Το χρονικό της απειλής χρεοκοπίας: Είχε αποφασίσει η κυβέρνηση το πιστωτικό γεγονός;

Απο­κα­λυ­πτικό παρα­σκή­νιο για τις τελευ­ταίες δρα­μα­τι­κές ημέρες για την ελλη­νική οικο­νο­μία και πώς απε­φεύ­χθη μια χρε­ο­κο­πία την τελευ­ταία στιγμή, δημο­σιεύ­ουν οι κυρια­κά­τι­κες αθη­ναϊ­κές εφη­με­ρί­δες.

Τα ρεπορ­τάζ περι­γρά­φουν πώς η ελλη­νική κυβέρ­νηση είχε απο­φα­σί­σει να μην πλη­ρώ­σει τη δόση στο ΔΝΤ, γεγονός που θα απο­τε­λούσε πιστω­τικό γεγονός και πώς βρέ­θη­καν χρήματα για να κατα­βλη­θεί και η δόση αλλά και οι μισθοί και συντά­ξεις στο τέλος του μήνα.

Όπως απο­κα­λύ­πτει το Βήμα, υπήρξε τηλε­φώ­νημα του πρω­θυ­πουρ­γού την περα­σμένη Κυριακή του βράδυ προς τον Αμε­ρι­κανό υπουργό Οικο­νο­μι­κών Τζακ Λιου για να του πει ότι η Ελλάδα δε θα πλη­ρώ­σει τη δόση στο ΔΝΤ. Ο κ. Τσίπρας είχε ενη­με­ρω­θεί ότι βρέ­θη­καν τα 650 εκατ. από τον αδρανή λογα­ρια­σμό της ΤτΕ που ανα­κά­λυψε ο Γ. Στουρ­νά­ρας αλλά δεν υπήρχαν λεφτά για μισθούς και συντά­ξεις στο τέλος Μαίου.

Όπως ανα­φέ­ρει το δημο­σί­ευμα, το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο είχε ενη­με­ρώ­σει τον Πρω­θυ­πουργό ότι «τα νούμερα δεν βγαί­νουν». Σε ευρεία σύσκεψη που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε το περα­σμένο Σάββατο στην Τράπεζα της Ελλάδας με τη συμ­με­τοχή του Γιάννη Δρα­γα­σάκη, του Ευκλείδη Τσα­κα­λώ­του, του γενικού γραμ­μα­τέα της κυβέρ­νη­σης Σπύρου Σαγιά, του Γιάννη Στουρ­νάρα και διευ­θυ­ντών της ΤτΕ κατέστη σαφές ότι τα χρήματα που μπο­ρού­σαν να συγκε­ντρω­θούν μέσα στον Μάιο δεν επαρ­κού­σαν για να πλη­ρω­θούν μισθοί, συντά­ξεις και υπο­χρε­ώ­σεις προς τους πιστω­τές.

Ετσι απο­φα­σί­στηκε να μην πλη­ρω­θεί το ΔΝΤ. Ο Τσίπρας τηλε­φώ­νησε στον Λιου για να τον ενη­με­ρώ­σει αλλά λίγες ώρες αργό­τερα ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών, Δ. Μάρδας ενη­μέ­ρωσε ότι εξα­σφά­λισε χρήματα για μισθούς και συντά­ξεις με περι­κο­πές στις πλη­ρω­μές οφειλών του δημο­σίου προς ιδιώτες.

Όπως απο­κα­λύ­πτει η εφη­με­ρίδα Καθη­με­ρινή της Κυρια­κής, υπήρξε και επι­στολή στην Κ. Λαγκάρντ από την ελλη­νική κυβέρ­νηση ότι δεν θα κατα­βλη­θεί η δόση.

Συγκε­κρι­μένα, το από­γευμα της Πέμπτης, 7 Μαΐου, μιλώ­ντας σε συνέ­δριο στις Βρυ­ξέλ­λες, ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών, Γιάνης Βαρου­φά­κης, δια­βε­βαί­ωνε ότι «σίγουρα θα πλη­ρώ­σουμε το ΔΝΤ» την Τρίτη, στις 12 του μήνα.

Λίγες ώρες αργό­τερα, την Παρα­σκευή 8 Μαΐου, από το Μέγαρο Μαξίμου έφευγε επι­στολή του κ. Τσίπρα προς τους επι­κε­φα­λής των θεσμών (Γιουν­κέρ, Λαγκάρντ, Ντράγκι), στην οποία ο πρω­θυ­πουρ­γός «προει­δο­ποιούσε» ότι εάν δεν βρεθεί κάποιος τρόπος παροχής ρευ­στό­τη­τας στην Ελλάδα άμεσα, δεν θα πλήρωνε τη δόση στο Ταμείο.

Σύμφωνα με ευρω­παϊ­κές πηγές, στην επι­στολή του ο κ. Τσίπρας, αφού έκανε μια ανα­σκό­πηση των εξε­λί­ξεων στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις και της θετικής συμ­βο­λής της Αθήνας σε αυτές, υπο­γράμ­μιζε ότι η Ελλάδα καλύ­πτει για πολλούς μήνες τις υπο­χρε­ώ­σεις της, χωρίς να λάβει χρη­μα­το­δό­τηση από τους θεσμούς, με απο­τέ­λε­σμα να εξα­ντλού­νται οι εγχώ­ριες πηγές άντλη­σης ρευ­στό­τη­τας.

Τέσ­σε­ρις εναλ­λα­κτι­κές

Στη συνέ­χεια, ζητούσε από τους παρα­λή­πτες της επι­στο­λής να δώσουν λύση στο πρό­βλημα, προ­τεί­νο­ντας τέσ­σε­ρις εναλ­λα­κτι­κές:

1 – Να αυξήσει η ΕΚΤ το όριο των εντόκων γραμ­μα­τίων που μπορούν να έχουν στα χαρ­το­φυ­λά­κιά τους οι ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες

2 – Να εκτα­μιευ­θεί κάποιο μέρος από τα 7,3 δισ. ευρώ των δόσεων των πιστω­τών (ΔΝΤ, Ευρω­ζώνη)

3 – Να κατα­βλη­θούν τα κέρδη που είχε η ΕΚΤ από ελλη­νικά ομόλογα και τα οποία ανέρ­χο­νται σε 1,9 δισ. ευρώ

4 – Να επι­στρα­φούν στην Ελλάδα τα 1,18 δισ. ευρώ του Ταμείου Χρη­μα­το­πι­στω­τι­κής Στα­θε­ρό­τη­τας, που επε­στρά­φη­σαν –αν και δεν έπρεπε– στον Ευρω­παϊκό Μηχα­νι­σμό Στή­ρι­ξης (EFSF) μαζί με τα υπό­λοιπα κεφά­λαια του ΤΧΣ, σύμφωνα με την απόφαση του Eurogroup της 20ής Φεβρουα­ρίου

Η επι­στολή του πρω­θυ­πουρ­γού κατέ­ληγε ότι αν δεν βρεθεί άμεσα τρόπος χρη­μα­το­δό­τη­σης από τους πιστω­τές, η Αθήνα δεν θα είναι σε θέση να κατα­βά­λει τη δόση των 740 εκατ. ευρώ στο ΔΝΤ, στις 12 Μαΐου.

Όπως ανα­φέ­ρει η εφη­με­ρίδα, η επι­στολή Τσίπρα προ­κά­λεσε εκνευ­ρι­σμό στους πιστω­τές, οι οποίοι, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, φρό­ντι­σαν να δια­μη­νύ­σουν στην Αθήνα τι μπορεί να σημαί­νει μια τέτοια εξέλιξη.

Ο Γερ­μα­νός υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών, Βόλφ­γκανγκ Σόιμπλε, σε συνέ­ντευξή του στην κυρια­κά­τικη έκδοση της Frankfurter Allgemeine Ζeitung και ανα­φε­ρό­με­νος στην Ελλάδα, είπε ότι «η εμπει­ρία σε άλλα μέρη του κόσμου έχει δείξει ότι μια χώρα μπορεί ξαφνικά να γλι­στρή­σει σε πτώ­χευση».

Στο Eurogroup της Δευ­τέ­ρας, το θέμα της Ελλάδας «ξεπε­τά­χθηκε» με μια ενη­μέ­ρωση από τους εκπρο­σώ­πους των θεσμών. Είχε, πάντως, προη­γη­θεί νέα δια­βε­βαί­ωση του υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών, το πρωί της ίδιας ημέρας, ότι δεν θα υπάρξει αθέτηση πλη­ρω­μών, αλλά κυρίως είχε βρεθεί η λύση, δηλαδή η κάλυψη της δόσης από το ειδικό απο­θε­μα­τικό υπέρ του ΔΝΤ (SDR Holdings) που τηρεί­ται στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Ετσι, η επι­στολή Τσίπρα κατα­γρά­φηκε από τους πιστω­τές ως «πιθανή μπλόφα», που άφησε αρνη­τι­κές εντυ­πώ­σεις και επι­βά­ρυνε το κλίμα καχυ­πο­ψίας που κυριαρ­χεί στις σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών. Ενδέ­χε­ται όμως και να μην ήταν.

Σύμφωνα με κυβερ­νη­τι­κές πηγές, η απόφαση για πληρωμή του ΔΝΤ ελήφθη ορι­στικά το Σάββατο, όταν επι­βε­βαιώ­θηκε ότι το Ταμείο συμ­φω­νεί στη χρήση των SDR Holdings και το Γενικό Λογι­στή­ριο του Κράτους δια­βε­βαί­ωσε το Μέγαρο Μαξίμου ότι το ταμειακό κενό που απο­μέ­νει μπορεί να καλυ­φθεί, ώστε να πλη­ρω­θούν μισθοί και συντά­ξεις.

Χει­ρι­σμοί

Η Καθη­με­ρινή ανα­φέ­ρει ότι η κυβέρ­νηση είχε αρχίσει τις προ­πα­ρα­σκευα­στι­κές ενέρ­γειες για τον επι­κοι­νω­νιακό χει­ρι­σμό της δια­πραγ­μά­τευ­σης, ανα­κα­λύ­πτο­ντας εσω­τε­ρι­κούς εχθρούς, όπως για παρά­δειγμα ο διοι­κη­τής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρ­νά­ρας, και διαρ­ρέ­ο­ντας πλη­ρο­φο­ρίες για τερα­τώ­δεις απαι­τή­σεις των δανει­στών, ώστε το όποιο απο­τέ­λε­σμα να φαντά­ζει θετικό. Ετσι, κάποια κυβερ­νη­τικά στελέχη άφηναν να διαρ­ρεύ­σει ότι οι πιστω­τές προ­τεί­νουν ενιαίο συντε­λε­στή ΦΠΑ 23%. Κάποια άλλα κατέ­βα­ζαν τον πήχη των απαι­τή­σεων των πιστω­τών για το συγκε­κρι­μένο θέμα στο 20%.

Ο γ.γ. Κοι­νω­νι­κών Ασφα­λί­σεων δήλωνε ότι εάν εφαρ­μο­στούν όσα ζητούν οι πιστω­τές, οι συντά­ξεις θα συρ­ρι­κνω­θούν στα 300 ευρώ, ενώ ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών είπε ότι οι θεσμοί θέλουν να μειω­θούν οι μισθοί των εφο­ρια­κών στα 700 ευρώ. Πάντως, αν και τα παρα­πάνω δεν ισχύουν, οι θεσμοί, στο πλαίσιο της δια­πραγ­μα­τευ­τι­κής τακτι­κής τους, θέτουν διάφορα ζητή­ματα που είναι αδύνατο να τα δεχθεί οποια­δή­ποτε κυβέρ­νηση, όπως για παρά­δειγμα να απο­σύ­ρει όλους τους νόμους που έχει ψηφίσει και απο­τε­λούν μονο­με­ρείς ενέρ­γειες, μεταξύ αυτών και η ρύθμιση των οφειλών στην Εφορία και στα Ταμεία. Κατά πάσα πιθα­νό­τητα, όπως συνέβη και στο παρελ­θόν, θα τα απο­δε­χθούν, ζητώ­ντας άλλα μέτρα ως αντάλ­λαγμα.

Η Αθήνα, ταυ­τό­χρονα με τις απειλές και τις μπλόφες, ανα­προ­σαρ­μό­ζει τις πάλαι ποτέ «κόκ­κι­νες γραμμές» της. Ετσι, στα δημο­σιο­νο­μικά, παράλ­ληλα με τα χαμηλού πολι­τι­κού κόστους μέτρα (όπως οι υπο­χρε­ω­τι­κές συναλ­λα­γές με «πλα­στικό» χρήμα, η λοταρία των απο­δεί­ξεων) ή τα αμφι­λε­γό­μενα (όπως η νομι­μο­ποί­ηση αδή­λω­των εισο­δη­μά­των) έχει απο­δε­χθεί παρά­ταση του ΕΝΦΙΑ, αύξηση της έκτα­κτης εισφο­ράς, αύξηση του φόρου πολυ­τε­λείας, καθιέ­ρωση ενιαίου συντε­λε­στή ΦΠΑ. Είναι ενδει­κτικό ότι ο κ. Βαρου­φά­κης άφησε ανοιχτό το ενδε­χό­μενο αύξησης του ΦΠΑ στα νησιά μετά το καλο­καίρι. Ο ενιαίος συντε­λε­στής πρέπει να είναι του­λά­χι­στον 18% με λίγες εξαι­ρέ­σεις, για να μην επι­δρά­σει αρνη­τικά στα έσοδα. Οι πιστω­τές θεωρούν ότι όλα αυτά τα μέτρα είναι ανε­παρκή για να καλύ­ψουν το δημο­σιο­νο­μικό κενό, που υπο­λο­γί­ζουν σε του­λά­χι­στον 3 δισ. ευρώ. Επίσης, θα ζητή­σουν να υπάρξει δέσμευση για ισο­δύ­ναμα μέτρα, εάν επι­βε­βαιω­θούν οι πλη­ρο­φο­ρίες ότι το ΣτΕ έκρινε παρά­νο­μες τις περι­κο­πές συντά­ξεων.

Με πλη­ρο­φο­ρίες από Το ΒΗΜΑ/ Καθη­με­ρινή/ Ημε­ρη­σία