Δεν νομιμοποιούνται όσα αυθαίρετα έχουν χαρακτηριστεί κατεδαφιστέα

Ο μεγάλος αριθμός των δηλώ­σεων αυθαι­ρέ­των –που σύμφωνα με χθεσινά στοι­χεία ξεπερνά τις 875.000– φαί­νε­ται ότι έπαιξε καθο­ρι­στικό ρόλο για τη «στροφή» της Ολο­μέ­λειας του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας στη νομο­λο­γία της σχετικά με τα αυθαί­ρετα. Στο σκε­πτικό της από­φα­σης, το ανώτατο ακυ­ρω­τικό δικα­στή­ριο δείχνει εμπι­στο­σύνη στις ρυθ­μί­σεις του ν. 4178/13 για την απο­τροπή της αυθαί­ρε­της δόμησης κι έτσι, για πρώτη φορά μετά το 1983, η νομι­μο­ποί­ηση αυθαι­ρέ­των κρίθηκε συνταγ­μα­τική. Μονα­δική εξαί­ρεση, οι περι­πτώ­σεις αυθαι­ρέ­των για την κατε­δά­φιση των οποίων έχει εκδοθεί αμε­τά­κλητη δικα­στική απόφαση –κάτι που με μια δια­σταλ­τική ερμη­νεία θα μπο­ρούσε να αφορά και τις περι­πτώ­σεις που βρί­σκο­νται ή θα βρεθούν ενώπιον της δικαιο­σύ­νης και στο μέλλον.

Η απόφαση 1858/15 της Ολο­μέ­λειας απο­τε­λεί σταθμό στην πολε­ο­δο­μική νομο­θε­σία, καθώς ανα­τρέ­πει μια ατα­λά­ντευτη στάση 30 ετών στο θέμα της αυθαί­ρε­της δόμησης. «Λαμ­βά­νο­ντας υπ’ όψιν το Δικα­στή­ριο τη δέσμη μέτρων που θεσμο­θε­τού­νται προς απο­τροπή συνε­χί­σεως της άνομης οικο­δο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας για το μέλλον, κρίνει ότι οι σχε­τι­κές ρυθ­μί­σεις του νόμου, που ανα­φέ­ρο­νται στα αυθαί­ρετα του παρελ­θό­ντος, είναι συνταγ­μα­τι­κώς ανεκτές», ανα­φέ­ρει η απόφαση, παρα­θέ­το­ντας τις (μέχρι στιγμής ανε­φάρ­μο­στες σχεδόν στο σύνολό τους) ρυθ­μί­σεις του ν. 4178/13 για την απο­τροπή της αυθαί­ρε­της δόμησης. Μάλιστα, κατα­γρά­φο­νται και τα παρα­δείγ­ματα της Ιταλίας, της Ισπα­νίας και της Κρο­α­τίας, που κινή­θη­καν ανα­λό­γως.

«Τα προη­γού­μενα “συστή­ματα” αντι­με­τω­πί­σεως της αυθαί­ρε­της δομή­σεως δεν απέ­δω­σαν, διότι συναρ­τώ­ντο κατά βάσιν μόνο με το κατα­σταλ­τικό μέσο της κατε­δα­φί­σεως, το οποίο αφενός δεν εφαρ­μο­ζό­ταν ούτε στοι­χειω­δώς και αφε­τέ­ρου αναι­ρείτο με αλλε­πάλ­ληλα νομο­θε­τή­ματα», ανα­φέ­ρε­ται.

Ισχυρή μειο­ψη­φία

Στην απόφαση μειο­ψή­φη­σαν 10 σύμ­βου­λοι, ανάμεσα στους οποίους η ειση­γή­τρια στην ακριβώς προη­γού­μενη απόφαση (για τον ν. 4014/11), Αικα­τε­ρίνη Σακελ­λα­ρο­πού­λου. Η ομάδα των μειο­ψη­φού­ντων υπο­στή­ριξε τα πάγια επι­χει­ρή­ματα της νομο­λο­γία του ΣτΕ περί ανα­τρο­πής του πολε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού και παρα­βί­α­σης των αρχών του κράτους δικαίου και της ισό­τη­τας των πολιτών έναντι στον νόμο.

Τα μόνα αυθαί­ρετα που «χάνουν» τη δυνα­τό­τητα νομι­μο­ποί­η­σης είναι όσα έχουν σε βάρος τους αμε­τά­κλητη δικα­στική απόφαση. Οπως έκρινε το ΣτΕ, οι σχε­τι­κές δια­τά­ξεις ακυ­ρώ­νο­νται «διότι έρχο­νται σε αντί­θεση με την αρχή της δια­κρί­σεως των λει­τουρ­γιών και την υπο­χρέ­ωση της διοι­κή­σεως να συμ­μορ­φώ­νε­ται προς το περιε­χό­μενο ακυ­ρω­τι­κών απο­φά­σεων».

Η θετική για τη νομι­μο­ποί­ηση απόφαση είναι ασφαλώς μια νίκη του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος, καθώς το ΣτΕ δέχθηκε σχεδόν στο σύνολό τους τα επι­χει­ρή­ματά του, κάνο­ντας αναφορά ακόμα και στον μεγάλο αριθμό των δηλω­θέ­ντων αυθαι­ρέ­των (41 εκατ. τετρα­γω­νικά). Την απόφαση χαι­ρέ­τισε, χθες, το Τεχνικό Επι­με­λη­τή­ριο Ελλάδας, υπεν­θυ­μί­ζο­ντας τη συμβολή του στη συγ­γραφή και των δύο σχε­τι­κών νόμων, αλλά και τη συμβολή αυτών στην απα­σχό­ληση των μηχα­νι­κών.

Καθη­με­ρινή