες συν­θή­κες. Από τη μια κλει­στές τρά­πε­ζες, όριο συναλ­λα­γών, capital controls και από την άλλη η τρο­μο­κρα­τία των ιδιω­τι­κών ΜΜΕ. Η εγχώρια αστική τάξη, οι κανα­λάρ­χες και οι Ευρω­παίοι ηγέτες και εκπρό­σω­ποι θεσμών, σε απόλυτη στοί­χιση, επι­τί­θε­ντο κλι­μα­κωτά στην κυβέρ­νηση και προ­σπα­θού­σαν να φέρουν ρήγμα στη σχέση της με τους πολίτες. Έβγαλαν από το χρο­νο­ντού­λαπο της ιστο­ρίας φιγού­ρες που έχουν παίξει σημα­ντικό ρόλο στην κατρα­κύλα της χώρας μας. Έσπει­ραν τον φόβο και στην ουσία προ­σπά­θη­σαν να πυρ­πο­λή­σουν την δημο­κρα­τική δια­δι­κα­σία του δημο­ψη­φί­σμα­τος. Επο­μέ­νως, δεν μπο­ρούσα να φαντα­στώ ότι ο κόσμος θα αντέξει σε τέτοιο ποσοστό ακόμη και μέσα σε αυτές τις συν­θή­κες. Είχα φοβηθεί τις επι­πτώ­σεις του φόβου αλλά και πάλι ο Ελλη­νι­κός λαός μας εξέ­πληξε απο­δει­κνύ­ο­ντας ότι δεν εκβιά­ζε­ται και ακυ­ρώ­νει κάθε προ­σπά­θεια χει­ρα­γώ­γη­σής του. Με το απο­τέ­λε­σμα μας έδειξε το δρόμο για την δημο­κρα­τία και την αξιο­πρέ­πεια.

Παρόλα αυτά όμως οι Ευρω­παίοι ακο­λού­θη­σαν σκληρή γραμμή. Ακόμη μιλούν για έξοδο της Ελλάδας από την ΕΕ. Μπορεί να απο­τρα­πεί αυτό;

Το απο­τέ­λε­σμα του δημο­ψη­φί­σμα­τος της Κυρια­κής 5 Ιουλίου ήταν μια εκ νέου στήριξη του λαού στην κυβέρ­νηση, στον Αλέξη Τσίπρα και σε μια πολι­τική που προ­σπα­θεί να ανα­τρέ­ψει τα μνη­μό­νια της φτώ­χειας και της εξα­θλί­ω­σης. Το μήνυμα του λαού ήταν σαφές: Θέλουμε να βρι­σκό­μα­στε μέσα στην Ευρώπη ως ισότιμο μέλος, με αξιο­πρέ­πεια και ίδιες προ­ο­πτι­κές και όχι ως φτωχοί, χρε­ο­κο­πη­μέ­νοι συγ­γε­νείς. Αυτό το μήνυμα ξεπέ­ρασε τα σύνορά μας και προ­κά­λεσε ανα­κα­τα­τά­ξεις στο ελλη­νικό πολι­τικό σκηνικό, έφερε ρωγμές στις γραμμές των οικο­νο­μι­κών και πολι­τι­κών παρα­γό­ντων της Ευρώπης, άναψε σπίθα ακόμη και στον Λευκό Οίκο και στο Κρεμ­λίνο. Το θέμα της Ελλάδας συζη­τή­θηκε ακόμη και στον ανώτατο θεσμό της Ευρώπης, το ευρω­κοι­νο­βού­λιο, όπου είδαμε να χωρί­ζο­νται στα δυο τα ευρω­παϊκά κόμματα με θέμα την ανα­τροπή των εφαρ­μο­σμέ­νων μέχρι τώρα συντα­γών «διά­σω­σης» για τη χώρα μας.

Αυτή τη στιγμή το grexit, θεωρώ ότι έχει φύγει από το τραπέζι. Θεωρώ ότι η τακτική από το κυβερ­νη­τικό επι­τε­λείο για διε­θνο­ποί­ηση του ζητή­μα­τος σε συν­δυα­σμό με το ηχηρό ΟΧΙ προ­κά­λε­σαν ανα­δί­πλωση σε κάθε νέα προ­σπά­θεια για εκβια­σμούς, μπλόφες και τελε­σί­γραφα στο στρα­τό­πεδο των δανει­στών. Κανείς δεν μπορεί πια να παρα­γνω­ρί­σει την κατά­σταση στη χώρα μας και να παίξει παι­χνί­δια εκβια­σμού και ιδιο­τε­λών συμ­φε­ρό­ντων στην πλάτη της.

Πόσο αισιό­δο­ξος είστε ότι θα υπάρξει συμ­φω­νία την Κυριακή;

Η πρόταση για γενναίο επεν­δυ­τικό πακέτο για ανά­πτυξη, ανα­δια­νομή των βαρών ανα­φο­ρικά με τα μέτρα, αντι­με­τώ­πιση του μη αντι­με­τω­πί­σι­μου χρέους, είναι μια πρόταση στο πλαίσιο της εντολής του ελλη­νι­κού λαού της 27ης Ιανουα­ρίου και της 5ης Ιούλη: όχι ρήξη, λύση εντός της Ευρώπης ακο­λου­θώ­ντας μια άλλη πολι­τική.

Δια­βά­ζο­ντας την ελλη­νική πρόταση μπορώ να ανα­γνω­ρίσω σε αυτήν ότι έχει συντα­χθεί με πλήρη συναί­σθηση της ιστο­ρι­κής ευθύνης που αντι­με­τω­πί­ζουμε και με σκοπό να βγάλει ορι­στικά την χώρα από την κρίση. Ξέραμε ότι δεν θα μας δοθούν εύκολες λύσεις άλλωστε δεν ανή­κουμε στον κύκλο των εκλε­κτών για τους δανει­στές. Ο δρόμος για την επα­νεκ­κί­νηση της χώρας δεν είναι στρω­μέ­νος με ροδο­πέ­ταλα. Η Αρι­στερά είναι για τα δύσκολα άλλωστε. Πιστεύω πως αυτή η πρόταση είναι μια λύση που μπορούν να δεχτούν οι θεσμοί και η ελλη­νική κυβέρ­νηση να υλο­ποι­ή­σει παράλ­ληλα με τις εσω­τε­ρι­κές νομο­θε­τι­κές πρω­το­βου­λίες που πρό­κει­ται να λάβει.

Πότε πιστεύ­ετε ότι θα τεθούν σε λει­τουρ­γία ξανά οι τρά­πε­ζες, γεγονός που θα συμ­βά­λει στο να επα­νέλ­θει η οικο­νο­μία στους κανο­νι­κούς της ρυθμούς.

Η υπο­γραφή της συμ­φω­νίας και η ομα­λο­ποί­ηση του τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος είναι συγκοι­νω­νού­ντα δοχεία. Γνωρίζω ότι το Οικο­νο­μικό Επι­τε­λείο έχει σαν επι­δί­ωξη τη στα­διακή ομα­λο­ποί­ηση του συστή­μα­τος με προ­τε­ραιό­τητα την διευ­κό­λυνση των πολιτών και των μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων. Μέσα στις επό­με­νες μέρες θα εκδοθεί νέα Πράξη Νομο­θε­τι­κού Περιε­χο­μέ­νου που θα διευ­ρύ­νει τις υπη­ρε­σίες που προ­σφέ­ρουν οι τρά­πε­ζες στο κοινό. Στόχος είναι να διευ­κο­λυν­θεί ο κόσμος, να μην ταλαι­πω­ρη­θεί άλλο και να μπορούν οι επι­χει­ρή­σεις να προ­χω­ρούν σε συναλ­λα­γές ανα­γκαίες για την λει­τουρ­γία τους.

Αν υπάρξει συμ­φω­νία θα βελ­τιω­θεί η κατά­σταση και στον του­ρι­σμό;

Το ζήτημα δεν είναι μόνο ο του­ρι­σμός αλλά συνο­λικά η νησιω­τι­κό­τητα. Το να βελ­τιω­θεί η κατά­σταση στον του­ρι­σμό γενικά και να μην πλη­ρώ­νο­νται οι εργα­ζό­με­νοι του κλάδου, να εξα­κο­λου­θούν οι νησιώ­τες να είναι πολίτες δεύ­τε­ρης κατη­γο­ρίας και τις εισπρά­ξεις από το του­ρι­στικό προϊόν να τις καρ­πώ­νο­νται μόνο μεγάλα συμ­φέ­ρο­ντα, δεν απο­τε­λεί σχέδιο ανά­πτυ­ξης. Δεν μας αφορά η συνέ­χιση των μονο­πω­λίων και του εργα­σια­κού μεσαί­ωνα. Από την πρότασή μας φαί­νε­ται η σαφής προ­σπά­θεια της κυβέρ­νη­σης για μια δίκαιη πολι­τική στα νησιά αλλά και μια προ­σπά­θεια για τόνωση των του­ρι­στι­κών μεσαίων επι­χει­ρή­σεων, που είναι αυτές ουσια­στικά που χτυ­πή­θη­καν από τις μέχρι τώρα πολι­τι­κές. Εμείς προ­τεί­νουμε προς τους θεσμούς να δια­τη­ρη­θούν οι ειδικοί συντε­λε­στές ΦΠΑ στα νησιά μέχρι το τέλος του 2016, εκτός από τα πλου­σιό­τερα και πιο του­ρι­στικά, τα οποία όμως δεν είναι στην παρα­με­θό­ριο, όπως τα Δωδε­κά­νησα. Μέχρι τότε θα πρέπει να έχει αυξηθεί η εισπρα­ξι­μό­τητα του ΦΠΑ και η πάταξη της φορο­δια­φυ­γής που θα επι­τρέ­ψουν, όπως προ­βλέ­πε­ται στο κείμενο, την επα­να­δια­πραγ­μά­τευση των συντε­λε­στών συνο­λικά. Επίσης προ­τεί­νουμε τον ΦΠΑ των ξενο­δο­χείων στον χαμηλό συντε­λε­στή 13%.

Μέχρι το 2016 είναι επαρκής χρόνος ώστε να προ­τεί­νουμε και να νομο­θε­τή­σουμε πολι­τι­κές νησιω­τι­κό­τη­τας που πράγ­ματι θα βοηθούν τη ζωή και την οικο­νο­μία των νησιών. Οι μέχρι τώρα κυβερ­νή­σεις δεν είχαν καμιά πολι­τική για τα νησιά. Τους αρκούσε να γεμί­ζουν με του­ρί­στες το καλο­καίρι, να δεί­χνουν ότι ανέ­βη­καν τα νούμερα των κρα­τή­σεων και από κει και πέρα το πώς ζούσαν οι νησιώ­τες το χειμώνα, ποιοι ωφε­λού­νταν από τα χρήματα του του­ρι­σμού και πως κινείτο η ντόπια οικο­νο­μία, τους ήταν παντε­λώς αδιά­φορα. Νομο­θε­τού­σαν απο­κλει­στικά με το να εξυ­πη­ρε­τή­σουν τα ολι­γο­πω­λειακά συμ­φέ­ρο­ντα του του­ρι­σμού και ας μην είχε γιατρό η Κάσος ή ακτο­πλοϊκή σύνδεση το Καστε­λό­ριζο. Αυτά δεν μπορούν να συνε­χι­στούν άλλο. Τα νησιά χρειά­ζο­νται μια ολο­κλη­ρω­μένη, σταθερή και με ορί­ζο­ντα πολι­τική που θα τα καθιστά αυτό­νομα, δημιουρ­γώ­ντας προ­ο­πτι­κές πραγ­μα­τι­κής ανά­πτυ­ξης με βάση τις τοπικές δυνα­τό­τη­τες.

Εσείς που στη­ρί­ξατε τη συμ­φω­νία πιστεύ­ετε ότι με αυτή την πρόταση θα κατα­νε­μη­θούν τα βάρη σε όλους ώστε να πλη­ρώ­σουν και οι έχοντες;

Η πρόταση που κατα­τέ­θηκε από ελλη­νι­κής πλευράς και θα παλέ­ψουμε να είναι, χωρίς άλλους εκβια­σμούς, η ορι­στική συμ­φω­νία, απο­τε­λεί μία πρόταση διε­ξό­δου από την κρίση που περι­λαμ­βά­νει μέτρα με ταξικό πρόσημο. Είναι μια πρόταση που απα­ραι­τή­τως θα συνο­δεύ­ε­ται από ανα­πτυ­ξιακό πακέτο 35 δισ., κάλυψη των χρη­μα­το­δο­τι­κών αναγκών της χώρας και ρύθμιση του δημο­σίου χρέους.

Δε μπορώ να μην παρα­δε­χτώ όμως, ανοιχτά, ότι έχει ανα­γκα­στι­κές και δύσκο­λες επι­λο­γές. Η πρόταση δεν έρχεται σε ιδα­νι­κές συν­θή­κες. Οφεί­λουμε να την εντά­ξουμε στο πλαίσιο της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας που αυτή τη στιγμή βιώ­νουμε. Η χώρα ακο­λου­θώ­ντας πιστά 5 χρόνια Μνη­μο­νίων λιτό­τη­τας έχει γονα­τί­σει. Οι παθο­γέ­νειες του παλιού πολι­τι­κού καθε­στώ­τος μαστί­ζουν ακόμη τη ζωή μας. Εγώ προ­σω­πικά βλέπω σε αυτή την πρόταση την διέξοδο με κρι­τή­ριο την κοι­νω­νική δικαιο­σύνη και τη μετα­φορά των βαρών από τους αδύ­να­μους στους οικο­νο­μικά ισχυ­ρούς. Βλέπω πως για πρώτη φορά η χώρα έχει την ευκαι­ρία για μια βιώσιμη λύση με την ανα­διάρ­θρωση του χρέους και με ένα αξιό­πι­στο ανα­πτυ­ξιακό σχέδιο ώστε να δοθεί η ώθηση και να επα­νακ­κι­νη­θεί η οικο­νο­μία. Στηρίζω αυτή την πρόταση γιατί είναι μια πρόταση που ξεπερνά τον φαύλο κύκλο των αδιέ­ξο­δων πολι­τι­κών της βάρ­βα­ρης λιτό­τη­τας, ώστε να σταθεί ξανά η Ελλάδα και ο λαός μας στη θέση που μας αξίζει.

Ποιοι ήταν οι λόγοι που σας οδή­γη­σαν την περα­σμένη Κυριακή στο να επι­κρί­νετε έντονα τους αιρε­τούς που ανοικτά υπο­στή­ρι­ξαν το Ναι; Ο Περι­φε­ρειάρ­χης έδωσε πολύ σκληρή απά­ντηση και μίλησε για «φασί­ζου­σες συμπε­ρι­φο­ρές». Γιατί έφθασαν τα πράγ­ματα στα άκρα;

Ο κάθε πολίτης αυτής της χώρας έχει το δικαί­ωμα να εκφρά­ζει δημόσια τις πολι­τι­κές του απόψεις και φυσικά την επιλογή του σε ένα δημο­ψή­φι­σμα. Οι αιρετοί της αυτο­διοί­κη­σης οφεί­λουν να υπη­ρε­τούν την αυτο­νο­μία του θεσμού και να εκπρο­σω­πούν το σύνολο της κοι­νω­νίας μακριά από επι­μέ­ρους κομ­μα­τικά ή πολι­τικά συμ­φέ­ρο­ντα. Με αυτή τη λογική λοιπόν θεωρώ ότι ήταν λάθος να εμπλα­κούν οι φορείς της αυτο­διοί­κη­σης στο δημο­ψή­φι­σμα. Είναι προ­φα­νές ότι δεν κρίνω τις πολι­τι­κές επι­λο­γές κανενός αλλά τη θεσμική υπέρ­βαση που έγινε. Όσο για τα περί φασί­ζου­σων συμπε­ρι­φο­ρών, ευτυχώς ο τόπος είναι μικρός και όλοι γνω­ρί­ζουν ποιοι δια­χρο­νικά χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από αυτές!