Δύσκολη η μοίρα των Ελλήνων εντός ή εκτός ευρώ

Το τρένο που θα οδη­γούσε σε έναν καλύ­τερο προ­ο­ρι­σμό έχει ήδη φύγει από τον σταθμό Ελλάδα. Τώρα το δια­κύ­βευμα είναι τι είδους πόνο θα επι­λέ­ξει να υποστεί η Ελλάδα. Θα είναι το είδος του πόνου και του εξευ­τε­λι­σμού που προ­έρ­χε­ται από την αποδοχή των απαι­τή­σεων των πιστω­τών για περισ­σό­τερη λιτό­τητα; Εναλ­λα­κτικά θα είναι ο πόνος που θα προ­έλ­θει από τη διάλυση του κοι­νω­νι­κού ιστού εξαι­τίας της περαι­τέρω ύφεσης της οικο­νο­μίας και της νέας αύξησης της ανερ­γίας;

Οι πιστω­τές έχουν να επι­λέ­ξουν μεταξύ του να οργα­νώ­σουν την ανα­διάρ­θρωση του ελλη­νι­κού χρέους ή να απο­δε­χτούν την πιο άναρχη μορφή ανα­διάρ­θρω­σης που θα προ­κύ­ψει από τις αλυ­σι­δω­τές χρε­ο­κο­πίες και την κατάρ­ρευση του τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος. Θα πρέπει να επι­λέ­ξουν αν θα ρισκά­ρουν να μετα­τρέ­ψουν την Ελλάδα σε ένα απο­τυ­χη­μένο κράτος ή αν θα προ­σπα­θή­σουν να δια­χει­ρι­στούν τη δια­δι­κα­σία και να απο­σπά­σουν παρα­χω­ρή­σεις.

Ομοίως, τρο­μα­κτικά περιο­ρι­σμέ­νες είναι και οι επι­λο­γές της Ελλάδας. Η εντύ­πωση ορι­σμέ­νων ότι η επι­κρά­τηση του «όχι» στο δημο­ψή­φι­σμα απο­τε­λεί δημο­κρα­τική απόρ­ριψη της λιτό­τη­τας θα απο­δει­χθεί ανυ­πό­στατη. Είτε μέσα στη νομι­σμα­τική ένωση είτε απέξω, το επίπεδο δια­βί­ω­σης των Ελλήνων πρό­κει­ται να χαμη­λώ­σει. Οι πολίτες θα μπορούν να αγο­ρά­ζουν λιγό­τερα αγαθά ή σε υψη­λό­τερη τιμή ή, το πιθα­νό­τερο, και τα δύο ταυ­τό­χρονα. Είναι πλέον ανα­πό­φευ­κτο. Η ελλη­νική κυβέρ­νηση μπορεί να επη­ρε­ά­σει σε κάποιο βαθμό πως θα κατα­νε­μη­θεί ο πόνος στην ελλη­νική κοι­νω­νία. Μπορεί να το δια­πραγ­μα­τευ­τεί με τους επί­ση­μους πιστω­τές ή μπορεί να περι­μέ­νει την κατάρ­ρευση της κοι­νω­νίας. Σε αυτή την περί­πτωση, το βάρος θα πέσει στους ηλι­κιω­μέ­νους, τους νέους, τους φτωχούς και τους αδύ­να­μους. Πολλοί επι­κρι­τές της νομι­σμα­τι­κής ένωσης κατη­γο­ρούν το ευρώ για τα δεινά της Ελλάδας. Η χώρα δια­μόρ­φωσε την κρίση και έκανε τις επι­λο­γές της, ωστόσο απο­τε­λούσε αδύναμο κρίκο προτού προ­σχω­ρή­σει στη νομι­σμα­τική ένωση. Παρα­πλά­νησε τους εταί­ρους στην προ­σπά­θειά της να εκπλη­ρώ­σει τους όρους αλλά και οι εταίροι ήθελαν να παρα­πλα­νη­θούν. Οι επι­κρι­τές της Ευρω­ζώ­νης υπερ­βάλ­λουν όσον αφορά τον βαθμό ελευ­θε­ρίας που έχει μια μικρή χώρα όσον αφορά την άσκηση νομι­σμα­τι­κής πολι­τι­κής.

Ο βασικός λόγος ώστε να εισάγει κανείς νέο νόμισμα είναι ώστε να πετύχει την υπο­τί­μησή του που είναι αδύνατη στο πλαίσιο της νομι­σμα­τι­κής ένωσης. Η υπο­τί­μηση απο­τε­λεί έναν τρόπο ενί­σχυ­σης της οικο­νο­μίας μέσω των εξα­γω­γών. Ωστόσο, το μεγάλο πρό­βλημα είναι ότι η ελλη­νική οικο­νο­μία είναι σχετικά κλειστή και ότι δεν δια­θέ­τει κάποιον αξιό­λογο εξα­γω­γικό τομέα. Το πρό­βλημα δεν είναι τόσο ότι η Ελλάδα δεν είναι αντα­γω­νι­στική, είναι ότι δεν δια­θέ­τει την παρα­γω­γική ικα­νό­τητα. Χωρίς αύξηση των εξα­γω­γών η υπο­τί­μηση του νομί­σμα­τος θα αυξήσει το κόστος των εισα­γω­γών, ενι­σχύ­ο­ντας τον πλη­θω­ρι­σμό τη στιγμή που θα αυξά­νε­ται η οικο­νο­μική συρ­ρί­κνωση. Το ελλη­νικό τρα­πε­ζικό σύστημα βρί­σκε­ται στα όρια της κατάρ­ρευ­σης και θα χρεια­στεί ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση είτε η Ελλάδα είναι μέλος της Ευρω­ζώ­νης είτε όχι. Οι κατα­θέ­τες απει­λού­νται και στις δύο περι­πτώ­σεις. Οι επι­χει­ρη­μα­τι­κές χρε­ο­κο­πίες θα αυξη­θούν αν δεν υπάρχει ανά­πτυξη ασχέτως του νομι­σμα­τι­κού συστή­μα­τος.

Αν βγει η Ελλάδα από την Ευρω­ζώνη, το νέο της νόμισμα θα γίνει δεκτό με καχυ­πο­ψία. Η εισα­γωγή ενός νέου νομί­σμα­τος με μονα­δικό σκοπό την υπο­τί­μησή του δεν πρό­κει­ται να ενθου­σιά­σει τους επεν­δυ­τές. Ανα­λο­γι­στείτε τις κατα­στρο­φι­κές επι­πτώ­σεις που θα έχει η εισα­γωγή της δραχμής στις απο­τα­μιεύ­σεις και στις συντά­ξεις. Αν πιστεύ­ουν σήμερα οι Ελληνες πολι­τι­κοί ότι τους στερούν το οξυγόνο, φαντα­στείτε τον βαθμό της ασφυ­ξίας όταν δια­σχί­σουν τον Ρου­βί­κωνα. Πόσοι απ’ όσους κατη­γο­ρούν την Ευρω­ζώνη για τα δεινά της Ελλάδας θα ήταν πρό­θυ­μοι να αγο­ρά­σουν ένα ελλη­νικό κρατικό ομόλογο αν η χώρα εκδώσει δικό της νόμισμα; Η Ελλάδα δεν καλεί­ται αν επι­λέ­ξει μεταξύ ευτυ­χίας και δυστυ­χίας. Καλεί­ται να επι­λέ­ξει μεταξύ δια­φο­ρε­τι­κού βαθμού δυσκο­λιών και μεταξύ του πώς θα κατα­νεί­μει τα βάρη στην κοι­νω­νία. Τυπικά η Ελλάδα μπορεί να δια­θέ­τει μεγα­λύ­τερη κυριαρ­χία εκτός της Ε.Ε. και της Ευρω­ζώ­νης, ωστόσο θα ανα­κα­λύ­ψει ότι θα είναι δύσκολο να την εξα­σκή­σει και ότι θα έχει αντί­τιμο. Οι πιστω­τές θα εξα­να­γκά­σουν την Ελλάδα να ζήσει με όσα βγάζει. Η ίδια μοίρα περι­μέ­νει τον ελλη­νικό λαό αν οι εξε­λί­ξεις οδη­γή­σουν την χώρα εκτός Ευρω­ζώ­νης.

Marc Chandler

(είναι αντι­πρό­ε­δρος και επι­κε­φα­λής ανα­λυ­τής παγκο­σμίων αγορών της Brown Brothers Harriman.)

Έντυπη