Τι ψάχνει η Άγκυρα στο Αιγαίο;

Σοβαρά ερω­τη­μα­τικά για την απόφαση της κυβέρ­νη­σης να προ­χω­ρή­σει σε συνο­μι­λίες για Μέτρα Οικο­δό­μηση Εμπι­στο­σύ­νης (ΜΟΕ) στο Αιγαίο έχουν αρχίσει να προ­κα­λούν οι κινή­σεις της Άγκυρας. Το τελευ­ταίο διά­στημα έχουν λάβει χώρα του­λά­χι­στον 2-3 περι­στα­τικά που έχουν προ­κα­λέ­σει εντο­νό­τατο προ­βλη­μα­τι­σμό και πυρε­τώ­δεις δια­βου­λεύ­σεις στο υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών. Αυτές οι κινή­σεις δια­ψεύ­δουν εν τοις πράγ­μασι τις αισιό­δο­ξες προ­βλέ­ψεις του Νίκου Κοτζιά μετά το πέρας των πρό­σφα­των συνο­μι­λιών που είχε στην Άγκυρα με όλη την τουρ­κική πολι­τική ηγεσία.

Το τελευ­ταίο περι­στα­τικό δεν ήταν άλλο από τη νέα δέσμευση περιο­χής την περίοδο 15 Ιουνίου – 31 Δεκεμ­βρίου 2015 με την έκδοση της NAVTEX 564/15 (σσ. την είδηση απε­κά­λυψε το «Έθνος») για επι­κίν­δυ­νες επι­χει­ρή­σεις (hazardous operations) από τις 05.00 ως τις 16.00 καθη­με­ρινά. Εξαι­ρού­νται τα Σαβ­βα­το­κύ­ριακα και οι εθνικές εορτές. Με τη νέα αυτή αγγελία, η Τουρκία επα­νέρ­χε­ται στην πρα­κτική που είχε απο­φα­σί­σει να ακο­λου­θή­σει ήδη από την έναρξη της θητείας της νέας κυβέρ­νη­σης, όταν είχε πάλι εκδώσει NAVTEX για ανάλογη περιοχή, κάνο­ντας όμως λάθος στον σχε­δια­σμό συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­ντας ελλη­νικό χερσαίο έδαφος (Λήμνος).

Η ιστορία με τα Πεδία Βολής

Εκείνο το τουρ­κικό λάθος (;) είχε προ­σφέ­ρει στην Αθήνα τη δυνα­τό­τητα, κινού­μενη γρήγορα, να υπο­χρε­ώ­σει την τουρ­κική πλευρά σε ανα­δί­πλωση και από­συρση της NAVTEX. Αυτή τη φορά όμως ο σχε­δια­σμός είναι προ­σε­κτι­κό­τε­ρος, αν και η στό­χευση παρα­μέ­νει παρό­μοια. Η Άγκυρα έχει δια­μη­νύ­σει ήδη από το 2014 στην Αθήνα ότι πρέπει να βρεθεί λύση, όπως αυτή εκτιμά, για τα Πεδία Βολής. Η χώρα μας έχει κηρύξει τέσσερα Πεδία Βολής (Ψαθούρα, Άνδρος, Καράβια και Κρήτη) με την Άγκυρα να δια­μαρ­τύ­ρε­ται για τη δέσμευση αυτών των περιο­χών (σσ. με μόνη εξαί­ρεση τα Καράβια).

Η τουρ­κική πλευρά, η οποία έχει κηρύξει στο Αιγαίο δύο Πεδία Βολής, θέλει την αμοι­βαία από­συρση ή απε­νερ­γο­ποί­ηση των πεδίων. Το θέμα συζη­τή­θηκε στις συνο­μι­λίες των Γενικών Γραμ­μα­τέων των δύο υπουρ­γείων Εξω­τε­ρι­κών, αλλά λύση δεν είναι εύκολο να βρεθεί. Σε ό,τι αφορά πάντως στην τελευ­ταία τουρ­κική NAVTEX, διπλω­μα­τι­κοί κύκλοι σημεί­ω­ναν ότι η νέα περιοχή που δέσμευσε η Τουρκία συνιστά κατα­φα­νώς παρά­νομη κίνηση διότι παρά το γεγονός ότι αφορά σε διεθνή ύδατα βρί­σκε­ται εντός του FIR Αθηνών, όπου δικαιο­δο­σία έχει η χώρα μας.

Στο πλαίσιο της αμφι­σβή­τη­σης των ελλη­νι­κών Πεδίων Βολής εντάσ­σε­ται και η «εισβολή» στο Πεδίο Βολής Άνδρου του πλοίου ηλε­κτρο­νι­κού πολέμου «Τσα­νταρλί» κατά τη διάρ­κεια της άσκησης «Καται­γίδα». Το τουρ­κικό σκάφος αγνόησε επί μακρόν τις προει­δο­ποι­ή­σεις να απο­μα­κρυν­θεί, κάτι που τελικώς έπραξε έχοντας… κατα­γρά­ψει τις τουρ­κι­κές αντιρ­ρή­σεις. Το εν λόγω περι­στα­τικό κρί­νε­ται ως πάρα πολύ σοβαρό από τα υπουρ­γεία Εξω­τε­ρι­κών και Εθνικής Άμυνας.

Αύξηση υπερ­πτή­σεων και εμπλο­κών

Γενι­κό­τερα επίσης, η δρα­στη­ριό­τητα της τουρ­κι­κής Πολε­μι­κής Αερο­πο­ρίας παρου­σιά­ζει σοβαρές ποιο­τι­κές δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις σε σχέση με το παρελ­θόν, στοι­χείο που σφόδρα προ­βλη­μα­τί­ζει τους έλληνες στρα­τιω­τι­κούς επι­τε­λείς. Σύμφωνα με ανώ­τα­τες στρα­τιω­τι­κές πηγές, που για ευνό­η­τους λόγους επι­θυ­μούν να δια­τη­ρή­σουν την ανω­νυ­μία τους, οι αλλαγές στην τουρ­κική συμπε­ρι­φορά αφορούν στο τακτικό επίπεδο.

Από τις αρχές του έτους μέχρι σήμερα, τα τουρ­κικά μαχη­τικά έχουν πραγ­μα­το­ποι­ή­σει 13 υπερ­πτή­σεις, όταν καθ’ όλη την περσινή χρονιά προ­χώ­ρη­σαν σε 14. Αυτό που εντυ­πω­σιά­ζει είναι ότι τον τελευ­ταίο 1,5 χρόνο όλες αυτές οι υπερ­πτή­σεις ήταν εκού­σιες. Επι­πλέον, εφέτος έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί μέχρι σήμερα 40 εμπλο­κές, αριθμός που κρί­νε­ται ιδιαί­τερα υψηλός.

Τα τουρ­κικά μαχη­τικά αερο­σκάφη εισέρ­χο­νται κατά εξάδες στο FIR Αθηνών. Συνήθως, δύο εξ’ αυτών κινού­νται βόρεια και τέσσερα ακο­λου­θούν πορεία νότια. Εσχάτως, είσοδοι γίνο­νται και νυχτε­ρι­νές ώρες, προ­φα­νώς με στόχο να ελεγ­χθεί ο χρόνος αντί­δρα­σης. Επι­πλέον, οι Τούρκοι πετούν σε τακτική βάση τα CN-235 τα οποία έχουν ανα­βαθ­μί­σει. Πρό­κει­ται για αερο­σκάφη παρα­κο­λού­θη­σης, κινού­νται αργά και πραγ­μα­το­ποιούν κατά μέσο όρο 15 – 20 παρα­βιά­σεις του ελλη­νι­κού ενα­ε­ρίου χώρου κατά την πορεία τους. Ιδιαί­τερα ανα­βαθ­μι­σμένη είναι επίσης η τουρ­κική αερο­πο­ρική παρου­σία στο Νοτιο­α­να­το­λικό Αιγαίο.

Το «Explora» και η Ανα­το­λική Μεσό­γειος

Σε όλα τα παρα­πάνω πρέπει να προ­στε­θεί η τουρ­κική δρα­στη­ριό­τητα στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο. Το τελευ­ταίο περι­στα­τικό με το οποίο η Άγκυρα θέλει να κατα­στή­σει απο­λύ­τως σαφές ότι έχει δικαιώ­ματα στην περιοχή και δεν πρό­κει­ται να δεχθεί τον απο­κλει­σμό της από διερ­γα­σίες όπως πχ ο καθο­ρι­σμός θαλασ­σίων ζωνών αφορά στην έκδοση NAVTEX για τις εργα­σίες πόντι­σης υπο­θα­λασ­σίου καλω­δίου από το ιταλικό σκάφος «Explora».

Η υπόθεση του «Explora» έχει ιδιαί­τερη σημασία και όχι μόνο επειδή έχει επα­να­λη­φθεί στο παρελ­θόν. Η Άγκυρα εξέδωσε τη NAVTEX 547/15 προ­φα­νώς όχι τυχαία. Λογικά, το ιταλικό σκάφος της ζήτησε παρά το γεγονός ότι σε προη­γού­μενη επί­σκεψή του, τον Φεβρουά­ριο, το είχε ξανα­κά­νει και η ελλη­νική πλευρά αντέ­δρασε. Στην παρούσα περί­πτωση όμως, η ελλη­νική πλευρά φέρεται να έχει εκδώσει δύο αγγε­λίες (για έρευνες στη θαλάσ­σια στήλη), παρα­μέ­νει όμως άγνωστο αν η Άγκυρα έχει πάρει πίσω τη δική της NAVTEX.

Σύμφωνα με ορι­σμέ­νες πλη­ρο­φο­ρίες, η περιοχή που καλύ­πτει η τουρ­κική αγγελία εισέρ­χε­ται, στο δυτικό της όριο, ακόμη πιο μέσα σε περιο­χές ελλη­νι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας σε σχέση με αντί­στοιχη NAVTEX που είχε εκδώσει τον Φλεβάρη. Αν όλα αυτά ισχύουν, το ερώτημα είναι για ποιον λόγο η ελλη­νική πλευρά ανέ­χε­ται από το ιταλικό σκάφος να ζητεί άδεια για έρευνες και από την Τουρκία. Και τούτο διότι με τον τρόπο αυτό προ­σφέ­ρε­ται η δυνα­τό­τητα στην Άγκυρα να… γκρι­ζά­ρει περιο­χές ελλη­νι­κής δικαιο­δο­σίας – κάτι που σίγουρα δεν στέλνει τα κατάλ­ληλα μηνύ­ματα σε τρίτες χώρες της περιο­χής με τις οποίες η Αθήνα θεωρεί ότι έχει κοινά θαλάσ­σια όρια, όπως πχ η Αίγυ­πτος.

Το ΒΗΜΑ